I SA/Go 173/26Dziedziczenie transmisyjne opodatkowanie sprzedaży nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia transmisyjnego. Skarżąca nabyła dom po swoim mężu, który z kolei odziedziczył go po swojej matce. Nieruchomość była w posiadaniu rodziny od ponad 20 lat. Po sprzedaży nieruchomości skarżąca zapytała, czy 5-letni okres, po którym sprzedaż nie podlega opodatkowaniu (art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT), należy liczyć od końca roku, w którym nabyła ją pierwotna właścicielka (matka męża), czy od roku nabycia przez jej męża. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) uznał, że termin należy liczyć od nabycia przez męża skarżącej, co oznaczałoby opodatkowanie sprzedaży. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że taka wykładnia jest sprzeczna z celem przepisu, który ma chronić majątek rodzinny i zapewniać neutralność podatkową sukcesji spadkowej. Podkreśliła, że dziedziczenie transmisyjne nie przerywa ciągłości sukcesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że wykładnia językowa przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, stosowana przez organ, jest zbyt wąska i pomija cel przepisu, jakim jest ochrona rodziny i zapewnienie neutralności podatkowej. Sąd podkreślił, że celem nowelizacji z 2019 r. było uproszczenie i uprzystępnienie systemu podatkowego oraz pełniejsza realizacja sukcesji praw spadkodawcy. W związku z tym, sąd orzekł, że 5-letni termin należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabył pierwszy spadkodawca w łańcuchu dziedziczenia, co w tym przypadku oznaczało matkę męża skarżącej. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości przez skarżącą nie podlegała opodatkowaniu PIT. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących liczenia 5-letniego terminu do opodatkowania sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia transmisyjnego, z uwzględnieniem celu przepisu i ochrony majątku rodzinnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia transmisyjnego i wykładni art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w kontekście ochrony majątku rodzinnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach prostego dziedziczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku dziedziczenia transmisyjnego, pięcioletni termin do opodatkowania sprzedaży nieruchomości, liczony od końca roku nabycia, należy liczyć od daty nabycia nieruchomości przez pierwotnego spadkodawcę (matkę męża), czy od daty nabycia przez bezpośredniego spadkobiercę (męża skarżącej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pięcioletni termin należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabyła pierwotna spadkodawczyni (matka męża skarżącej), a nie od daty nabycia przez bezpośredniego spadkobiercę (męża skarżącej).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia celowościowa art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, mająca na celu ochronę majątku rodzinnego i zapewnienie neutralności podatkowej sukcesji, przemawia za liczeniem terminu od nabycia nieruchomości przez pierwszego spadkodawcę w łańcuchu dziedziczenia, a nie tylko przez bezpośredniego spadkobiercę. Literalna wykładnia organu była sprzeczna z celem przepisu i zasadą sprawiedliwości podatkowej.
Czy art. 1017 Kodeksu cywilnego (dziedziczenie transmisyjne) powoduje, że spadkobierca wstępuje w miejsce zmarłego transmitenta jako spadkobierca pierwotnego spadkodawcy?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 1017 k.c. przyznaje spadkobiercy prawo do złożenia oświadczenia woli o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w zastępstwie zmarłego transmitenta, ale nie powoduje wstąpienia w miejsce zmarłego jako spadkobiercy jego spadkodawcy.
Uzasadnienie
Organ prawidłowo wskazał, że na podstawie art. 1017 k.c. skarżąca nabyła prawo do złożenia oświadczenia woli o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po swojej teściowej w zastępstwie zmarłego męża, ale nie wstąpiła w miejsce męża jako spadkobierca jego matki. Sąd uznał ten zarzut skargi za niezasadny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odpłatne zbycie nieruchomości stanowi źródło przychodu, jeżeli następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.
u.p.d.o.f. art. 10 § 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, pięcioletni termin liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości przez spadkodawcę.
Pomocnicze
k.c. art. 1017
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Reguluje kwestię dziedziczenia transmisyjnego, tj. przejścia uprawnienia do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku na spadkobierców zmarłego spadkobiercy, który nie zdążył złożyć takiego oświadczenia.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia celowościowa art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. przemawia za liczeniem 5-letniego terminu od nabycia nieruchomości przez pierwszego spadkodawcę w łańcuchu dziedziczenia, a nie tylko przez bezpośredniego spadkobiercę. • Celem przepisu jest ochrona majątku rodzinnego i zapewnienie neutralności podatkowej sukcesji spadkowej. • Dziedziczenie transmisyjne nie przerywa ciągłości sukcesji prawnej w sposób uzasadniający pominięcie okresu posiadania nieruchomości przez pierwotnego spadkodawcę. • Literalna wykładnia organu jest sprzeczna z celem nowelizacji z 2019 r. i zasadą sprawiedliwości podatkowej.
Odrzucone argumenty
Organ przyjął literalną wykładnię art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., zgodnie z którą 5-letni termin należy liczyć od nabycia nieruchomości przez bezpośredniego spadkobiercę (męża skarżącej), a nie przez pierwotnego spadkodawcę (matkę męża). • Organ błędnie zinterpretował skutki prawne art. 1017 k.c., twierdząc, że skarżąca nie wstąpiła w miejsce męża jako spadkobierca jego matki.
Godne uwagi sformułowania
"Pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez wszystkich spadkodawców, do których uprzednio należał przedmiotowy majątek." • "Wykładnia celowościowa, wsparta postulatami wykładni prokonstytucyjnej, odwołująca się również do historycznej treści analogicznego przepisu pozwala na przyjęcie, że art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinien być tak odczytywany, że w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych [...] okres 5 lat [...] liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego uwzględniając okres posiadania nieruchomości również przez uprzednich spadkodawców." • "Celem wprowadzenia art. 10 ust. 5 ustawy PIT byłaprzede wszystkimochrona rodziny." • "Polityka tzw. "3P" w prawie podatkowym, czyli przejrzystości, prostoty i przyjazności systemu podatkowego."
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Damian Bronowicki
członek
Dariusz Skupień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących liczenia 5-letniego terminu do opodatkowania sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia transmisyjnego, z uwzględnieniem celu przepisu i ochrony majątku rodzinnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia transmisyjnego i wykładni art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w kontekście ochrony majątku rodzinnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach prostego dziedziczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą odziedziczonych nieruchomości i pokazuje, jak wykładnia celowościowa może wpływać na korzystne dla podatnika rozstrzygnięcia wbrew literalnemu brzmieniu przepisów.
“Dziedziczysz dom? Sprawdź, kiedy jego sprzedaż nie będzie opodatkowana – kluczowa interpretacja sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.