I SA/Go 68/26

I SA/Go 68/26 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarżący A. C. – dalej zwany Stroną, Skarżącym – złożył skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]z dnia 20 października 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z akt administracyjnych wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (zwany dalej Biurem Powiatowym ARiMR) wydał Skarżącemu decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. W/w decyzja została doręczona Skarżącemu w trybie art. 44 Kpa i została uznana za doręczoną w dniu [...].08.2024 r. (koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nr [...]). W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji upłynął w dniu [...].09.2024 r.
W dniu [...].04.2025 r. Skarżący nadał na poczcie odwołanie z dnia [...].04.2025 r. od decyzji. W wyniku rozpatrzenia w/w odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej DLOR ARiMR, Dyrektor) wydał w dniu [...].06.2025 r. postanowienie nr [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W/w postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...].06.2025 r. (potwierdzenie odbioru przesyłki nr [...]).
W dniu [...].07.2025 r. do Dyrektora wpłynął wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].08.2024 r. nr [...]. Wniosek ten został nadany przesyłką poleconą za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...].07.2025 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że "niedawno dowiedział się o decyzji i chciałby mieć możliwość by się do niej odnieść". Nie kwestionował winy w braku odebrania w sierpniu 2024 r. przesyłki z decyzją, ale nie był w miejscu zamieszkania przez około trzy tygodnie (przebywał u dzieci), a nie upoważnił nikogo do odbioru korespondencji. Dalej wskazał, że ma świadomość swojej winy i popełnienia nieumyślnego błędu – stawia go w trudnej sytuacji finansowej. Przywrócenie terminu, pozwoli w sposób rzeczowy i merytoryczny odnieść się do faktów i wniosków zawartych w decyzji.
Dyrektor w dniu [...] października 2025 r. postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ uzasadniając postanowienie wskazał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi. W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR okoliczność na jaką powołuje się Skarżący, tj. wyjazd do miejscowości [...]- w okolicznościach niniejszej sprawy - nie może stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienie odwołania. Należy bowiem podkreślić, że Skarżący nie mogąc osobiście odebrać decyzji, a planując dłuższy wyjazd, powinien był zadbać o swój interes prawny tak, aby zapewnić odbiór pism urzędowych przez domownika lub inna osobę trzecią, albo ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji i powiadomić o tym organ. W takiej sytuacji, mając na uwadze fakt dłuższej nieobecności, Skarżący nie zapewnił sobie możliwości odbierania korespondencji, w czasie swojej nieobecności w miejscu zamieszkania, przez inną osobę.
Skarżący od postanowienia złożył skargę w której wniósł o jego uchylenie w całości. Postanowieniu zarzucił wydanie go z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 58 §1 i § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do odwołania się od decyzji, podczas gdy skarżący spełnił wszystkie przesłanki przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wskazał, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest sprzeczna z przepisami prawa i zbyt daleko idąca biorąc pod uwagę, że skarżącemu blokuje się możliwość wyczerpania toku merytorycznego zaskarżenia decyzji co do istoty sprawy. Instytucja przywrócenia terminu istnieje po to, aby chronić jednostkę przed niekorzystnymi dla niej skutkami niedopełnienia terminu w wykonaniu czynności. Przepisy o przywracaniu terminu służą zachowaniu konstytucyjnego prawa jednostki do Sądu, czyli merytorycznego rozpoznania sprawy związanej z majątkowym lub osobistym interesem Strony. Przepisy te winny być interpretowane w ten sposób, aby umożliwić jednostce "ratowanie się" w sytuacji dla niej ważnych związanych z postępowaniem administracyjnym. W ocenie Strony, spełnił przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji, natomiast odmowa tego przywrócenia stanowi wyraz błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania ww. przepisów na szkodę Strony tylko po to, by uniemożliwić zweryfikowania przez organ odwoławczy odwołania, a przede wszystkim przez sąd w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Okoliczność spóźnienia się z odwołaniem z uwagi na wyjazd poza miejsce zamieszkania nie może sama w sobie stanowić o winie w rozumieniu przepisu art.. 58 § 1 k.p.a. zwłaszcza w kontekście skutków, jakie odmowa przywrócenia wywołuje.
Dodatkowo Skarżący wskazał, że treść zaskarżonego postanowienia jest błędnie sformułowana, a przez to nie odpowiada prawu. Na str. 1 postanowienia w części decyzyjnej poprzedzającej uzasadnienie nie wskazano jakiej decyzji dotyczy wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu, poprzestano jedynie na przytoczeniu numeru decyzji bez podania daty decyzji oraz przedmiotu decyzji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czy też wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej jako: P.p.s.a.). Działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie stwierdził także wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...]w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Z akt administracyjnych wynika, że wskazana decyzja została Skarżącemu doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] sierpnia 2024 r. Odwołanie od tej decyzji Skarżący złożył [...] kwietnia 2025 r. Dyrektor wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało doręczone Stronie [...] czerwca 2025 r. Następnie Skarżący w dniu [...] lipca 2025 r. złożył za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2024 r. W następstwie wniosku organ wydał zaskarżone postanowienie. Powyższe okoliczności nie są przez Stronę kwestionowane.
