I SA/Gl 1558/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego do czerwca 2015 r. Organy podatkowe uznały, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu, ponieważ transakcje nie były rzeczywiste i uczestniczył w tzw. "karuzeli podatkowej". Kluczowym zagadnieniem w sprawie stało się przedawnienie zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe twierdziły, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania karnego skarbowego) oraz art. 70 § 6 pkt 4 o.p. (doręczenie postanowienia o zabezpieczeniu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe wadliwie doręczyły zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (art. 70c o.p.) do rąk pełnomocnika ogólnego, podczas gdy w sprawie był ustanowiony pełnomocnik szczególny wyznaczony do doręczeń. W związku z tym, zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie tego przepisu było nieskuteczne. Ponadto, Sąd uznał, że doręczenie zarządzeń zabezpieczenia również było wadliwe, ponieważ powinno nastąpić do rąk ustanowionego pełnomocnika szczególnego, a nie bezpośrednio do skarżącego. W konsekwencji, zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 o.p. również było nieskuteczne. Skoro termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął z dniem 31 grudnia 2020 r., a organy orzekały po tej dacie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkutki wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz zarządzeń zabezpieczenia, w kontekście ustanowienia pełnomocnika ogólnego i szczególnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z ustanowieniem pełnomocników i doręczeniami w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy zawiadomienie o zawieszeniu zostało doręczone pełnomocnikowi ogólnemu, a nie pełnomocnikowi szczególnemu wyznaczonemu do doręczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi ogólnemu, z pominięciem pełnomocnika szczególnego wyznaczonego do doręczeń, jest nieskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA I FPS 3/18 oraz art. 138g o.p., wskazując, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia powinno być doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu, a w przypadku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, doręczenia należy dokonać wyłącznie jemu.
Czy doręczenie zarządzeń zabezpieczenia bezpośrednio skarżącemu, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi szczególnemu, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zarządzeń zabezpieczenia bezpośrednio skarżącemu, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika szczególnego wyznaczonego do doręczeń, jest nieskuteczne i nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA III FPS 1/25, zgodnie z którą doręczenie zarządzenia zabezpieczenia powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza gdy został on wyznaczony do doręczeń.
Czy zobowiązanie podatkowe za okres od lutego do czerwca 2015 r. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ terminy zawieszenia biegu przedawnienia nie zostały skutecznie zastosowane.
Uzasadnienie
Wobec nieskuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c o.p. i art. 70 § 6 pkt 4 o.p., termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął z dniem 31 grudnia 2020 r. Organy podatkowe orzekały po tym terminie.
Przepisy (37)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ ma obowiązek zawiadomienia strony o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
u.p.t.u. art. 108
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku należnego wynikającego z faktur wystawionych przez podatnika.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 138d § 1
Ordynacja podatkowa
Zakres pełnomocnictwa ogólnego.
o.p. art. 138e
Ordynacja podatkowa
Pełnomocnictwo szczególne.
o.p. art. 138g
Ordynacja podatkowa
Wskazanie pełnomocnika do doręczeń.
t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm. art. 89b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 108
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.Urz.UE.L z 2006 r. Nr 347/1
Dyrektywa 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepisy Dyrektywy sprzeciwiają się praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia, mimo spełnienia warunków materialnych i formalnych, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać nieprawidłowości.
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 145 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2025 r. poz. 132 art. 155b § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 155b § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi ogólnemu zamiast pełnomocnikowi szczególnemu wyznaczonemu do doręczeń. • Nieskuteczne doręczenie zarządzeń zabezpieczenia bezpośrednio skarżącemu, zamiast pełnomocnikowi szczególnemu wyznaczonemu do doręczeń. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na nieskuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Ocena skuteczności doręczenia ma charakter "zero-jedynkowy". • Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. • Postępowanie zabezpieczające stanowi integralną całość.
Skład orzekający
Katarzyna Stuła-Marcela
przewodniczący sprawozdawca
Agata Ćwik-Bury
sędzia
Mikołaj Darmosz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skutki wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz zarządzeń zabezpieczenia, w kontekście ustanowienia pełnomocnika ogólnego i szczególnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z ustanowieniem pełnomocników i doręczeniami w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania podatkowego mogą być formalne aspekty doręczeń i prawidłowe ustanowienie pełnomocników, co prowadzi do unieważnienia działań organów z powodu przedawnienia.
“Błąd w doręczeniu zaważył na losach sprawy podatkowej – przedawnienie uratowało podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.