I SA/Gl 1211/23

I SA/Gl 1211/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 820/24 - Wyrok NSA z 2024-10-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 168e § 1 oraz art. 168 eb § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 2401-IEE.7192.160.2023.4.MT UNP: 2401-23-130264 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nienależytego wykonywania obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. nr 2401-IEE.7192.160.2023.4.MT ‒ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej K.p.a.) ‒ po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez J. S. (dalej Skarżący, Strona, Ukarany), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 15 marca 2023 r. nr [...] nakładające na Stronę, jako Prezesa Zarządu S. Sp. z o.o. w S. (dalej – Spółka) karę porządkową w wysokości 3.800 zł.
Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.(dalej organ egzekucyjny), w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego S1. Sp. z o.o. z siedzibą w S., dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych należnych jej od S. Sp. z o.o., na podstawie zawiadomień:
- z 30 listopada 2020 roku nr [...] na kwotę 1.511.919,65 zł, doręczonym 9 grudnia 2020 r.,
- z 7 grudnia 2020 roku nr [...] na kwotę 32.742,00 zł, doręczonym 9 grudnia 2020 roku,
- z 7 stycznia 2021 roku nr [...] na kwotę 137.952,01 zł, doręczonym 11 stycznia 2021 roku,
- z 12 sierpnia 2021 roku nr [...] na kwotę 429.356,54 zł, doręczonym 16 sierpnia 2021 roku, •
- z 24 września 2021 roku nr [...] na kwotę 67.386,10 zł, doręczonym 4 października 2021 roku,
- z 15 października 2021 roku nr [...] na kwotę 77.308,56 zł, doręczonym 21 października 2021 roku,
- z 20 stycznia 2022 roku nr [...] na kwotę 73.179,31 zł, doręczonym 25 stycznia 2022 roku,
- z 15 czerwca 2022 roku nr [...] na kwotę 1.226.003.98 zł, doręczonym 20 czerwca 2022 roku,
- z 1 września 2022 roku nr [...] na kwotę 240.591.98 zł, doręczonym 5 września 2022 roku.
Zajęcia te opiewały łącznie na kwotę 3.796.440,13 zł.
Organ zaznaczył, że do ww. czynności egzekucyjnych nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych; łączne prowadzenie egzekucji przejął Dyrektor Oddziału ZUS w S.. W toku prowadzonej egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uzyskał od Dyrektora Oddziału ZUS w S. - 125.946,98 zł (w wyniku podziału uzyskanej kwoty od maja 2021 r. do czerwca 2022 r.).
Organ egzekucyjny po rozliczeniu ww. wpłat otrzymanych od Dyrektora Oddziału ZUS w S. oraz kwot rozliczonych w związku z zaległości zobowiązanego, ustalił że stan zadłużenia na tytułach wykonawczych, objętych ww. zawiadomieniami należnych od S. dla S1. wynosił 3.847.504,22 zł (w tym należność główna wynosząca 3.299.314,55 zł).
Na wniosek Dyrektora Oddziału ZUS w S. organ egzekucyjny w dniach 2-13 czerwca 2022 r. przeprowadził w Spółce kontrolę. W dniu 13 czerwca 2022 r. sporządzono protokół, do którego Spółka nie złożyła zastrzeżeń.
Postanowieniem z 21 września 2022 r. organ egzekucyjny określił wysokość nieprzekazanej kwoty w wysokości 3.847.504,22 zł, przyjmując za podstawę ustalenia z protokołu kontroli. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej – rozpatrując zażalenie Spółki – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowienie organu egzekucyjnego z 21 września 2022 r. stanowiło podstawę do wystawienia wobec Spółki tytułu wykonawczego nr 2429-SEE.711.TW.1.2022 z 17 listopada 2022 r., celem przymusowego ściągnięcia należności.
W konsekwencji podjętych czynności, postanowieniem z 15 marca 2023 r. organ egzekucyjny nałożył na prezesa zarządu karę pieniężną w wysokości 3.800 zł. W uzasadnieniu stwierdził, że ustalenia dokonane w trakcie kontroli oraz zebrany materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdziły, że pełniąc funkcję w organach obu Spółek podejmował on świadome działania i niekorzystne decyzje, które doprowadziły do bezpodstawnego uchylania się Spółki S. od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, która zgodnie z oświadczeniem z 8 czerwca 2022 r. wynosiła 4.867.656,29 zł. Organ egzekucyjny uznał, że skoro pomimo postanowienia z 21 września 2022 r. w sprawie nieprzekazanej kwoty, Strona w dalszym ciągu prowadzi w imieniu S. politykę godzącą w interes publiczny, to jest zobligowany do nałożenia kary w maksymalnej wysokości.
Strona wniosła zażalenie za ww. postanowienie, zarzucając naruszenie art. 168eb § 1 w związku z art. 168e § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej u.p.e.a.). w ocenie strony organ egzekucyjny nie był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienie, bowiem egzekucję administracyjną wobec S1. Sp. z o.o. prowadzą dwa organy egzekucyjne - Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. i Dyrektor Oddziału ZUS w S.. W toku tej egzekucji zajęta została wierzytelność S. Sp. z o.o. wobec S1. Sp. z o.o., ale egzekucję z tej wierzytelności prowadzi wyłącznie Dyrektor Oddziału ZUS w S..
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zażalenia.
Uznał, że przedmiotem sporu jest ocena legalności zastosowania przez organ egzekucyjny art. 168e § 1 u.p.e.a. Warunkiem koniecznym dopuszczalności nałożenia kary jest dokonanie zajęcia wierzytelności, tj. zawiadomienie dłużnika o zajęciu wierzytelności. Zarówno okoliczność dokonania zajęcia wierzytelności przez skuteczne doręczenie zawiadomień o zajęciu, jak i okoliczność niewykonania przez S. Sp. z o.o., jako dłużnika zajętej wierzytelności, ww. obowiązków nie budzi wątpliwości.
Wyjaśnił, że w zawiadomieniach o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny wystosował na podstawie w art. 89 § 1 i 3 u.p.e.a. wezwania do Spółki, która dodatkowo została pouczona m.in. w zakresie dokonania zajęcia z chwilą jego doręczenia, a także o treści art. 168e § 1 u.p.e.a. oraz o możliwości powtarzania kary w przepisie tym przewidzianej w przypadku uchylania się od wykonania, w dodatkowo wyznaczonych terminach, obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności wynikających z zajęcia. Zawiadomienia ze stosownym wezwaniem i pouczeniem zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności, tj. Spółce.
Organ uznał za bezsporne, co zostało już stwierdzone w postanowieniu organu z 14 listopada 2022 r., że Spółka uznała zajęcia innych wierzytelności należnych S1. Sp. z o.o. Została wezwana, aby należnej kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczać zobowiązanej Spółce, lecz należną kwotę przekazać organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Spółka jednak jako dłużnik zajętych wierzytelności nie przekazała należnych kwot.
Organ odwoławczy powołał się na przeprowadzoną w Spółce kontrolę w dniach 2-13 czerwca 2022 r., która ukierunkowana była na sprawdzenie prawidłowości realizacji dokonanych zajęć wierzytelności pieniężnych i zakończyła się sporządzeniem protokołu 13 czerwca 2022 r., co z kolei pozwoliło na stwierdzenie bezpodstawnego uchylania się od realizacji zajęć. Spółka S. nie kwestionowała ustaleń zawartych w protokole kontroli. Z protokołu kontroli wynika, że w oświadczeniu z 8 czerwca 2022 r. Spółka wskazała, że w okresie od 14 stycznia 2020 r. do 8 czerwca 2022 r. przekazała na rzecz S1. Sp. z o.o. łącznie kwotę 9.136.228,57 zł, w tym 6.324.596,04 zł za zgodą ZUS, natomiast kwotę 2.811.632,53 zł bez zgody ZUS. Wskazała, że kwoty te przeznaczone zostały na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w S1. Sp. z o.o.
Zdaniem organu fakt ten jednak pozostaje bez znaczenia dla ustalenia stwierdzenia bezpodstawnego uchylenia się od realizacji zajęć, a wręcz potwierdza ten fakt, bowiem dłużnik zajętej wierzytelności nie może według swojego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu, bez zgody organu egzekucyjnego. Samowolne przekazanie S1. Sp. z o.o. środków w kwocie 2.811.632,53 zł bez zgody organu egzekucyjnego jednoznacznie wskazuje, że bezpodstawnie Spółka uchylała się od realizacji zajęć. Przepis art. 168e § 1 i 2 u.p.e.a. wprowadza środek mający na celu wymuszenie wyżej przedstawionego obowiązku.
Zaznaczył, że karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy nakłada się wyłącznie na osobę fizyczną (art. 168ea u.p.e.a.). W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nałożył karę pieniężną w wysokości 3.800 zł na Stronę jako Prezesa Zarządu S. Sp. z o.o.
Końcowo wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. i on jest gospodarzem tego postępowania. Dyrektor ZUS Oddział w S. w wyniku zbiegu egzekucji prowadzi egzekucję tylko ze środka egzekucyjnego, do którego nastąpił zbieg.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego, Ukarany (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 168eb § 1 w związku z art. 168e § 1u.p.e.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez nałożenie na członka zarządu S. Sp. o.o. (dłużnika zajętej wierzytelności) kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków związanych z egzekucją, przez organ egzekucyjny, który nie prowadzi egzekucji do tej wierzytelności.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że w toku egzekucji zajęta została wierzytelność S1. Sp. z o.o. wobec S. Sp. z o.o., ale egzekucję z tej wierzytelności prowadzi wyłącznie Dyrektor Oddziału ZUS w S.. W dniu 18 grudnia 2019 wierzytelność została zajęta przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń w S.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zajął tą wierzytelność dopiero 15 stycznia 2020. Dalszą egzekucję do tej wierzytelności mógł zatem prowadzić łącznie jako organ egzekucyjny tylko Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń w S.. Dlatego też Naczelnik Urzędu Skarbowego 2 lipca 2020 uchylił dokonane przez siebie zajęcie wierzytelności. Następnie, w przypadku każdego kolejnego zajęcia tej wierzytelności dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., egzekucję musiał przejąć i prowadzić łącznie Dyrektor Oddziału ZUS w S. (art. 62e § 1 zd. 1 w związku z art. 63 § 1 u.p.e.a.).
Zdaniem pełnomocnika w postępowaniu, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie, nie została przecież nałożona grzywna na zobowiązanego, przeciwko któremu egzekucję prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego, lecz na dłużnika zajętej wierzytelności, z której organ ten egzekucji nie prowadzi.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej P.p.s.a.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Dotyczy ono wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej w związku ze świadomym działaniem i podejmowaniem niekorzystnych, z punktu widzenia prowadzonej egzekucji, decyzji w imieniu S. Spółka z o.o., której był prezesem zarządu.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego S1. Sp. z o.o. z siedzibą w S., dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych należnych jej od S. Sp. z o.o., na łączną kwotę 3.796.440,123 zł. Nie jest sporne, że w zakresie wymienionej czynności egzekucyjnej nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych, a łączne prowadzenie egzekucji przejął Dyrektor Oddziału ZUS w S.. W toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny uzyskał od Dyrektora Oddziału ZUS w S. - w wyniku podziału uzyskanej kwoty od maja 2021 r. do czerwca 2022 r. 125.946,98 zł.
Organ egzekucyjny, po przeprowadzeniu kontroli w S. Sp. z o.o., stwierdził, że Spółka ta, jako dłużnik zajętej wierzytelności, przekazała na rzecz zobowiązanej S1. Sp. z o.o. łącznie kwotę 9.136.228,57 zł, w tym 6.324.596,04 zł za zgodą ZUS, natomiast kwotę 2.811.632,53 zł bez zgody ZUS. Wskazano, że kwoty te przeznaczone zostały na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w S1. Sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego samowolne przekazanie S1. Sp. z o.o. środków w kwocie 2.811.632,53 zł bez zgody organu egzekucyjnego jednoznacznie wskazuje, że bezpodstawnie uchylono się od realizacji zajęć.
Organ egzekucyjny wydał w dniu 21 września 2022 r. postanowienie, którym określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności (S. Sp. z o.o.) kwoty w wysokości 3. 847.504,22 zł. Swoje rozstrzygnięcie oparł o wyniki protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ egzekucyjny. Postanowieniem z 14 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej – po rozpoznaniu zażalenia S. Sp. z o.o. − utrzymał w mocy postanowienie z 21 września 2022 r. Na skutek wniesienia skargi przez S. Sp. z o.o., rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało poddane kontroli przez tut. Sąd, który wyrokiem z 5 lipca 2023 r., I SA/Gl 107/23 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - oddalił skargę (wyrok jest nieprawomocny).
Sąd w ww. wyroku z 5 lipca 2023 r. badał nie tylko kwestię, czy zaistniały przesłanki do wydania dla S., jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty, na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., a także czy postanowienie w tej materii mógł wydać organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.. Sąd uznał, że materiał dowodowy, pozyskany w wyniku przeprowadzenia u skarżącej kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego przez Dyrektora Oddziału ZUS w S. środka egzekucyjnego, pozwolił na ocenę realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., bez konieczności przeprowadzenia kolejnej kontroli w tym zakresie. Nie budził bowiem wątpliwości fakt istnienia wymagalnych i bezspornych zobowiązań skarżącej S. Sp. z o.o. wobec S1. Sp. z o.o., a także bezpodstawnego uchylania się od ich przekazania organowi egzekucyjnemu. Skoro S. – mimo braku jakichkolwiek przeszkód prawnych – nie przekazała zajętych przez organ egzekucyjny wierzytelności, to wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. było zasadne.
Niezależnie Sąd w wyroku z 5 lipca 2023 r. uznał, że rozstrzygnięcie w pierwszej instancji winien wydać Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., gdyż to on jest gospodarzem tego postępowania. Ustalono na podstawie akt sprawy, że to ten organ egzekucyjny dokonał zajęcia dochodzonych należności z tytułu podatków. Na sumę dochodzonych należności, wskazaną w każdym z powyższych zawiadomień, składały się kwota należności głównej, kwota odsetek, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne, dochodzone na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomieniem z 15 stycznia 2020 r. dokonał także zajęcia na rzecz należności ZUS. Jednak z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny tego wierzyciela sam dokonał zajęcia tej wierzytelności, czynność została w dniu 2 lipca 2020 r. uchylona. Dyrektor Oddziału ZUS w S., w wyniku zbiegu egzekucji prowadzi egzekucję tylko ze środka egzekucyjnego, do którego nastąpił zbieg. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pozostał organem egzekucyjnym właściwym w pozostałym zakresie. Sąd powołał się na wyrok NSA z 19 października 2017 r., II GSK 61/16, z którego wynika, że właściwym do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności jest organ egzekucyjny, który w chwili wydania postanowienia prowadzi egzekucję w sprawie.
Skład orzekający rozpoznający obecnie rozstrzyganą sprawę w pełni podziela stanowisko przedstawione w wyroku z 5 lipca 2023 r., I SA/Gl 107/23. Przede wszystkim zaś podziela stanowisko, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pozostał organem egzekucyjnym właściwym do wydania orzeczenia w pierwszej instancji. Uznaje więc za chybiony zarzut Skarżącego, że organem tym winien być Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S..
Zgodnie z treścią art. 168e § 1 u.p.e.a. na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3800 zł.
Natomiast przepis art. 168eb § 1 u.p.e.a. stanowi, że postanowienie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 168d i art. 168e, wydaje organ egzekucyjny.
Regulacja zawarta w art. 168eb § 1 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości, że postanowienie tego rodzaju może zostać wydane jedynie przez organ egzekucyjny. Organem egzekucyjnym, w zakresie prowadzonej egzekucji, pozostaje zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego w S..
Polemika skargi z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego skupia się jedynie na negowaniu właściwości ww. organu. Twierdzi bowiem autor skargi, że S. nie była zobowiązana do przekazania należnej kwoty Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. jako organowi egzekucyjnemu, gdyż kwotę tej wierzytelności mogła przekazywać wyłącznie Dyrektorowi Oddziału ZUS. Przekazanie jakiejkolwiek kwoty zajętej wierzytelności Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oznaczałoby naruszenie obowiązków związanych z egzekucją, prowadzoną w odniesieniu do tej wierzytelności wyłącznie prze Dyrektora Oddziału ZUS.
Rozważania – na obecnym etapie – jakiemu organowi należałoby przekazać kwoty zajętej wierzytelności pozostają bez znaczenia, skoro dłużnik zajętej wierzytelności ich w ogóle nie przekazał. Skarżący jako prezes zarządu dłużnika zajętej wierzytelności nie zaprzecza jednak, że nienależycie wykonał ciążące na S. Sp. z o.o. obowiązki związane z egzekucją prowadzoną wobec S1. Sp. z o.o. Stanowiło to podstawę do wszczęcia postępowania kontrolnego. Podkreślić należy, że kontrolę w dniach 2-13 czerwca 2022 r. przeprowadził Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na wniosek Dyrektora ZUS Oddział w S.. Wydany w dniu 13 czerwca 2022 r. Protokół kontroli stwierdził fakt bezpodstawnego uchylania się od realizacji zajęć. Co istotne S. Sp. z o.o. nie kwestionowała ustaleń kontroli przeprowadzonej przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..
Przepisy u.p.e.a. przewidują dwa rodzaje odpowiedzialności porządkowej. Pierwszy, to odpowiedzialność porządkowa za brak złożenia informacji lub wyjaśnień, uregulowana w treści art. 168d u.p.e.a. W tym przypadku sankcjonowana jest odmowa udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień. Drugi rodzaj dotyczy zaś wprost odpowiedzialności porządkowej dłużnika zajętej wierzytelności, której podstawę normatywną stanowi przepis art. 168e § 1 u.p.e.a. W tym przypadku sankcjonowane jest niewykonanie obowiązków związanych z egzekucją. Sankcją przewidzianą w każdym z wymienionych rodzajów odpowiedzialności jest kara pieniężna, z tą różnicą, że w razie uchylania się od wykonania obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności postanowienie organu jest zaskarżalne, a sankcja może być powtarzana (art. 168e § 2), natomiast takich możliwości nie przewidują przepisy art. 168d.
Dodać należy, że dopiero prawidłowe postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. może być podstawą do nałożenia na dłużnika zajętej wierzytelności kary pieniężnej. Treść art. 168e § 1 u.p.e.a. jest w tym zakresie jasna - karą pieniężną można ukarać dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją. Dopóki nie zostanie jednoznacznie ustalone, że skarżący będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności uchylał się od prawidłowego wykonania ciążących na nim obowiązków, nie jest dopuszczalne nakładanie na niego kary pieniężnej. Wymóg ten został przez organ spełniony (o czym powyżej).
Zauważyć należy, że regulacja z art. 168e § 1 u.p.e.a. oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę wyrazu "można". Zatem, przy rozstrzyganiu kwestii nałożenia bądź odstąpienia od ukarania oraz przy skonkretyzowaniu jej wysokości organ egzekucyjny korzysta z tzw. luzu decyzyjnego w granicach uznania administracyjnego, co jednak nie oznacza dowolności w działaniu tego organu. Organ egzekucyjny ma możliwość wyboru optymalnego (właściwego) rozstrzygnięcia, a motywy którymi się kieruje powinien wyjaśnić w uzasadnieniu postanowienia nakładającego karę pieniężną na określony podmiot.
Również z tej powinności organ się wywiązał. Wziął bowiem pod uwagę zarówno wysokość dochodzonej zaległości, działania i decyzje mające udaremnić powadzoną egzekucję wobec S1. Sp. z o.o., które w imieniu S. Skarżący podejmował, a także brak jakichkolwiek chęci ze strony S. do dobrowolnej spłaty określonych w postanowieniu z 21 września 2022 r. należności. Organ prawidłowo ocenił, że nałożona na Skarżącego maksymalna kwota kary jest proporcjonalna do jego możliwości płatniczych. Powołał się mianowicie na deklarację PIT-11 za 2022 r., z której wynikała wysokość przychodu, jaki osiągnął Skarżący z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu S. Spółka z o.o., a która wynosiła 145.725,68 zł. Ponadto w 2022 r. Skarżący uzyskał przychód z emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. w wysokości 108.552,99 zł.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że kara pieniężna musi być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia prawa i odpowiadającą wymogom celowości. Dla spełnienia swych celów powinna stanowić istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, proporcjonalną do możliwości płatniczych karanego i adekwatną do rodzaju i stopnia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., II FSK 965/05).
Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że organ egzekucyjny ustalając wysokość kary pieniężnej dochował zasad adekwatności, sprawiedliwości oraz celowości.
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.