Pełny tekst orzeczenia I SA/Ka 1330/96

TEZY

Przeprowadzenie kontroli w obecności księgowego firmy, wobec nieobecności podatnika i ustanowionego przez niego do prowadzenia działalności gospodarczej pełnomocnika, w pełni odpowiada prawu. Powołany przepis nie nakłada na organ kontrolny obowiązku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, ani też zapewnienia, aby wziął w niej udział podatnik lub jego pełnomocnik, Nie ma przy tym żadnego znaczenia przyczyna nieobecności podatnika.

Dopiero o ustaleniach kontroli, w drodze doręczenia kopii protokołu organ obowiązany jest zawiadomić podatnika.

UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Całość zarzutów postawionych w skardze, a poprzednio w odwołaniu sprowadza się do twierdzenia, że organ podatkowy wadliwie przeprowadził kontrolę i wadliwie zapoznał z jej wynikiem stronę skarżącą. Na tym stwierdzeniu oparty został wniosek, że decyzje administracyjne, wydane z uwzględnieniem ustaleń kontrolnych są sprzeczne z prawem. Nie wskazano przy tym na czym ta nielegalność decyzji /poza zarzutem dotyczącym kontroli/ polega. Analogicznie - strona skarżąca, zarzucając pominięcie dowodów, przez cały tok postępowania administracyjnego i sądowego żadnego z takich dowodów ani nie wskazała, ani nie przedstawiła.

Należy zatem ustosunkować się do podstawowego, a w zasadzie jedynego zarzutu o charakterze proceduralnym czyli niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu kontrolnym.

Jak wynika z protokołu kontroli, przy jej przeprowadzeniu był obecny księgowy firmy "S." - Bolesław S., który parafował część załączników do tego protokołu, a mianowicie: zestawienie rachunków na konsumpcję, zestawienie rachunków na paliwo, zestawienie wydatków na parkowanie i naprawy, wykaz zakupów i kosztów ubocznych dot. rachunków zabezpieczonych dla potrzeb postępowania karnego, wykaz rachunków dot. ubezpieczenia, zestawienie rachunków nie odpowiadających wymogom formalnym, zestawienie kosztów opłat skarbowych i zgłoszeń celnych, do których brak dowodów zakupu, wykaz zakupów nie stanowiących kosztów, wykaz rachunków za roboty remontowo-budowlane, nie stanowiące kosztów. B.S. odmówił parafowania dwóch załączników, za mianowicie: wykazu rachunków sprzedaży wystawionych przez firmę "S." a nie ujętych w przychodach i wykazu różnic rachunków w zestawieniach sprzedaży. Powodem odmowy podpisania wykazów było stwierdzenie księgowego, że do księgi podatkowej dokonywał wpisów wyłącznie w oparciu o dzienne zestawienia zbiorcze, podpisywane przez osobę upoważnioną przez S.L., odpowiedzialną za prowadzenie magazynu i przekazywanie rzetelnych danych dot. dziennej sprzedaży. Ponadto B.S. składał w toku kontroli pisemne wyjaśnienia odnośnie niechronologicznego prowadzenia ksiąg podatkowych i innych naruszeń zasad księgowania.

Art. 167 par. 1 Kpa stanowi, że czynności kontrolnych dokonuje się w obecności podatnika, osoby zastępującej podatnika lub przez niego zatrudnionej, a w razie nieobecności tych osób - w obecności przywołanego świadka. Przeprowadzenie kontroli w niniejszej sprawie w obecności księgowego firmy, wobec nieobecności podatnika A.S. i ustanowionego przez niego do prowadzenia działalności gospodarczej pełnomocnika S.L., w pełni odpowiada prawu. Powołany przepis nie nakłada na organ kontrolny obowiązku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, ani też zapewnienia, aby wziął w niej udział podatnik lub jego pełnomocnik, Nie ma przy tym żadnego znaczenia przyczyna nieobecności podatnika.

Dopiero o ustaleniach kontroli, w drodze doręczenia kopii protokołu organ obowiązany jest zawiadomić podatnika. Jeżeli nie był on obecny przy kontroli - protokół doręcza się osobie wymienionej w par. 1, w obecności której dokonano czynności kontrolnych /poza przywołanym świadkiem/. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy zapoznał, jak wskazano wyżej z protokołem księgowego B.S., a następnie podjął działania w celu zapoznania z nim podatnika. W tym celu osoby przeprowadzające kontrolę udały się w dniu 24 lipca 1995 r. do miejsca zamieszkania Antoniego S., ale podatnik oświadczył, że protokołu nie podpisze, gdyż jest stary /82 lata/ i ma zaniki pamięci, a ponadto jedynie użyczył swego nazwiska firmie, którą w całości prowadzi Stanisław L. Wobec powyższego protokół kontroli wraz z załącznikami przesłano na jego adres pocztą w dniu 19 sierpnia 1995 r. O fakcie tym organ powiadomił równocześnie Piotra G., który wcześniej zgłosił się do organu podatkowego o przekazanie mu protokołu, jako osobie upoważnionej do tego przez Stanisława L., przebywającego w areszcie tymczasowym. Na wezwanie organu P.G. nie przedstawił jednak stosownego pełnomocnictwa, dlatego zawiadomiono go jedynie o przesłaniu protokołu podatnikowi. Ten tryb postępowania organu Sąd ocenił jako zgodny z treścią art. 167 par. 4 Kpa. Nie zostało zatem naruszone prawo podatnika do podjęcia działań, o których mowa w art. 167 par. 6 Kpa.

Pismem z dnia 20 września 1995 r. Urząd Skarbowy zawiadomił następnie zarówno Antoniego S. jak i Stanisława L. o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za lata 1992, 1993 i 1994. Poinformował ich przy tym o prawie złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie doręczono podatnikowi 25, a pełnomocnikowi - 29 września 1995 r. Wydana decyzja podatkowa została doręczona również do rąk podatnika i jego pełnomocnika. Powyższe postępowanie organu I instancji dowodzi, że podejmował on działania nawet wykraczające poza niezbędny zakres, aby zapewnić podatnikowi pełną ochronę jego interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Przypomnieć przy tym wypada, że stroną postępowania był podatnik, czyli Antoni S. a nie jego pełnomocnik. Interes podatnika był przez organ administracji w pełni chroniony.

Powyższe ustalenia prowadzą przy tym do wniosku, że pełnomocnik Antoniego S. miał również zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Mimo to ani w odwołaniu ani w skardze do NSA pełnomocnik nie ustosunkował się w zasadzie do merytorycznej strony decyzji podatkowej. Ograniczył się do zarzucenia pominięcia dowodów istotnych dla sprawy. Skoro jednak przez okres toczącego się przez okres ponad dwóch lat postępowania żadnego dowodu nie przedstawił, zarzut w tym zakresie Sąd ocenił jako gołosłowny i nie zasługujący na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.