I SA/Gl 926/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Spór dotyczył głównie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez spółkę cywilną Grupa Finansowa "A" (wspólnikami byli M. N. i D. P.) w związku z obrotem wierzytelnościami. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów roku 2001 m.in. kosztów windykacji wierzytelności, które nie przyniosły przychodu w tym roku, kosztów zakupu niezwindykowanych wierzytelności w części nieodpowiadającej przychodom, kosztów usług telefonicznych z poprzedniego roku oraz podatku VAT związanego z tymi wydatkami. Podatnik argumentował, że wszystkie wydatki związane z nabywaniem wierzytelności są kosztami poniesionymi w celu uzyskania przychodu, niezależnie od tego, czy przychód został osiągnięty w danym roku. Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, potwierdził stanowisko organów podatkowych, że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w roku podatkowym, którego dotyczą, co oznacza ścisłe powiązanie z przychodem. Sąd podkreślił, że przychód z obrotu wierzytelnościami powstaje w momencie faktycznego otrzymania należności od dłużnika, a wydatek na nabycie wierzytelności staje się kosztem uzyskania przychodu dopiero w tej dacie. W związku z brakiem przychodów z niektórych wierzytelności w 2001 r., koszty z nimi związane nie mogły zostać zaliczone do kosztów tego roku, ale mogły być zaliczone do lat kolejnych, jeśli przychód zostanie osiągnięty. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów podatkowych za zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących momentu zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z obrotem wierzytelnościami oraz zasady symetrii między przychodem a kosztem.
Dotyczy podatników prowadzących księgi rachunkowe i stosujących zasady memoriałowe lub kasowe w rozliczaniu kosztów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy koszty związane z windykacją wierzytelności, które nie przyniosły przychodu w danym roku podatkowym, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w tym roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dopiero w roku, w którym zostanie osiągnięty przychód z danej wierzytelności.
Uzasadnienie
Zasada symetrii między przychodem a kosztem jego uzyskania wymaga, aby koszty były potrącalne tylko w roku podatkowym, którego dotyczą, co oznacza ścisłe powiązanie z przychodem. Przychód z obrotu wierzytelnościami powstaje w momencie faktycznego otrzymania należności, a wydatek na nabycie wierzytelności staje się kosztem uzyskania przychodu dopiero w tej dacie.
Czy koszty zakupu wierzytelności, które nie zostały w pełni wyegzekwowane w danym roku podatkowym, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości w tym roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te powinny być rozliczane proporcjonalnie do osiągniętego przychodu z tych wierzytelności.
Uzasadnienie
Zasada powiązania kosztów z uzyskanym przychodem (związek przyczynowo-skutkowy) nakazuje proporcjonalne wyliczenie kosztów w stosunku do osiągniętego przychodu, gdy przychód został uzyskany tylko w części.
Czy podatek VAT naliczony od wydatków związanych z windykacją wierzytelności, które nie przyniosły przychodu w danym roku, może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w tym roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podobnie jak koszty główne, podatek VAT związany z tymi wydatkami nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w roku, w którym nie osiągnięto przychodu.
Uzasadnienie
Podatek VAT jest kosztem pośrednio związanym z przychodem, a jego zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów jest uzależnione od tego samego warunku co koszty główne – istnienia przychodu w danym roku podatkowym.
Czy koszty usług telefonicznych z poprzedniego roku podatkowego, ujęte w kosztach roku bieżącego, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku bieżącym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spółka stosuje metodę kasową, koszty te powinny być zaliczone do roku, w którym zostały poniesione (czyli w poprzednim roku). Jeśli stosuje metodę memoriałową, powinny być powiązane z przychodem roku, którego dotyczą.
Uzasadnienie
Z art. 22 ustawy o PDOF wynikają dwie metody ewidencjonowania kosztów: kasowa (według daty poniesienia) i memoriałowa (według okresu, którego dotyczą). Spółka księgowała koszty z chwilą ich poniesienia (metoda kasowa), co oznacza, że koszty z poprzedniego roku nie mogły być zaliczone do kosztów roku bieżącego.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to wszystkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, nieujęte w art. 23.
u.p.d.o.f. art. 22 § 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
U podatników prowadzących księgi rachunkowe koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Dotyczy to także kosztów poniesionych w latach poprzednich, jeśli dotyczą przychodów danego roku, lub kosztów zarachowanych, które odnoszą się do przychodów danego roku.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 23 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z praw majątkowych.
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.d.o.f. art. 22 § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda kasowa ewidencjonowania kosztów.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
k.c. art. 518
Kodeks cywilny
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w roku podatkowym, którego dotyczą, co oznacza ścisłe powiązanie z przychodem. • Przychód z obrotu wierzytelnościami powstaje w momencie faktycznego otrzymania należności od dłużnika, a wydatek na nabycie wierzytelności staje się kosztem uzyskania przychodu dopiero w tej dacie. • Koszty związane z windykacją wierzytelności, które nie przyniosły przychodu w danym roku, nie mogą być zaliczone do kosztów tego roku. • Koszty zakupu wierzytelności, które nie zostały w pełni wyegzekwowane, powinny być rozliczane proporcjonalnie do osiągniętego przychodu. • Podatek VAT związany z wydatkami, które nie przyniosły przychodu, nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w roku braku przychodu. • Koszty usług telefonicznych z poprzedniego roku nie mogą być zaliczone do kosztów roku bieżącego przy stosowaniu metody kasowej.
Odrzucone argumenty
Koszty związane z postępowaniami sądowymi dotyczącymi windykacji należności stanowią koszty uzyskania przychodu niezależnie od osiągnięcia przychodu w danym roku. • Podatnik powinien zaliczać do kosztów uzyskania przychodów koszty nabycia wierzytelności proporcjonalnie do uzyskanego z nich przychodu. • Wydatki na nabycie usług telekomunikacyjnych nie stanowią kosztów uzyskania przychodu 2001 r. • Podatek naliczony od towarów i usług związany ze wskazanymi usługami stanowi koszt uzyskania przychodu.
Godne uwagi sformułowania
istotę sporu stanowi ustalenie momentu zaliczania do kosztów uzyskania przychodów spółki wydatków związanych z obrotem daną wierzytelnością • O zakwalifikowaniu danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu decyduje zatem: poniesienie wydatku w celu uzyskania przychodu, nie zakwalifikowanie wydatku do grupy wydatków nie uznanych za koszty uzyskania przychodów w art. 23 ust. 1 ustawy. • ustawodawca nie posłużył się kategorią kosztów prowadzonej działalności, lecz powiązał pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. • Podatnik musi osiągnąć przychód, by mógł przy obliczeniu podstawy opodatkowania uwzględnić koszt (wydatek) jaki poniósł w celu osiągnięcia tego przychodu. • przepis art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyrazem symetrii pomiędzy przychodem a kosztem jego uzyskania i jako zasadę przyjmuje, iż koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w roku podatkowym, w którym przychód związany z kosztami wystąpił, albo racjonalnie oceniając - powinien wystąpić.
Skład orzekający
Przemysław Dumana
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Eugeniusz Christ
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z obrotem wierzytelnościami oraz zasady symetrii między przychodem a kosztem."
Ograniczenia: Dotyczy podatników prowadzących księgi rachunkowe i stosujących zasady memoriałowe lub kasowe w rozliczaniu kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii rozliczania kosztów w obrocie wierzytelnościami, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia fundamentalne zasady powiązania kosztów z przychodami.
“Kiedy koszty windykacji stają się kosztem podatkowym? Sąd wyjaśnia zasady rozliczania przychodów z wierzytelności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.