I SA/Gl 1400/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 124.000 zł z tytułu umowy pożyczki środków pieniężnych zawartej z osobą fizyczną. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy umowa pożyczki, zawarta między osobami fizycznymi, mogła korzystać ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o PCC w związku z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, jeśli zostałaby udzielona w ramach działalności gospodarczej pożyczkodawcy. Podatnik argumentował, że pożyczka była udzielona ze środków firmowych pożyczkodawcy i zwrócona do kasy firmy, co miało świadczyć o jej związku z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że treść umowy pożyczki, sposób jej zawarcia (gotówką, bez zabezpieczeń, bez kosztów profesjonalnego obrotu) oraz profil działalności gospodarczej pożyczkodawcy (głównie transport drogowy towarów, brak usług finansowych w CEIDG) nie potwierdzają, aby pożyczka była udzielona w ramach profesjonalnej działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że dla zastosowania zwolnienia z PCC kluczowy jest zawodowy charakter udzielania pożyczek, a nie tylko formalny status podatnika VAT. Sąd uznał, że podatnik skutecznie powołał się na umowę pożyczki w toku czynności sprawdzających, co skutkowało zastosowaniem sankcyjnej stawki podatku (20%) zgodnie z art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o PCC, ponieważ nie zapłacił on podatku w ustawowym terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umów pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście działalności gospodarczej pożyczkodawcy oraz momentu 'powołania się' na umowę w toku postępowania podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki między osobami fizycznymi, gdzie jeden z podmiotów prowadzi działalność gospodarczą, ale niekoniecznie związaną z usługami finansowymi. Interpretacja 'powołania się' jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki zawarta między osobami fizycznymi, gdzie jedna z nich prowadzi działalność gospodarczą, może być uznana za czynność w ramach tej działalności, podlegającą zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli z treści umowy i okoliczności jej zawarcia nie wynika, że pożyczka została udzielona w ramach profesjonalnej działalności gospodarczej pożyczkodawcy, a jedynie stanowi wsparcie finansowe między osobami fizycznymi.
Uzasadnienie
Sąd analizował, czy pożyczka udzielona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą (głównie transport) stanowiła usługę w rozumieniu ustawy o VAT, aby mogła być zwolniona z PCC. Stwierdzono, że brak jest dowodów na zawodowy charakter udzielania pożyczek przez pożyczkodawcę, a treść umowy (brak zabezpieczeń, kosztów profesjonalnego obrotu, wypłata w gotówce) wskazuje na prywatny charakter transakcji, a nie działalność gospodarczą.
Kiedy następuje 'powołanie się' na umowę pożyczki w rozumieniu art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o PCC, skutkujące zastosowaniem sankcyjnej stawki podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powołanie się następuje, gdy podatnik sam ujawni fakt otrzymania pożyczki organowi podatkowemu lub kontroli skarbowej w toku prowadzonych czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik skutecznie powołał się na umowę pożyczki, składając deklarację PCC-3 i uiszczając podatek w toku czynności sprawdzających, co było reakcją na wezwanie organu do wyjaśnienia źródeł finansowania wydatków. Samo złożenie deklaracji i zapłata podatku w tym trybie jest wystarczające do zastosowania przepisu.
Przepisy (8)
Główne
u.p.c.c. art. 7 § ust. 5 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa 20% stawkę sankcyjną podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy pożyczki, jeśli podatnik powoła się na nią w toku czynności sprawdzających lub kontroli, a nie zapłacił podatku.
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 2 § pkt 4 lit. b
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Wyłącza z opodatkowania PCC czynności, jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 38
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwalnia od VAT usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, jeśli są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
u.p.c.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa moment powstania obowiązku podatkowego w PCC.
u.p.c.c. art. 10 § ust. 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Nakłada na podatnika obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty podatku.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu na wniosek strony w postępowaniu sądowym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki zawarta między osobami fizycznymi nie stanowi czynności w ramach działalności gospodarczej pożyczkodawcy, jeśli nie ma cech profesjonalizmu i systematyczności. • Podatnik skutecznie powołał się na umowę pożyczki w toku czynności sprawdzających, co uzasadnia zastosowanie sankcyjnej stawki podatku.
Odrzucone argumenty
Pożyczka udzielona przez W.G. była związana z jej działalnością gospodarczą (transport) i powinna korzystać ze zwolnienia z PCC. • Pożyczka widniała w dokumentach księgowych pożyczkodawcy, co oznaczało jej ujawnienie przed dniem 7 czerwca 2023 r. • Naruszenie przepisów postępowania (zasada zaufania, niewyjaśnienie istotnych okoliczności).
Godne uwagi sformułowania
Decydujące znaczenie dla uznania, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności udzielenia pożyczki działa w charakterze podatnika podatku VAT, ma zawodowy a nie incydentalny, okazjonalny charakter wykonywania danej czynności. • Bycie podatnikiem VAT to za mało, aby nie musieć płacić podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie ma go wtedy, gdy konkretna transakcja jest objęta podatkiem od towarów i usług jako realizowana w ramach działalności gospodarczej. • Kwestia 'powołania' w świetle art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. rozpatrywana jest tylko w kontekście ustalenia, czy na okoliczność udzielenia pożyczki powołał się sam podatnik.
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
członek
Dorota Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umów pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście działalności gospodarczej pożyczkodawcy oraz momentu 'powołania się' na umowę w toku postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki między osobami fizycznymi, gdzie jeden z podmiotów prowadzi działalność gospodarczą, ale niekoniecznie związaną z usługami finansowymi. Interpretacja 'powołania się' jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku PCC i częstej czynności prawnej (pożyczka), a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów VAT i PCC w kontekście działalności gospodarczej. Jest to istotne dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Pożyczka od znajomego a podatek PCC: kiedy prywatna transakcja staje się obowiązkiem podatkowym?”
Dane finansowe
WPS: 620 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.