Zgodnie z treścią art.58 § 1-3 K.p.a. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin(§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne- §3.
Przywołany przepis stanowi, że w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), zaś podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przy czym jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Regulacja ta kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz dokonanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
Poza sporem jest, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jak i że Skarżący wniósł wniosek o jego przywrócenie. Jednak wniosek ten został złożony bez zachowania siedmiodniowego terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, iż datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu. Jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym.
Mając powyższe na uwadze przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z okoliczności sprawy wynika, że o fakcie uchybienia terminu Skarżący dowiedział się z postanowienia nr [...] (postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania) odebranego w dniu [...].06.2025 r. Wobec tego siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu [...].07.2025 r. Natomiast prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została złożona w dniu [...].07.2025 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a. Nie można zatem uznać, że spełniony został warunek złożenia wniosku w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody. Jednocześnie wskazać należy, że do oceny spełnienia tego warunku (złożenia wniosku w terminie 7 dni) nawet nieznaczne uchybienie.
Właściwy organ obowiązany jest przywrócić termin procesowy, który został naruszony przez zainteresowanego, jeżeli spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w przepisach art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Skoro nie została spełniona przesłanka dotycząca złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym dla tej czynności terminie, to znaczy, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu także wówczas, gdy zostały spełnione pozostałe przesłanki. – wyrok NSA z 6.11.2025 r. III FSK 1016/24
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu już z tej przyczyny organ zobowiązany był do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ powyższą okoliczność wskazał niejako dodatkowo, na marginesie. W ocenie Sądu na prawidłowe rozstrzygnięcie nie ma wpływu, że organ w pierwszej kolejności odmawiając przywrócenia terminu skoncentrował się na argumentacji odnoszącej się do braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Dodatkowo wskazać należy, że argumenty podniesione w skardze do WSA nie stanowią przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a zatem nie została spełniona również przesłanka określona w art. 58 § 1 Kpa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Istotne jest również, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw.
Zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna w sposób wiarygodny przedstawić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób dowodowy. Wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest więc środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nałożony na wnioskodawcę obowiązek uprawdopodobnienia braku winy świadczy niewątpliwie o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 58 k.p.a., mające na celu ułatwienie osobie zainteresowanej przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej, przedstawienia swych racji.
Podkreślenia również wymaga, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z tym, że w sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, że od uznania organu administracji publicznej zależy ocena, w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę.
Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej strona powinna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że istotę rozstrzygania w sprawie przywrócenia terminu wiązać należy z inicjatywą samego zainteresowanego, albowiem to na jego wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - a nie z urzędu organ administracji orzeka w tej sprawie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy.
W niniejszej sprawie Skarżący nie spełnił przesłanki uprawdopodobnienia braku swojej winy w dopełnieniu czynności niezbędnych do złożenia odwołania w przewidzianym terminie. Skarżący wyjeżdżając na dłuższy pobyt nie zapewnił bowiem możliwość odbierania korespondencji w czasie swojej nieobecności przynajmniej przez posłużenie się pomocą osób trzecich. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego nie stanowią okoliczności gwałtownych lub nieprzewidzianych, co mogłoby uprawdopodobnić brak winy Skarżącego. Odnosząc te rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać, że wśród powołanych przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie występują żadne, które mogłyby być kwalifikowane jako przeszkody, których strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. W istocie bowiem należy je traktować jako niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw.
Okoliczność na jaką powołuje się Skarżący, tj. wyjazd do dzieci do miejscowości [...]- w okolicznościach niniejszej sprawy - nie może stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienie odwołania. Należy bowiem podkreślić, że Skarżący nie mogąc osobiście odebrać decyzji, a planując dłuższy wyjazd, powinien był zadbać o swój interes prawny tak, aby zapewnić odbiór pism urzędowych przez domownika lub inna osobę trzecią, albo ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji i powiadomić o tym organ. W takiej sytuacji, mając na uwadze fakt dłuższej nieobecności, Skarżący nie zapewnił sobie możliwości odbierania korespondencji, w czasie swojej nieobecności w miejscu zamieszkania, przez inną osobę. Ponadto z przytoczonych przez Skarżącego okoliczności nie wynika, że wyjazd spowodowany był nagłymi zdarzeniami, które uniemożliwiły mu podjęcie działań mających na celu zabezpieczenie swoich interesów. Jak wskazano wyżej, ciężar uprawdopodobnienia okoliczności ciąży na Stronie.
Podsumowując, wobec niespełnienia przesłanek z art. 58 K.p.a. zasadnie odmówiono Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.