I SA/Gl 1241/20

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzi WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi L. M. (dalej "zobowiązany" lub "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ nadzoru") wydane w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] wierzyciel, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wystawił na zobowiązanego tytuły wykonawcze o nr: [...], od [...] do [...] obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Następnie w tym samym dniu Dyrektor Oddziału ZUS w Z., działając jako organ egzekucyjny, nadał tym dokumentom klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Zobowiązany odebrał odpisy tytułów wykonawczych w dniu [...].

Zawiadomieniami z dnia [...] nr: od [...] do [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w A Sp. z o.o. w K. (dalej "dłużnik), które doręczono zobowiązanemu w dniu [...], a dłużnikowi w dniu [...].

2. Pismami z dnia 27 maja 2020 r. (wpływ do Dyrektora Oddziału ZUS w Z. w dniu 29 maja 2020 r.) zobowiązany złożył skargi na zajęcia wynagrodzenia za pracę, zarzucając rażące naruszenie prawa oraz wnosząc o ich uchylenie.

3. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej również "organ egzekucyjny") postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 19 § 4 w związku z art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej "u.p.e.a."), oddalił skargi zobowiązanego na czynność organu egzekucyjnego z [...], tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie o zajęciu nr: od [...] do [...]). Postanowienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...].

4. W zażaleniu na ww. postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie, zarzucając rażące naruszenie prawa.

5. Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 § 2 i § 4 pkt 1 oraz art. 54 § 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].

W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 2 u.p.e.a., tj. egzekucję z wynagrodzenia za pracę - zgodnie z art. 72 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zawierało wszystkie elementy oznaczone w art. 67 § 2 u.p.e.a. i dokonane zostało zgodnie ze wzorem obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804).

Organ nadzoru argumentował, iż zobowiązany w skardze na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę nie kwestionował okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tego rodzaju czynności egzekucyjnych. Zarówno w zażaleniu, jak i w pismach zwanych "skargą" nie wskazał na czym miałoby polegać rażące naruszenia prawa, dlatego nie sposób odnieść się do tego zarzutu merytorycznie.

Organ nadzoru, analizując czynności organu egzekucyjnego podejmowane przy dokonaniu skarżonych zajęć, nie stwierdził uchybień formalnoprawnych, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi oraz zażalenia.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu nadzoru, zarzucając rażące naruszenie prawa.

7. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wynagrodzenia za pracę, a w konsekwencji zasadność oddalenia skarg zobowiązanego na te czynności.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 69/08, Lex nr 486251). Zwrócić należy ponadto uwagę, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 789/16, Lex nr 2227159; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, Lex nr 1783606).

Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (zob. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3048/15, Lex nr 2416502; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, Lex nr 1774564).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (zob. wyroki NSA: z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, Lex nr 1592003; z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2972/17, Lex nr 2561873).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

W kontekście tych uwag, organ nadzoru prawidłowo dokonał oceny zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.

W świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.

Oceniając zastosowany środek egzekucyjny, tj. zajęcie wynagrodzenia za pracę (art. 1a pkt 12 a tiret drugi u.p.e.a.), Sąd stwierdza, iż czynność ta została dokonana bez naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.

Zawiadomienia z dnia [...] (od nr [...] do nr [...]) o zajęciu wynagrodzenia za pracę zawierają wszystkie wymagane elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zostały sporządzone na wzorze obowiązującym na dzień ich sporządzenia – ustalonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804). Analiza ich treści umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz tytułów wykonawczych. W zawiadomieniach tych wskazano numery tytułów wykonawczych nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] – dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienia te zostały doręczone dłużnikowi oraz zobowiązanemu.

Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, iż czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę została dokonana bez uchybień. Skarżący zaś, zarzucając "rażące naruszenie prawa" nie przedstawił jakichkolwiek argumentów uzasadniających ten zarzut.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne, a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] za nienaruszające prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.