I SA/Gl 1206/25

I SA/Gl 1206/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Monika Krywow-Milczarek
Piotr Pyszny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji W. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2025 r. nr 2401-IEE.7192.261.2025.14/BKZ/ UNP: 2401-24-205836 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2025r. nr 2401-IEE.7192.261.2025.14/BKZ/ UNP: 2401-24-205836 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji W. (dalej: skarżąca, Fundacja) na postanowienie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) z dnia 18 maja 2023r. nr [...] o wysokości nieprzekazanej kwoty stwierdził, iż zażalenie to wniesione zostało z uchybieniem 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 17 § 1 u.p.e.a.
Stan sprawy.
Postanowieniem z 18 maja 2023 roku nr [...] organ egzekucyjny określił skarżącej jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej kwoty. Postanowienie to doręczone zostało Fundacji w trybie art, 44 k.p.a. tj. 5 czerwca 2023 roku. Pismem z 15 września 2023 roku skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023 roku w sprawie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty, które zostało złożone wraz z zażaleniem na postanowienie i załącznikami mającymi uzasadniać prośbę o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż zapoznanie z treścią postanowienia nastąpiło 11 września 2023 roku, tj. w czasie przeglądania akt postępowania egzekucyjnego.
Ponadto, jak wskazano we wniosku, w Urzędzie Pocztowym w K. właściwym dla adresu siedziby Fundacji, skarżąca złożyła dnia 12 kwietnia 2023 roku, żądanie dosyłania nr[...] przesyłek kierowanych do Fundacji na adres: S., ul. [...], [...] K.. Żądanie dosyłania nr [...] obejmowało okres od dnia 13 kwietnia 2023 roku do 12 kwietnia 2024 roku i nie wyłączało przekierowywania również przesyłek rejestrowych w ramach postępowania egzekucyjnego. Dalej wskazano, iż doręczyciel nie pozostawił stosownego zawiadomienia adresata o awizowanej przesyłce w formie papierowej, jak również pod adresem rejestrowym Fundacji (który to adres w czasie składania zażalenia był pod adresem K., ul. [...]). Jak zaznaczyła Fundacja, skrzynki pocztowe nie były utrzymywane w stanie umożliwiającym pozostawienie tam zawiadomienia lub korespondencji, na co załączono dokumentację zdjęciową. Zdaniem Fundacji doszło do naruszenia art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U 2021 r poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa o COVID) poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 roku nr 2401-IEE.7191.25.2023.2/BKZ DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z 15 września 2023 r. Ponadto postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 roku, nr 2401-IEE.7192.395.2023.2/BKZ/ UNP: 2401-23- 265819, DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. w sprawie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 maja 2024 roku, sygn. akt I SA/GI 177/24 uchylił zaskarżone postanowienie DIAS z 24 listopada 2023 roku w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z 18 maja 2023 r.
Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując jednocześnie, że w zaskarżonym postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia postanowienia DIAS nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących skuteczności doręczenia. Organ nadzoru powinien był wykazać dlaczego uznał, że doręczenie przeprowadzone w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a. było skuteczne. W szczególności DIAS nie przedstawił wyjaśnień odnośnie zastosowanego trybu doręczenia. Nie odniósł się też do kwestii wiarygodności potwierdzenia odbioru w oparciu, o który ustalił istotne dla doręczenia daty. Nie wskazał również, czy podnoszone przez skarżacą okoliczności związane ze złożeniem żądania pisma o dosyłanie korespondencji na inny adres tj. S. K. ul. [...], miało wpływ na ocenę skuteczności doręczenia. W odniesieniu do tej ostatniej okoliczności DIAS nie wyjaśnił, czy i z jakich względów pozostaje ona bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Organ nie wezwał Fundacji pod rygorem jego pominięcia do przedstawienia dokumentu na jaki powoływała się skarżąca w piśmie zawierającym żądanie przywrócenia terminu.
Zgodnie ze wskazaniami w/w wyroku organ odwoławczy wezwał Fundację do uzupełnienia zażalenia z 15 września 2023 roku, o brakujący załącznik wskazany w pkt. 1 zażalenia tj. dokument złożony w Urzędzie Pocztowym w K. 12 kwietnia 2023 roku, tj. żądania dosyłania nr [...] przesyłek pocztowych kierowanych do skarżącej na adres "S." ul. [...], [...] K.".
Przy piśmie z 18 czerwca 2025 roku skarżąca przesłała brakujący załącznik.
