I SA/GL 1554/23

I SA/Gl 1554/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Monika Krywow /przewodniczący/
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 70
art. 5, art. 20
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G.K. na uchwałę Rady Miasta Chorzów z dnia 26 października 2023 r. nr LXIX/1090/2023 w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
G. K. (dalej jako skarżący) 27 października 2023 r. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Chorzowa z 26 października 2023 r. nr LXIX/1090/2023 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów na rok 2024. Zaskarżonej uchwale zarzucił, że została podjęta w sposób zakazany w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 – dalej jako upol), ponieważ przepis ten zawiera normę, która "nakazuje Gminie ustalać mianowaną, bezwzględną, dowolną wysokość mocy podatku od nieruchomości z zależności". Nadto zarzucił, że uchwała narusza art. 5 ust. 1 upol w ten sposób, że w uchwale sfałszowano treść tego przepisu i ustalono nielegalną wysokość stawki. Konsekwencją tego – zdaniem skarżącego, było zastosowanie wadliwej stawki podatku od nieruchomości:
- w stosunku do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków w wysokości 1,34 zł/m2 powierzchni,
- od gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych w wysokości 6,66 zł od 1 ha powierzchni,
- w stosunku do gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, tj. kwoty 0,71 zł/m2 powierzchni,
- w stosunku do budynków lub ich części mieszkalnych, tj. kwoty 1,15 zł/m2 powierzchni użytkowej,
- w stosunku do budynków lub ich części pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, tj. kwoty 11,17 zł/m2 powierzchni.
Skarżący stwierdził, że Rada Miasta C. nie dopełniła obowiązku i nie uchwaliła niemianowanej, względnej, dowolnej wysokości stawki podatku od nieruchomości, której wzór skarżący przedstawił. Wskazał, że ustawodawca zakazał Radzie Miasta C. uchwalać mianowane, dowolne wysokości stawki podatku od nieruchomości innej niż zgodne z jego wzorem i przyjętymi danymi. W konsekwencji ustalone stawki są nieznane ustawie, nie istnieją. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest nieistnienie samej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. wniósł o jej odrzucenie stojąc na stanowisku, że skarżący złożył skargę przed opublikowaniem uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.
W dalszej kolejności domagał się oddalenia skargi. Wyjaśnił, że zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o przepis art. 5 upol w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały. Wskazał, że minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w art. 20 ust. 1 upol., zaokrąglając je w górę do pełnych groszy. Wskaźnik cen, o których mowa powyżej, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie pierwszego półrocza. Minister Finansów, 1 sierpnia 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 744) ogłosił górne granice stawek kwotowych podatków, o których mowa w art. 5 upol, na rok 2024 w następującej wysokości:
a) pkt 1:
- lit. a - 1,34 zł,
- lit. b - 6,66 zł,
- lit. c - 0,71 zł,
- lit. d - 4,39 zł,
b) pkt 2:
- lit. a - 1,15 zł,
- lit. b - 33,10 zł,
- lit. c - 15,50 zł,
- lit. d - 6,76 zł,
- lit. e - 11,17 zł.
Zdaniem organu powyższe granice zostały uwzględnione w zaskarżonej uchwale, stąd też została ona podjęta w zgodzie z art. 5 upol oraz w granicach zakreślonych przez Obwieszczenie Ministra Finansów. Zaskarżona uchwała odpowiada zatem prawu, została zbadana pod kątem legalności przez organ nadzoru i wydana zgodnie z delegacją ustawową.
Na rozprawie skarżący rozszerzył argumentację skargi przedstawiając dodatkowe uchybienia zaskarżonej uchwały. Wyjaśnił, że nazwa maksymalna stawka odnosi się do sześciu wielkości przy czym obwieszczenie może dotyczyć stawki rocznej. W jego ocenie tylko obwieszczenie może zawierać maksymalną stawkę roczną, zatem jest to maksymalna stawka dla każdego podatnika dla całej powierzchni, a nie za metr kwadratowy. Finalnie nie jest możliwe ustalenie stawki w wysokości powyższej 0,62 zł. Jego zdaniem nie można uchwalić stawki podatku wyrażonej w złotych, a jedynie jako liczba jeden lub mniej niż jeden lub procentowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku Gminy o odrzucenie skargi Sąd nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023, poz. 40 – dalej jako usg), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 41/20, brak jest podstaw do przyjęcia, że strona musi odczekać, aż określona uchwała, która w jej ocenie zawiera postanowienia naruszające jej interes prawny, wejdzie w życie (po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym), aby móc skutecznie wezwać organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego tą uchwałą. Jeżeli postanowienia uchwały naruszają przepisy prawa, to takie naruszenie ma miejsce już w momencie jej podjęcia, a nie dopiero od momentu jej wejścia w życie. Przepis powyższy jednoznacznie wskazuje, że skarga na uchwałę organu gminy może być wniesiona po podjęciu kwestionowanej uchwały, lecz przed jej opublikowaniem. Tak więc przepis ten wiąże niniejsze naruszenie z istnieniem uchwały wskutek jej podjęcia przez organ gminy, a nie z jej stosowaniem, a w przypadku aktów prawa miejscowego – z publikacją i wejściem w życie. Wobec tego sam fakt podjęcia uchwały przez organ gminy uprawnia do wystąpienia ze skargą na tę uchwałę do sądu administracyjnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że stanowiący podstawę legitymacji procesowej z art. 101 ust. 1 usg zarzut naruszenia uchwałą organu gminy interesu prawnego lub uprawnienia rozumiany jest jako subiektywne twierdzenie skarżącego, iż konkretna uchwała dotyczy jego statusu prawnego, tj. sfery praw i obowiązków. Sam fakt więc podjęcia uchwały może rodzić u strony przekonanie o naruszeniu jej interesu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1132/08; z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 1738/06, z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1988/13, publ. CBOSA).
