I SA/Gl 1436/25

I SA/Gl 1436/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz
Monika Krywow-Milczarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 268
art. 23 par. 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 2 października 2025 r. nr 2401-IEE.7192.476.2025.8.MT UNP: 2401-25-242925 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2025r. nr 2401-IEE.7192.476.2025.8.MT UNP: 2401-25-242925 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie DIAS z dnia 21 sierpnia 2025r. nr 2401-IEE-7191.53.2025.8.MSN UNP: 2401-25-210321 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku W.S. (dalej: skarżący) z dnia 29 lipca 2025r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 13 maja 2025r. nr PIN8.52.10.2019.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 61a k.p.a.
Stan sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z 13 maja 2025 roku nr PINB.52.10.2019 obejmującego należność z tytułu nieuiszczonej, nałożonej grzywny w celu przymuszenia, powstałą 8 października 2020 roku.
W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z 14 maja 2025r. zajął wierzytelności na rachunku bankowym prowadzonym przez I S.A. Powyższe zawiadomienie zostało skarżącemu doręczone 19 maja 2025 roku.
W dniu 31 lipca 2025 roku skarżący złożył do DIAS wniosek z 29 lipca 2025 roku o zaniechanie egzekucji, ewentualnie wstrzymanie egzekucji. Skarżący wskazał, iż chciałby zalegalizować budynek, co spowoduje, że wymierzona grzywna będzie bezprzedmiotowa.
Zawiadomieniem z 5 sierpnia 2025 roku DIAS poinformował skarżącego, że uczyni przedmiotem rozpoznania sprawę wstrzymania egzekucji, stanowiącą część wniosku z 29 lipca 2025 roku. Jednocześnie zawiadomił, że w pozostałej sprawie wymienionej we wniosku, a dotyczącej zaniechania egzekucji grzywny w celu przymuszenia na rzecz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. skarżący winien wnieść odrębne podanie do właściwego organu - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.
Postanowieniem z 21 sierpnia 2025 roku DIAS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił, że DIAS nie jest władny do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Wniósł o ponowną analizę sprawy i uwzględnienie wniosku po uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
DIAS postanowieniem z dnia 2 października 2025r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 sierpnia 2025r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
DIAS wskazał na treść art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2026r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 268 ze zm., dalej: u.p.e.a.), zgodnie z którym organy sprawujące nadzór nad postępowaniem egzekucyjnym mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postepowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. DIAS wyjaśnił, iż czasowe wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest kompetencją własną organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, co do której nie ma obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. Zdaniem DIAS w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zobowiązany nie może swoim wnioskiem wymusić działania organu w tym zakresie. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. nie ma charakteru przysługującego uczestnikom środka zaskarżenia, lecz jest środkiem przysługującym organowi. Oznacza to, że nawet gdyby uznać wniosek skarżącego jako impuls do zajęcia się sprawą, to organ nie ma obowiązku wstrzymywać czasowo czynności egzekucyjnych z urzędu.
W ocenie DIAS skoro wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z inicjatywy organu sprawującego nadzór, to wstrzymanie takie nie jest możliwe na wniosek strony w tym przedmiocie. To zaś oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego, czego konsekwencją musiało być zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skarżący wniósł na powyższe postanowienie DIAS osobistą skargę do tut. Sądu.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego przedstawił on organowi dokumenty, które uzasadniają wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z powodu rozpoczęcia starań o legalizację budynku. Skarżący wniósł o weryfikację akt sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Istota sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego, w którym wniósł on o wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 13 maja 2025r. nr PIN8.52.10.2019.
Skarżący twierdzi, że wobec podjęcia starań o legalizacje budynku i przedstawienia organowi stosownych dokumentów, zaistniały przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem DIAS, ustawodawca nie przewidział możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego, dlatego należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego.
W tak zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
Zgodnie z art. 26 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Stosownie do art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.
Z powyższego przepisu wynika, że czasowe wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest kompetencją własną organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, co do której nie ma obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zobowiązany nie może swoim wnioskiem wymusić działania organu w tym zakresie. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. nie ma charakteru przysługującego uczestnikom środka zaskarżenia, lecz jest środkiem przysługującym organowi. Dlatego może zostać zastosowany wyłącznie z urzędu. Oznacza to, że nawet gdyby uznać wniosek skarżącej jako impuls do zajęcia się sprawą, to organ nie ma obowiązku wstrzymywać czasowo czynności egzekucyjnych z urzędu. Zatem organ zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 72/20; z 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 906/22; z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1778/15; z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 479/18). Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu i zależy od uznania organu nadzoru. Nadzór nad egzekucją administracyjną to kontrola oraz możliwość ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej. Możliwość wstrzymania przez organ wykonujący nadzór czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego uzależnione jest od istnienia szczególnych okoliczności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub wstrzymania czynności egzekucyjnych na wniosek dłużnika. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu, a zażalenie przysługuje tylko na postanowienie wstrzymujące (tamujące) czynności egzekucyjne lub postępowania egzekucyjne (por. wyrok NSA z . 14 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 869/22).
W konsekwencji należy uznać, że skoro wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z inicjatywy organu sprawującego nadzór, to wstrzymanie takie nie jest możliwe na wniosek strony w tym przedmiocie. To zaś oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej, czego konsekwencją musiało być zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
W konsekwencji DIAS prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) orzekł jak w sentencji.