Zdaniem DIAS w sprawienie nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do okoliczności podniesionych przez skarżącą w zażaleniu z 15 września 2023 r. z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do wniesienia zażalenia było doręczenie skarżącej postanowienia Naczelnika z 18 maja 2023 r., które to zdarzenie miało miejsce za pośrednictwem operatora pocztowego 5 czerwca 2023 r. tj. w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji zdaniem DIAS, 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 k.p.a., upłynął 12 czerwca 2023 roku. Tymczasem zażalenie skarżącej jest datowane na 15 września 2023 roku. ( nadane pocztą w tym samym dniu ) a uzupełnione pismem z 18 września 2023 roku, a więc z złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia, złożono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednak nie uprawdopodobniono, że uchybienie termin do złożenia zażalenia nastąpiło bez winy skarżącej. Jak wskazano, dnia 12 sierpnia 2025r. DIAS wydał postanowienie nr 2401- IEE.7191.32.2025.2/BKZ/ o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Jak zaznaczono, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest podstawą do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. skutkuje tym, że zaskarżone postanowienie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.
DIAS zwrócił uwagę, iż postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023 r. w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej kwoty organowi egzekucyjnemu zostało doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego w trybie art. 44 k.p.a. tj. 5 czerwca 2023 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w Urzędzie Pocztowym K. [...] tj. 22 maja 2023 r. i 30 maja 2023 r., a zatem po bezskutecznym upływie terminu jej odbioru zwrócono do nadawcy. Z dniem 12 czerwca 2023r. upłynął termin do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie.
DIAS zaznaczył, iż skarżąca nie złożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałby inny adres, na który miałaby być kierowana do Fundacji korespondencja. Dalej wyjaśniono, iż w pkt 2 ust. 1 żądania dosyłania korespondencji nr [...], złożonym na Poczcie Polskiej za okres od 13 kwietnia 2023 roku do 12 kwietnia 2024 roku, wskazano wprost, że cyt. "dosyłanie nie obejmuje pism w postępowaniu karnym, cywilnym, sadowo-administracyjnym. administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych".
W rezultacie DIAS skonkludował, iż organ egzekucyjny prawidłowo wysłał postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. na ówczesny adres Fundacji -K. ul. [...].
Zdaniem DIAS to na skarżącej ciążył obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia miejsca doręczania przesyłek. Jeżeli skrzynki pocztowe były w złym stanie Fundacja winna interweniować na Poczcie Polskiej. Zdjęcie otwartej skrzynki pocztowej nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu procesowego. Zaakcentowano, iż skarżąca nie złożyła żadnej reklamacji do Poczty Polskiej w sprawie braku doręczenia przesyłki pocztowej rejestrowanej zawierającej postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. Ponadto w sytuacji złego stanu skrzynek pocztowych pod adresem K. ul. [...], Fundacja miała również możliwość złożenia do [...] Urzędu Skarbowego w K. zmianę adresu do doręczania korespondencji urzędowej, której to zmiany nie dokonano.
DIAS nie uwzględnił wniosku skarżącej o przesłuchanie wskazanych świadków i przeprowadzenia z ich udziałem rozprawy administracyjnej w tym zakresie zgodnie z art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. Wyjaśniono, iż zarówno przesłuchanie wskazanych przez Fundacje świadków jak i przeprowadzenie z ich udziałem rozprawy administracyjnej, nie wniosłoby do przedmiotowej sprawy istotnych dowodów w sprawie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był w ocenie organu odwoławczego, wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia. W takich okolicznościach w przekonaniu DIAS, podejmowanie dodatkowych czynności dowodowych celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, nie znajdowało uzasadnienia w sprawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że nieodnalezienie awiza przez stronę w miejscu, w którym według deklaracji doręczyciela awizo zostało pozostawione, nie wpływa na prawidłowość skutecznego doręczenia (zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2012r., sygn. akt I OSK 2105/11, Lex nr 1403125). Ponadto wykazanie nieprawidłowości w zakresie doręczenia przesyłki powinno nastąpić w przewidzianym do tego trybie wynikającym z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 366 ze zm., dalej: Prawo pocztowe), przewidującym zgłoszenie do operatora pocztowego reklamacji. Brak uruchomienia tego trybu i stwierdzenia tego rodzaju nieprawidłowości w drodze postępowania reklamacyjnego skutkuje, skutkuje brakiem możliwości skutecznego podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki organu w postępowaniu administracyjnym w sposób przewidziany w art. 44 § 1-3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 10.11.2022 r. sygn. akt III OSK 2941/21).
Zaznaczono, że zawiadomienia (awiza) o przesyłce zawierającej postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023 r., zostały umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co potwierdzają adnotacje doręczyciela znajdujące się na przesyłce. Natomiast doręczenia przesyłki wynikające z art. 44 k.p.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 pkt. 23 Prawa pocztowego, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru jest dowodem, jeżeli zostało prawidłowo sporządzone. W innym razie nie może zostać uznane za dowód. W przekonaniu DIAS pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 76 § 1 k.p.a.
DIAS podkreślił, iż w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo to nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I FZ 292/12). W ocenie DIAS twierdzenia o dysfunkcyjności skrzynki korespondencyjnej z powodu uszkodzenia nie zostały bowiem w wystarczający sposób udowodnione. Nie wskazano precyzyjnie, jak długo skrzynka pozostawała zdewastowana i kiedy konkretnie wykonano naprawy skrzynki. Ponadto, jeżeli skarżąca jest przekonana, że awiza nie odebrała z uwagi na jego brak w skrzynce, to powinna wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy we właściwym urzędzie pocztowym. Tymczasem, nie przedstawiono żadnych dowodów na okoliczność, że podjęto takie działania (nie wykazano np. że wszczęto postępowanie reklamacyjne na poczcie dotyczące kwestionowanych czynności doręczenia). W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do podważania skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 18 maja 2023 roku w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braków na dokumencie zwrotnego potwierdzeniu odbioru tj. imienia i nazwiska oraz "podpisu" listonosza dokonującego awizacji korespondencji, a zamieszczenie wyłącznie "parafki" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak również braku informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru tej przesyłki, to według DIAS również nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie.
Jak zwrócono uwagę, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z 18 maja 2023 roku nr [...] roku wskazano bowiem, że przesyłkę umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej wraz z informacją, iż przesyłkę tę można odebrać w Urzędzie Pocztowym w K. [...]. Ponadto zdaniem DIAS osoba doręczająca nie ma obowiązku złożenia czytelnych podpisów na przesyłce i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym wystarczające jest złożenie podpisu nieczytelnego (parafy). Obowiązek złożenia czytelnego podpisu ciąży jedynie na osobie odbierającej przesyłkę, co jest niezbędne do ustalenia czy przesyłka została doręczona osobie uprawnionej do jej odbioru.
Według DIAS w orzecznictwie sądowym wskazuje się nawet, że brak podpisu doręczającego nie pozbawia zwrotnego potwierdzenia odbioru waloru dokumentu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, nawet jeżeli by przyjąć, że doręczający powinien się podpisać na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, to brak tego podpisu nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co za tym idzie, okoliczność ta nie powinna przesądzać o nieskuteczności zastępczego doręczenia przesyłki (por. wyrok z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1030/08, dostępny CBOSA, wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2097/13 ).
Ponadto DIAS stwierdził, iż art. 15 zzzzzn2 nie obowiązuje w przedmiotowej sprawie, gdyż Minister Zdrowia podjął decyzję o zniesieniu z dniem 15 maja 2022 r. stanu epidemii, obowiązującego w Polsce od 20 marca 2020r., i zastąpił go stanem zagrożenia epidemicznego od 16 maja 2022 r.
Biorąc pod uwagę, iż postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. zawierało prawidłowe pouczenie o trybie wniesienia zażalenia, a 12 czerwca 2023r. był normalnym dniem roboczym (poniedziałek) DIAS uznał, iż złożenie zażalenia dopiero 15 września 2023r. czyni tę czynność bezskuteczną, co powoduje niemożność merytorycznego rozpatrzenia zażalenia.
Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organ wniosła na postanowienie DIAS z dnia 12 sierpnia 2025r. skargę do tut. Sądu.
W skardze wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia i nakazanie organom administracji publicznej rozpoznania zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 maja 2023 r., ewentualnie uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy DIAS do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania.
Fundacja zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. sprowadzającym się w praktyce do:
a) oddalenia wniosku o przywrócenie terminu wyłącznie w oparciu o "awizo korespondencji" kierowanej do skarżącej, z całkowitym pominięciem argumentacji dotyczącej wadliwości awizowania korespondencji i jej sprzeczności z przepisami prawa, w tym z § 30 i § 34 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013r., poz. 1529, dalej: rozporządzenie),
b) pominięcia dowodów wnioskowanych przez skarżącą, w szczególności dowodów z osobowych źródeł dowodowych, tj. świadków M. B. i M.1 B., wnioskowanych w treści wniosku o przywrócenie terminu,
c) uznania, że przywrócenie terminu do dokonania czynności wymaga "udowodnienia" podczas gdy literalne brzmienie art. 59 § 2 k.p.a. wskazuje wyłącznie "uprawdopodobnienie" faktu braku winy,
2) art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 89 §§ 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy wbrew wnioskowi skarżącej,
3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie sprowadzające się do przedwczesnego uznania, przed przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia i braku zamieszczenia w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wyczerpujących wyjaśnień.
Skarżąca zarzuciła organowi, iż ten nie zrealizował wszystkich wnioskowanych dowodów, w tym faktycznie nie przeprowadził dowodów z osobowych źródeł dowodowych, a to z zeznań M. B. oraz M.1 B..
Skarżąca zwróciła uwagę, iż dowody z zeznań świadków zostały zawnioskowane w szczególności dla wykazania faktów:
- braku skutecznego doręczenia skarżącej skarżonego postanowienia z dnia 18 maja 2023 r.,
- podjęcia przez skarżącą działań zmierzających do zapewnienie prawidłowego odbioru korespondencji,
- braku winy skarżącej w niedoręczeniu korespondencji zawierającej skarżone postanowienia,
- stanu skrzynek pocztowych w okresie miesiąca maja 2023 r.
Tymczasem w treści skarżonego postanowienia brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do sformułowanych wniosków dowodowych.
Ponadto zarzucono, iż organ wydał skarżone postanowienie z całkowitym pominięciem szczegółowej argumentacji regulacji § 30 rozporządzenia. Zdaniem Fundacji pominięto, iż złożone w Urzędzie Pocztowym w K. w dniu 12 kwietnia 2023 r. żądanie dosyłania nr [...] przesyłek kierowanych do skarżącej Fundacji W. na adres :S. ul. [...] [...] K. po pierwsze obejmowało okres od dnia 13 kwietnia 2023 r. do dnia 12 kwietnia 2024 r., po drugie nie wyłączało przekierowywania przesyłek rejestrowych przesyłanych w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, albowiem w pkt 2 (1) zlecenia takie postępowanie nie zostało wskazane. Podkreślono, iż § 30 rozporządzenia nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących przekierowywania korespondencji zatem, nawet gdyby w pkt 2 zlecenia zastrzeżono, że nie dotyczy postępowań egzekucyjnych w administracji, i tak byłoby ono bezskuteczne, a w konsekwencji przekierowanie dotyczyłoby również i takiej korespondencji.
Zdaniem Fundacji doszło do naruszenia § 34 ust. 1 rozporządzenia, gdyż na treści koperty mającej zawierać skarżone postanowienie brak jest jakichkolwiek wzmianek pozwalających ustalić:
(1) gdzie miałyby zostać umieszczone zawiadomienia o nadejściu przesyłek rejestrowanych;
(2) imię i nazwisko listonosza dokonującego awizacji korespondencji
co wyklucza możliwość uznania, że doszło do skutecznego doręczenia skarżonego postanowienia w tzw. trybie doręczenia zastępczego (per awizo).
Jak zaznaczono, za "podpis" nie może być uznany bliżej nie określony znak w języku potoczonym określany jako tzw. "parafa"). "Podpis", na gruncie orzecznictwa sądów cywilnych, znajduje definicję m.in. w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1993 r., sygn. akt III CZP 146/93, w której czytamy m.in.: "Podpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko (...)". Nie bez znaczenia pozostaje cel podpisu, jakim jest identyfikacja (przez postronne osoby trzecie) na podstawie podpisu osoby, która go złożyła. Skarżąca podkreśliła, że również wykładnia literalna, celowościowa oraz zasada racjonalnego ustawodawcy nakazują przyjąć, że parafka jest czym innym od podpisu, również na gruncie prawa cywilnego.
Skarżąca zarzuciła, iż odnotowanie wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w § 34 ust. 1 rozporządzenia. Odnotowanie wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w § 34 ust. 1 rozporządzenia, to zaś nie pozwala uznać skuteczności takiego doręczenia (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r. II GSK 2689/14).
Następnie skarżąca zwróciła uwagę, że przy wydaniu skarżonego postanowienia pominięto okoliczności wskazujące na brak winy. Zdaniem skarżącej skrzynki pocztowe znajdujące się pod adresem siedziby rejestrowej Fundacji W. (K., ul, [...]), co potwierdza przedkładane do zażalenia serwis fotograficzny, nie są utrzymywane w stanie umożliwiającym pozostawienie tam zawiadomienia o korespondencji i odbiór zawiadomień przez adresata. M.in. skrzynka nr [...] jest permanentnie nie zamykana przez osoby doręczające korespondencję, korespondencja jest niejako "mieszana" wraz z różnego rodzaju materiałami charakterze reklamowym/marketingowym doręczanymi równolegle z przesyłkami przez pracowników Poczty Polskiej jak również przez osoby trzecie działające na zlecenie innych podmiotów. W efekcie powyższych praktyk niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w której korespondencja z poczty polskiej zostaje niejako "ukryta" w dużych ilościach materiałów reklamowych/marketingowych i swoje miejsce (zamiast w rękach adresata) znajduje w koszu przeznaczonym na tego rodzaju materiały.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 18 u.p.e.a. oraz art. 89 § 1 i 2 k.p.a. skarżąca wskazała, iż organ w nieuprawniony sposób nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Zdaniem Fundacji z uwagi na charakter sprawy i zakres faktów, jakie miałyby być ustalone w drodze zeznań świadków (m. in. stan skrzynek, działania podejmowane przez skarżącą mające na celu zapewnienie prawidłowego obiegu korespondencji) organ był związany wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż organ odwoławczy zrealizował wszelkie wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 maja 2024r. sygn. akt I SA/Gl 177/24. Po pierwsze DIAS odniósł się do podnoszonych przez Fundację zarzutów dotyczących skuteczności doręczenia przedstawiając szczegółowe wyjaśnienia dotyczące trybu doręczenia. Wyjaśnił aspekt wiarygodności potwierdzenia odbioru korespondencji. Ponadto organ odwoławczy dokonał analizy treści żądania dosyłania przesyłek nr [...].
Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Przewidziana w art. 44 k.p.a. fikcja doręczenia rodzi domniemanie, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Muszą być jednak ściśle przestrzegane zasady i procedury odnoszące do doręczenia w tym trybie. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1942/21; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2253/19; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 861/20). Co ważne to na organie, a nie na adresacie spoczywa obowiązek wykazania przestrzegania wymogów określonych w art. 44 k.p.a.
W realiach rozpoznanej sprawy istotną okolicznością jest fakt, iż skarżąca nie złożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałby inny adres niż dotychczasowy. W rezultacie organ egzekucyjny prawidłowo wysłał postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. na ówczesny adres Fundacji -K. ul. [...].
W niniejszej sprawie postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023 r. w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej kwoty organowi egzekucyjnemu zostało doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego w trybie art. 44 k.p.a. tj. 5 czerwca 2023 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w Urzędzie Pocztowym K. [...] tj. 22 maja 2023 r. i 30 maja 2023 r., a zatem po bezskutecznym upływie terminu jej odbioru zwrócono do nadawcy. Z dniem 12 czerwca 2023r. upłynął termin do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie.
Co istotne, zawiadomienia (awiza) o przesyłce zawierającej postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023 r., zostały umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co potwierdzają adnotacje doręczyciela znajdujące się na przesyłce.
Przypomnieć należy, iż doręczenia przesyłki wynikające z art. 44 k.p.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Tymczasem skarżąca nie podważyła skutecznie dokumentu urzędowego w postaci dowodu doręczenia – zwrotnego potwierdzenia odbioru. W rozpoznanej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru zawierało wszelkie informacje wymagana treścią art. 44 k.p.a. Jak zasadnie przyjęto przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, gdy z adnotacji znajdujących się na przesyłce wynika, że była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo to nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I FZ 292/12).
Istotna okolicznością w sprawie jest treść pkt 2 ust. 1 żądania dosyłania przesyłek nr [...], które to żądanie zostało złożone na Poczcie Polskiej za okres od 13 kwietnia 2023 roku do 12 kwietnia 2024 roku. W pkt 2 ust. 1 żądania dosyłania wskazano wprost, iż "dosyłanie nie obejmuje pism w postępowaniu karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym. administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych". Postanowienie Naczelnika z dnia 18 maja 2023r. o wysokości nieprzekazanej kwoty zostało wydane na postawie art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a i art. 89 § 2 u.p.e.a. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, iż tryb wydania w/w postanowienia to postępowanie administracyjne, na co zresztą wskazuje sama nazwa ustawy – ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ratio legis powyższej ustawy to stosowanie przymusu administracyjnego w celu sprawnej realizacji należności Skarbu Państwa.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała zachowania należytej staranności w zakresie odpowiedniego zabezpieczenia miejsca doręczania przesyłek. Jeżeli skrzynki pocztowe były w złym stanie Fundacja winna interweniować na Poczcie Polskiej, zwłaszcza, że żądanie dosyłania nie obejmowało pism w postepowaniu administracyjnym. W konsekwencji przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania wnioskowanych przez skarżącą świadków nie wniosłoby nic nowego do sprawy, gdyż dowody miałoby potwierdzać wyłącznie okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy. Tymczasem fakt, iż skrzynki były w złym stanie obciążał skarżącą, gdyż nie monitorowała ona ich stanu i nie zgłosiła zauważonych nieprawidłowości na Poczcie. Fundacja miała możliwość złożenia do [...] Urzędu Skarbowego w K. zmianę adresu do doręczania korespondencji urzędowej, której to zmiany nie dokonano, co również świadczy o niezachowaniu należytej staranności. Zatem jak słusznie skonkludował organ, zarówno przesłuchanie wskazanych przez Fundację świadków jak i przeprowadzenie z ich udziałem rozprawy administracyjnej, nie wniosłoby do przedmiotowej sprawy istotnych dowodów. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia.
Ponadto Fundacja nie wykazała, aby wszczęto postępowanie reklamacyjne u doręczyciela dotyczące kwestionowanych czynności doręczenia.
Zarówno zarzut braku na dokumencie zwrotnego potwierdzeniu odbioru imienia i nazwiska oraz "podpisu" listonosza dokonującego awizacji korespondencji, a zamieszczenie wyłącznie "parafki" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak również zarzut braku informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru tej przesyłki, nie zasługują na uwzględnienie.
Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z 18 maja 2023 roku nr [...] roku wskazano, że przesyłkę umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej wraz z informacją, iż przesyłkę tę można odebrać w Urzędzie Pocztowym w K. [...]. Ponadto, jak słusznie zauważył DIAS, osoba doręczająca nie ma obowiązku złożenia czytelnych podpisów na przesyłce i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym wystarczające jest złożenie podpisu nieczytelnego (parafy). Obowiązek złożenia czytelnego podpisu ciąży jedynie na osobie odbierającej przesyłkę, co jest niezbędne do ustalenia czy przesyłka została doręczona osobie uprawnionej do jej odbioru.
Nawet brak podpisu doręczającego nie pozbawia zwrotnego potwierdzenia odbioru waloru dokumentu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, nawet jeżeli by przyjąć, że doręczający powinien się podpisać na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, to brak tego podpisu nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co za tym idzie, okoliczność ta nie powinna przesądzać o nieskuteczności zastępczego doręczenia przesyłki (por. wyrok z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1030/08, dostępny CBOSA, wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2097/13 ).
Prawidłowe jest stanowisko organu, iż zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do wniesienia zażalenia było doręczenie skarżącej postanowienia Naczelnika z 18 maja 2023 r., które to zdarzenie miało miejsce za pośrednictwem operatora pocztowego 5 czerwca 2023 r. tj. w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 k.p.a., upłynął 12 czerwca 2023 roku. Tymczasem zażalenie skarżącej jest datowane na 15 września 2023 roku. (nadane pocztą w tym samym dniu) a uzupełnione pismem z 18 września 2023 roku. Tym samym jak zasadnie uznano, zażalenie skarżącej złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia, złożono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednak nie uprawdopodobniono, że uchybienie termin do złożenia zażalenia nastąpiło bez winy skarżącej. Tymczasem dnia 12 sierpnia 2025r. DIAS wydał postanowienie nr 2401- IEE.7191.32.2025.2/BKZ/ o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności. Natomiast WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2026r. w sprawie sygn. akt 1207/25 oddalił skargę Fundacji na w/w postanowienie DIAS.
Sąd stwierdza, iż postanowienie DIAS z dnia 12 sierpnia 2025r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności nie narusza prawa.
W konsekwencji Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r., Nr 143) oddalił skargę.