Dalej, należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1135/23 oddalił skargę skarżącego na uchwałę Rady Miasta Chorzów z dnia 27 października 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta Chorzów. Wyrok ten jest prawomocny zatem z uwagi na tożsamość skargi i podniesionych w niej argumentów Sąd orzekający podkreślając poglądy zawarte we wskazanym wyroku przedstawi je jako własne w dalszej części uzasadnienia.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do problematyki dopuszczalności rozpoznawanej skargi. Jej przedmiotem jest uchwała organu gminy. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 101 usg, nie jest zdefiniowane normatywnie. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma zawsze wynikać z normy prawnej. Co do zasady ma to być norma prawa materialnego. Interes prawny musi mieć charakter indywidualny (tzn. dotyczący konkretnej osoby), osobisty (tj. własny i zindywidualizowany), realny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu kwestionującego dany akt. Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący (por. D. Dąbek [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 101).
Istotnym jest, że to właśnie na skarżącym ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikające z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1023/18, LEX nr 2697810). Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie.
Sąd uznał, że kwestionowana uchwała wpływa na sytuację materialnoprawną skarżącego. Na jej podstawie określone jest bowiem jego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Skarżący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonej w C. i płaci z tego tytułu podatek. Dodał, że przez tut. Sądem toczą się postępowania, w których zaskarżył wydane wobec niego decyzje wymiarowe dotyczące podatku od nieruchomości. Stąd też jego interes prawny jest aktualny i osobisty.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności w ocenie Sądu skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonych punktów uchwały należy wskazać, że podstawę jej podjęcia stanowi art. 5 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 upol.
Zgodnie z tym ostatnim przepisem górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1 obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2 omawianego przepisu).
Minister Finansów, 1 sierpnia 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 744) ogłosił górne granice stawek kwotowych podatków, o których mowa w art. 5 upol, na rok 2024 w następującej wysokości:
a) pkt 1:
- lit. a - 1,34 zł,
- lit. b - 6,66 zł,
- lit. c - 0,71 zł,
- lit. d - 4,39 zł,
b) pkt 2:
- lit. a - 1,15 zł,
- lit. b - 33,10 zł,
- lit. c - 15,50 zł,
- lit. d - 6,76 zł,
- lit. e - 11,17 zł.
W zaskarżonej uchwale Rada Miasta Chorzów określa wysokość stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów. W § 4 uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Z tego względu przy ustalaniu wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta Chorzów organ był zobowiązany uwzględnić granice stawek kwotowych określone w powołanym wyżej obwieszczeniu Ministra Finansów oraz treść art. 5 ust. 1 upol (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej uchwały). Analizując treść tych przepisów oraz rocznych stawek określonych w zaskarżonej uchwale, Sąd uznał, że są one zgodne. Rada Miasta Chorzów ustaliła bowiem wysokość stawek podatku od nieruchomości na 2024 rok, w oparciu o najwyższe dopuszczalne stawki kwotowe podatków i opłat lokalnych na rok 2024 ogłoszone w obwieszczeniu Ministra Finansów.
Przechodząc w tym miejscu do zarzutów sformułowanych w skardze należy wyjaśnić, że błędny jest wywód skarżącego, zgodnie z którym Rada Miasta wprowadziła nieistniejące stawki podatku od nieruchomości. Skarżący podał jakie jego zdaniem powinny być prawidłowe stawki podatku od nieruchomości co do poszczególnych przedmiotów opodatkowania wymieniając konkretne kwoty stawek. Dla ich wyliczenia posłużył się stosowanymi przez siebie wzorami posiłkując się pojęciami niemianowana, względna, dowolna wysokość stawki podatku od nieruchomości i stwierdzając, że bez jej uchwalenia, nie istnieje dowolna wysokość podatku od nieruchomości. Podobnie na rozprawie skarżący złożył pismo wykazując kolejne uchybienia zaskarżonej uchwały. Swoje twierdzenia oparł na wspomnianych już wyżej wzorach służących ustaleniu prawidłowej wysokości stawki.
Sąd zauważa, że wskazane przez skarżącego stawki i sposób ich obliczenia nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i stanowią wyłącznie proponowaną przez niego podstawę do wyliczenia stawek. Tymczasem, biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 1 upol, organ był uprawniony do zmiany tych stawek i podniesienia ich do wysokości określonej w opisanym wyżej już obwieszczeniu Ministra Finansów, w którym ustalono górne granice stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na 2024 r. i nie był uprawniony do zastosowania przesłanek ustalenia stawek proponowanych przez skarżącego.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że przedmiotem sprawy nie była ocena przedstawionego przez skarżącego, jego zdaniem prawidłowego, sposobu wyliczenia stawek podatku według opisanego przez niego wzoru i zasadności takiego sposobu ustalenia stawek. Ocena ta pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia, gdyż w sprawie Sąd badał wyłącznie zgodność z prawem przedmiotowej uchwały w granicach zaskarżonych przez skarżącego.
Z opisanych wyżej względów zarzuty skargi dotyczące zastosowania przez organ stawek podatku od nieruchomości niemających poparcia w przepisach nie mogły zostać uwzględnione.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2023. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku.