I SA/Go 131/26

I SA/Go 131/26 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Dariusz Skupień
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 306 e par. 1 i 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Jacek Niedzielski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi zarządcy masy sanacyjnej D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarżący, zarządca masy sanacyjnej D. W., wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2026 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] listopada 2025 r. odmawiające wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
Skarżący, pismem z [...] października 2025 r., skierowanym do organu I instancji, wniósł o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Uzasadniając wniosek odwołał się do art. 252 ust. 1 w zw. z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego, wskazując, że od dnia otwarcia postepowania sanacyjnego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu, spełnienie przez dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układałem, jest niedopuszczalne. Każde świadczenie spełnione wbrew zakazowi należy traktować jako nienależne i podlegające zwrotowi do masy sanacyjnej. Spełnienie świadczenia wynikającego z wierzytelności, która jest objęta z mocy prawa układem, stanowi czynność sprzeczną z ustawą, która będzie objęta sankcją nieważności przewidzianą w art. 58 § 1 Kc. Dlatego należy uznać, że z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego powstałe przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego straciły walor wymagalności i tym samym dłużnik może uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2025 r. odmówił wydania zaświadczenia. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, m.in., że zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Stwierdził, że z prowadzonych kart kontowych podatnika wynika, że posiada on zaległości. Podkreślił, że celem postepowania restrukturyzacyjnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego jest unikniecie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również poprzez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Zatem otwarcie postepowania sanacyjnego, nie oznacza wygaśnięcia lub umorzenia zaległości a jedynie ogranicza wierzycielowi możliwość dochodzenia zobowiązań w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego. Tym samy organ stwierdził, że nie posiada podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. Jako podstawę prawna rozstrzygnięcia organ wskazał m.in. art. 216 § 1, art. 306a, art. 306b § 1, art. 306e § 1, art. 306c Ordynacji podatkowej.
Zarządca w postepowaniu sanacyjnym wniósł zażalenie na orzeczenie organu I instancji, podnosząc m.in., że organ nie uwzględnił przepisów Prawa restrukturyzacyjnego, powodujących zawieszenie wymagalności zobowiązań powstałych przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego. Zgodnie z art. 252 ust 1 w zw. z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego – od dnia otwarcia postepowania sanacyjnego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu, spełnienie przez dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układałem, jest niedopuszczalne. Każde świadczenie spełnione wbrew zakazowi należy traktować jako nienależne i podlegające zwrotowi do masy sanacyjnej. Spełnienie świadczenia wynikającego z wierzytelności, która jest objęta z mocy prawa układem, stanowi czynność sprzeczną z ustawą, która będzie objęta sankcją nieważności przewidzianą w art. 58 § 1 Kc.
Stwierdził, że choć w postepowaniu sanacyjnym nie eliminuje się istnienia ewentualnych długów po stronie podmiotu, to jednak pozbawia go możliwości spłacania długu. W takich sytuacjach wskazuje się – jak wynika to wprost z orzecznictwa SN z 20.05.2021 r. w sprawie I CSKP 124/21, że "ustawodawca, bez względu na wolę stron, zawiesza wykonanie zobowiązań do czasu ich restrukturyzacji w prawomocnym układzie albo do czasu ustania postępowania". Takie zawieszenie – w ocenie Sądu – skutkuje równocześnie zawieszeniem statusu należności zaległej. Zakaz wynikający z art. 252 ustawy odnosi się zatem także do spłaty zaległości w regulowaniu zobowiązań podatkowych, czy względem ZUS. Od momentu otwarcia postępowania sanacyjnego w dniu [...].10.2025 r. D. W. nie zalega więc z regulowaniem zobowiązań podatkowych, bowiem od otwarcia postępowania sanacyjnego obowiązek świadczenia w tym zakresie został ustawowo zawieszony.
Postanowieniem z [...] stycznia 2026 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał m.in., że w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest pogląd, iż zaświadczenie jest aktem wiedzy organu i sprowadza się do opisu sytuacji wynikającej z posiadanych przez organ rejestrów. Wydanie zaświadczenia nie kształtuje w żaden sposób istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony, a jego celem jest potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wyłącznie w zakresie wskazanym we wniosku o wydanie zaświadczenia. Zaświadczenie nie rozstrzyga kwestii spornych. Wprawdzie ustawodawca w ramach sprawy o wydanie zaświadczenia dopuszcza możliwość prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, jednak chodzi tu o postępowanie uproszczone.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu okoliczności, dotyczących skutków otwarcia postępowania sanacyjnego, w kontekście wymagalności objętych nim zaległości, organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2021 r. sygn. aktllFSK 1867/20: "(...) do obowiązków organu podatkowego wydającego zaświadczenie w trybie omawianego uproszczonego postępowania uregulowanego w przepisach 306a - 306n Ordynacji podatkowej nie należy badanie skutków układu zawartego przez podatnika z wierzycielami, nawet jeżeli układ został zatwierdzony przez właściwy sąd powszechny. Treść zaświadczenia nie może bowiem tworzyć nowej sytuacji prawnej lub czegokolwiek rozstrzygać. Skoro z dokumentacji będącej w zasobach organu podatkowego wynika, że skarżąca posiada zaległości podatkowe, to organy (...) zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia zaspokajającego żądania skarżącej, tj. o niezaleganiu w podatkach. Dokonywanie ocen prawnych dotyczących skutków podatkowych układu zawartego przez podatnika z wierzycielami wykracza bowiem poza zakres uproszczonego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wydania przez właściwy organ w krótkim terminie (7 dni) przedmiotowego zaświadczenia. Niezależnie od powyższych rozważań (...) jedynym skutkiem zawarcia ww. układu jest to, że zobowiązanie podatkowe spółki nie może być dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego na okres związania układem. Brak jest natomiast podstaw do wniosku, że zawarcie przez skarżącą układu oznacza, że nie posiada ona zaległości podatkowych (...) nawet jeżeli zostały w całości objęte układem zatwierdzonym przez sąd powszechny."
Organ uznał, że podniesione w zażaleniu w powyższym zakresie okoliczności, nie podlegają weryfikacji w niniejszym postępowaniu.Dodatkowo zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przepis art. 252 ust. 1 w związku z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego nie stanowi podstawy do uznania, że zobowiązania podatkowe powstałe przed otwarciem postępowania sanacyjnego, po jego otwarciu tracą walor wymagalności i nie stanowią zaległości podatkowych. Fakt otwarcia postępowania sanacyjnego nie oznacza bowiem automatycznego umorzenia tych zaległości, a jedynie oznacza, że ich wykonanie ulega wstrzymaniu, jak również ulegają zawieszeniu wszczęte postępowania egzekucyjne, jednakże przez cały ten okres należności objęte układem pozostają zaległością. Przepis art. 252 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego wskazuje jedynie na obowiązujący, w okresie od otwarcia układu do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego, zakaz spełnienia przez dłużnika lub zarządcę świadczeń z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem.Objęcie układem zaległości podatkowych nie skutkuje ich wygaszeniem, jak i nie zmienia określonych dla nich ustawowych terminów płatności. Ustawodawca, na gruncie Ordynacji podatkowej nie przewidział bowiem zaistnienia skutku zmiany terminu płatności zobowiązań podatkowych, które wobec otwarcia postępowania sanacyjnego z mocy prawa objęte są układem. Przepis art. 306e § 5 Ordynacji podatkowej przewiduje jedynie, że jeżeli zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty, uznaje się, że podatnik, płatnik lub inkasent, do dnia upływu terminów, o których mowa w art. 49 § 1, nie posiada zaległości podatkowych. Ten z kolei odnosi się do terminów określonych decyzją, wydaną na podstawie art. 67a §1 pkt 1 lub 2 ww. ustawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Organ podkreślił, że kwestia istnienia zaległości podatkowej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, nie była przedmiotem rozważań we wskazanym w zażaleniu orzeczeniu Sądu Najwyższego.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł zarzut naruszenie art. 306a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 252 ust. 1 w związku z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego, poprzez ich niezastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.
Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143 – ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl z kolei art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślanych granicach Sąd nie stwierdził aby organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa w stopniu i zakresie obligującym Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżący konsekwentnie twierdzi, odwołując się do art. 252 ust. 1 w zw. z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego, że od momentu otwarcia postępowania sanacyjnego w dniu [...].10.2025 r. nie zalega z regulowaniem zobowiązań podatkowych, bowiem od otwarcia postępowania sanacyjnego obowiązek świadczenia w tym zakresie został ustawowo zawieszony. Zaleganie w regulowaniu wymaga zaś zaistnienia sytuacji, w której spełnienie świadczenia jest w ogóle możliwe, a z taką w niniejszych okolicznościach nie mieliśmy do czynienia, skoro świadczenie było zawieszone. Podkreśla, że sens tej regulacji jest czytelny - o losie wykonania zobowiązań układowych ma rozstrzygnąć układ, a w czasie postępowania sanacyjnego następuje swoistego rodzaju zamrożenie sytuacji stron, aż do czasu zakończenia postępowania.
Zatem z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego zobowiązania podatkowe powstałe przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego straciły walor wymagalności i tym samym dłużnik może uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu.
Organy podatkowe uważają natomiast, że przepis art. 252 ust. 1 w związku z art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego, nie stanowi podstawy do uznania, iż zobowiązania podatkowe powstałe przed otwarciem postępowania sanacyjnego, po jego otwarciu tracą walor wymagalności i nie stanowią zaległości podatkowych. Fakt otwarcia postępowania sanacyjnego nie oznacza bowiem automatycznego umorzenia tych zaległości, a jedynie oznacza, że ich wykonanie ulega wstrzymaniu, jak również ulegają zawieszeniu wszczęte postępowania egzekucyjne, jednakże przez cały ten okres należności objęte układem pozostają zaległością.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z § 2 art. 306a ustawy, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie natomiast z art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy - art. 306a § 4 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. Co istotne, zgodnie z art. 306e § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty, uznaje się, że podatnik, płatnik lub inkasent, do dnia upływu terminów, o których mowa w art. 49 § 1, nie posiada zaległości podatkowych.
Warto wskazać w tym miejscu, że stosownie do art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.
Z przytoczonych przepisów wynika, że organ podatkowy jest władny wydać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach jedynie w dwóch sytuacjach. Po pierwsze w przypadku stwierdzenia, na podstawie podsiadanych przez organ podatkowy danych, że podatnik uiścił w terminie prawidłową kwotę podatku, bądź też w przypadku, kiedy co prawda podatnik posiada zaległości podatkowe, jednakże ich płatność została odroczona lub rozłożona na raty, a termin o jakim mowa w art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej jeszcze nie upłynął.
Jak trafnie wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1755/19 "... treść art. 306e § 5 O.p. nie pozwala na uznanie, tak jak chce tego skarżąca, iż dyspozycją tego przepisu objęte są również sytuacje, w których zapłata zobowiązania podatkowego ma nastąpić w terminie wynikającym z zawartego z wierzycielami układu zatwierdzonego przez właściwy sąd powszechny. Po pierwsze, przepis ten odsyła jedynie do art. 49 § 1 O.p. Po drugie zaś z przepisów ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1508, obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 243, dalej jako "u.p.r.") nie sposób wywieść, że w powyższym zakresie regulacje w niej zawarte stanowią lex specialis względem art. 306e § 5 O.p. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 166 ust. 1 u.p.r. układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Jak trafnie wyjaśnił Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt X GC 397/17, "Związanie układem nie wpływa bowiem na istnienie wierzytelności, a jedynie modyfikuje jej co najwyżej jej egzekwowalność. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy "Przyjęcie i zatwierdzenie układu nie ma wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności, lecz wyznacza granice jej egzekwowalności lub inne sposoby zaspokojenia, obowiązujące tak długo, jak długo zatwierdzony układ wiąże oraz pod warunkiem, że zostanie wykonany. Uchylenie układu uchyla powyższe skutki jego zawarcia i sprawia, że objęta nim wierzytelność staje się wierzytelnością egzekwowalną w jej pierwotnej wysokości lub też podlegającą zaspokojeniu w sposób zgodny z treścią pierwotnego zobowiązania dłużnika" (por. wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV CSK 591/12, Lex)". Powyższa konstatacja wynika przy tym z faktu, iż wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 170 ust. 1 u.p.r. z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa. W myśl ust. 2 tego przepisu zawieszone postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności nieobjętych układem mogą zostać podjęte na wniosek wierzyciela. Z kolei w myśl art. 170 ust. 3 tej ustawy tytuły wykonawcze lub egzekucyjne, obejmujące wierzytelności objęte układem, tracą wykonalność z mocy prawa. Ponadto w myśl ust. 4 wskazywanego przepisu stronom przysługuje prawo wytoczenia powództwa o ustalenie, że tytuły wykonawcze lub egzekucyjne utraciły wykonalność. Z art. 170 u.p.r. wynika zatem, że jedyny skutek jaki wiąże ustawodawca z zawarciem i zatwierdzeniem układu jest właśnie niemożność egzekwowania wierzytelności w okresie jego trwania, nie zaś ustalenia nowego terminu w rozumieniu materialnoprawnym. Po trzecie należy także zauważyć, że wprowadzając u.p.r. ustawodawca miał możliwość zmiany treści art. 306e § 5 O.p. jednakże tego nie uczynił. Dokonując bowiem zmian O.p. w art. 417 u.p.r. zdecydował się jedynie na wprowadzenie przepisu art. 116b O.p. regulującego odpowiedzialność podatkowa likwidatorów spółki."
