I SA/Gl 1229/25

I SA/Gl 1229/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr 2401-IEE.7192.399.2025.2.MD UNP: 2401-25-197197 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
1. A sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji lub DIAS) z 1 sierpnia 2025 r. nr 2401-IEE.7192.399.2025.2.MD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania.
2. Stan sprawy.
2.1. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji) prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości skarżącej spółki położonej w K. [...].
W prowadzonym postępowaniu, zawiadomieniem z 7 lutego 2024 r ww. organ zawiadomił uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie to spółka otrzymała 26 lutego 2024 r.
Pismem z 14 maja 2024 r., skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Do pisma załączono zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości.
Następnie pismem z 3 czerwca 2024 r. spółka wniosła ponownie zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości położonej w K. [...].
Postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Z kolei postanowieniem z 10 czerwca 2024 r., organ pierwszej instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Po rozpoznaniu zażaleń z 4 lipca 2024 r. organ drugiej instancji postanowieniami z 24 lipca 2024 r. utrzymał w mocy ww. postanowienia.
2.2. Nadto organ pierwszej instancji postanowieniem z 3 lipca 2024 r. po rozpoznaniu wniosku spółki z 3 czerwca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Jednym pismem z 31 lipca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca 2024 r. i zażalenie na to postanowienie.
Organ drugiej instancji postanowieniem z 9 września 2024 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowieniem z 9 września 2024 r. organ drugiej instancji stwierdził z kolei uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca 2024 r., którym organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wniesiony pismem z 3 czerwca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 19 marca 2025 r. o sygn. akt I SA/GI1384/24 oddalił skargę na postanowienie z 9 września 2024 r. w sprawie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca
2024 r.
Z kolei wyrokiem z 19 marca 2025 r. o sygn. akt I SA/GI 1384/24 Sąd uchylił postanowienie z 9 września 2024 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca 2024 r.
Odrębnym postanowieniem organ drugiej instancji przywrócił termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z 3 lipca 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania.
2.3. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie z dnia 3 lipca 2024 r. organ drugiej instancji, mocą zaskarżonego w nn. sprawie postanowienia, utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w tej sprawie skarżąca wniosła zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości pismem z 14 maja 2024 r. W odrębnym postępowaniu stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia tego środka prawnego.
Zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości z 3 czerwca 2024 r. były zatem powieleniem tego środka prawnego, wniesionego pismem z 14 maja 2024 r.
W tej sytuacji organ pierwszej instancji nie miał prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - k.p.a.) ma odpowiednie zastosowanie m.in. w sytuacji wniesienia żądania, które na drodze administracyjnej nie może być rozpoznane, czy też gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami prawa.
W niniejszej sprawie, wniesienie przez skarżącą ponownych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Brak jest bowiem regulacji prawnych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie tego żądania. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia ponownych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Zarzuty takie są niedopuszczalne.
Zaznaczono również, że przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania było w tej sprawie także wniesienie środka prawnego z uchybieniem ustawowego terminu. Zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości wnieść można w terminie czternastu dni od zakończenia opisu i oszacowania nieruchomości. Termin ten w niniejszej sprawie upływał 10 maja 2024 r., a zatem zarzuty z 3 czerwca 2024 wniesione zostały z uchybieniem ustawowego terminu.
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości wniesione pismem z 3 czerwca 2024 r. stanowiły żądanie niedopuszczalne, podczas gdy przepisy art. 110u ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 z późn. zm. - u.p.e.a.) przewidują wprost możliwość ich wniesienia,
- art. 110u § 1 u.p.e.a. - poprzez jego pominięcie i przyjęcie, że ponowne zarzuty nie mogą być rozpoznane, mimo że pierwsze nie zostały merytorycznie rozpatrzone.
Nadto zarzucono naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminu oraz nieuwzględnienie dowodów.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Skarga nie jest zasadna.
Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
5. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu wskazaną w art. 61a § 1 k.p.a. "inną uzasadnioną przyczyną" jest bez wątpienia stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), czyli funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy lub gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy takiego postępowania, które już się toczy przed właściwym organem administracji.
Nie ulega wątpliwości, że nie można ponownie żądać wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną, bądź gdy toczy się już postępowanie administracyjne dotyczące tego samego przedmiotu.
W judykaturze zgodnie wskazuje się, że warunkiem koniecznym do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy, przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyroki NSA: z 20 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2734/21, z 13 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 118/19, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt III FSK 2503/21, z 6 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3032/19, z 24 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1817/17, z 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 841/15, CBOSA).
Użycie przez ustawodawcę sformułowania "nie może być wszczęte" wskazuje, iż przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku lub też jest znana organowi z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w momencie złożenia wniosku w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. musi być więc oczywista, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie, przez co postanowienie to stanowi jedynie formalne rozstrzygnięcie, stwierdzające zaistnienie trwałej przeszkody do procedowania (zob. wyrok NSA z 30 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 735/12, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie przeszkodą do wszczęcia postępowania w przedmiocie wniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położnej w K. [...], złożonych w dniu 3 czerwca 2024 r. - w ocenie organów obu instancji - był fakt, że zarzuty te były tożsame z zarzutami, co do których toczyło się już w tym czasie postępowanie administracyjne. Mianowicie skarżąca już wcześniej, albowiem w dniu 14 maja 2024 r. wniosła zarzuty do opisu o oszacowania wartości tej samej nieruchomości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, co powoduje, że kolejne postępowanie w tej sprawie, nie może zostać wszczęte. Sąd podziela powyższe stanowisko organów.
Powyższe oznacza, że w dniu składnia zarzutów z dnia 3 czerwca 2024 r. w toku pozostawało inne postępowanie administracyjne w tożsamej sprawie.
W ocenie Sądu okoliczność ta wypełnia przesłankę uzasadnionej przyczyny, dla której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte, gdyż w dacie składania zarzutów istniał stan tożsamej "sprawy w toku" - por. wyrok WSA w Gdańsku z 4.03.2026 r., II SA/Gd 759/24).
Podsumowując, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i hipotezie art. 61a § 1 k.p.a., a zarzuty skargi nie są zasadne.
6. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) oddalił skargę jako niezasadną.