Ponieważ nawet zawarcie i zatwierdzenie układu odnosi ten skutek w odniesieniu do zaległości podatkowych, że nie jest możliwe ich egzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego, to tym bardziej samo otwarcie postępowania sanacyjnego nie może powodować takiego skutku w stosunku do zaległości podatkowych, iż zaległości te tracą walor wymagalności w takim znaczeniu, że dłużnik może uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach.
Jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2021, sygn. akt II FSK 1867/20 "Zgodnie z art. 166 ust. 1 u.p.r. układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Przyjęcie i zatwierdzenie układu nie ma wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności, lecz wyznacza granice jej egzekwowalności lub inne sposoby zaspokojenia, obowiązujące tak długo, jak długo zatwierdzony układ wiąże oraz pod warunkiem, że zostanie wykonany. Uchylenie układu uchyla powyższe skutki jego zawarcia i sprawia, że objęta nim wierzytelność staje się wierzytelnością egzekwowalną w jej pierwotnej wysokości lub też podlegającą zaspokojeniu w sposób zgodny z treścią pierwotnego zobowiązania dłużnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV CSK 591/12, Lex)."
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym, przypomnieć należy, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym. Stanowi urzędowe oświadczenie tego, co jest organowi wiadome. Sprowadza się do opisu sytuacji (faktycznej lub prawnej) wynikającej z posiadanych przez organ rejestrów (zob. wyroki NSA: z 30 maja 2017 r., II FSK 1215/15; z 6 maja 2014 r., II FSK 760/14; z 2 grudnia 2015 r., II FSK 2891/13). Nie może ono w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Zaświadczenie nie powinno tym samym rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych (zob. powołane wyżej wyroki, a także np. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., II FSK 926/12).
Co prawda, normodawca w ramach sprawy o wydanie zaświadczenia, dopuszcza możliwość prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, to nie powinno to wpłynąć na zmianę charakteru tej instytucji. Cały czas bowiem chodzi o postępowanie uproszczone, które nie może przekształcić się w postępowanie podatkowe, czy kontrolne. Inne są bowiem cele tych postępowańi odmiennie kształtują się w tych przypadkach obowiązki organu. Z przepisów Działu VIIIa Ordynacji podatkowej normujących instytucję wydawania zaświadczeń wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, co do zasady odtwórcza, która ze swej istoty stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów, tj. informacji wynikających z prowadzonych przez nie ewidencji, rejestrów lub innej dokumentacji (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r., I FSK 1788/17).
Tym samym należy stwierdzić, że do obowiązków organu podatkowego wydającego zaświadczenie w trybie omawianego uproszczonego postępowania, nie należy nie tylko badanie skutków układu zawartego przez podatnika z wierzycielami, nawet jeżeli układ został zatwierdzony przez właściwy sąd powszechny ale i skutków otwarcia postepowania sanacyjnego. Treść zaświadczenia nie może bowiem tworzyć nowej sytuacji prawnej lub czegokolwiek rozstrzygać.
Jeżeli zatem z dokumentacji będącej w posiadaniu organu podatkowego wynika, że skarżący posiada zaległości podatkowe, to organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie przyjęły, iż brak jest podstaw do wydania zaświadczenia zaspokajającego jego żądanie.
Podkreślić raz jeszcze należy, że dokonywanie ocen prawnych dotyczących skutków podatkowych otwarcia postepowania sanacyjnego, czy też układu zawartego przez podatnika z wierzycielami wykracza poza zakres uproszczonego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wydania przez właściwy organ w krótkim terminie (siedmiu dni) zaświadczenia.
Z tych tez powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.