Pełny tekst orzeczenia I SA/Gl 1192/22

I SA/Gl 1192/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel /przewodniczący/
Dorota Kozłowska
Monika Krywow /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 lipca 2022 r. nr 2401-IEE.711.630.2022.2/MK UNP: 2401-22-172764 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r., nr: 2401-IEE.711.630.2022.2/MK UNP: 2401-22-172764, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 stawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.) i art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 34 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.J. Dz. U. 2019 r., poz. 2070, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., dalej jako u.p.e.a.) po rozpoznaniu zażalenia J. G. (dalej jako zobowiązany), otrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej jako organ egzekucyjny) z 9 czerwca 2022 r., nr [...] o uznaniu za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku za okres 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 11 maja 2020 r., nr OPL/2019/104802.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ egzekucyjny prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w Warszawie z 11 maja 2020 r., nr [...] obejmujący opłatę za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
W toku tego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z 13 maja 2020 r, nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w P. S. A. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały doręczony zobowiązanemu 18 maja 2020 r. wraz z ww. zawiadomieniem.
Pismem z 25 maja 2020 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Podniósł zarzut w kwestii błędnej daty postania należności - nieistnienie obowiązku, braku opłacenia obowiązkowego ubezpieczenia OC za cały 2019 r.
Postanowieniem z 4 czerwca 2020 r., nr [...], organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzuty za pismem z tego samego dnia przekazane zostały do wierzyciela - Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie, celem zajęcia stanowiska.
Wierzyciel postanowieniem z 29 grudnia 2021 r., nr [...] uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony.
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, które zostało uznane za niezasadne przez wierzyciela postanowieniem z 17 maja 2022 r., nr [...].
Następnie, organ egzekucyjny po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela wydał postanowienie z 9 czerwca 2022 r., nr [...] w sprawie zgłoszonego zarzutu, mocą którego uznał za niezasadny zarzut nieistnienie obowiązku, braku opłacenia obowiązkowego ubezpieczenia OC za cały 2019 r. w tytule wykonawczym wystawionym przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny z 11 maja 2020 r., nr OPL/2019/104802.
Na to postanowienie, zobowiązany złożył zażalenie, podnosząc, że nie otrzymał "definitywnej" odpowiedzi od wierzyciela na swoje pisma, a postanowienie rozminęło się z odpowiedzią o które prosił, jednocześnie wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie postanowienia organu nadzoru z 9 czerwca 2022 r.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał, że z dniem 30 lipca 2020 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nowelizacja m.in. zmieniła zasady rozpoznawania zarzutów. Zgodnie z przepisami przejściowymi zamieszczonymi w art. 13 § 1 ustawy z dnia 11 września 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 roku stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego wszczęto w dniu 12 maja 2020 r. tj. w dniu wpływu tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem wierzyciela o wszczęcie postępowania do organu egzekucyjnego. Zatem do rozpoznania zgłoszonych przez Pana zarzutów zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Organ egzekucyjny był obowiązany uzyskać w czasie wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku stanowisko wierzyciela, które jest dla niego wiążące. Prawidłowo zatem, organ egzekucyjny zwrócił się do Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o stanowisko w sprawie zarzutów. Wierzyciel postanowieniem z 29 grudnia 2021 r., nr [...] uznał zarzut za nieuzasadniony. Wydane postanowienie stało się ostateczne w wyniku utrzymania w mocy postanowienia z 17 maja 2022 r., którym uznał za niezasadne zażalenie Zobowiązanego. Jak dowodzi wierzyciel obowiązek ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wynika z art. 23 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 621, dalej u.U.F.G.) i ciąży na każdym posiadaczu zarejestrowanego pojazdu, bez względu na okres posiadania pojazdu i charakter jego użytkowania. W przypadku niespełnienia ww. obowiązku, w myśl art. 88 tej ustawy, posiadacz pojazdu obowiązany Jest wnieść opłatę. W ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut w kwestii błędnej daty powstania należności, gdyż wierzyciel wyjaśnił zasadność nałożenia opłaty, wskazując, że zgodnie z art. 31 ust. 1 u.U.F.G., w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta. Zatem, w związku z nabyciem przez zobowiązanego pojazdu marki Fiat o nr rejestracyjnym [...] dnia 16 stycznia 2019 r., umowa zawarta przez zbywcę pojazdu z P1. S. A., wygasła z końcem okresu na jaki została zawarta, t.j. 3 Kwietnia 2019 r. Kolejną umowę zobowiązany zawarł dopiero 25 kwietnia 2019 r. Został poinformowany przez wierzyciela, że w roku kontroli, w okresie od 4 kwietnia 2019 r. do 24 kwietnia 2019 r., wbrew ustawowemu obowiązkowi ww. samochód, nie był objęty ochroną w zakresie ubezpieczenia OC, a zatem opłata została nałożona zasadnie. W związku z powyższym, na podstawie art. 90 ust. 1 u.U.F.G. wierzyciel skierował do zobowiązanego wezwanie, odebrane 11 grudnia 2019 r., do przedstawienia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC zgodnie z przepisami ww. ustawy, wykazania braku istnienia takiego obowiązku, bądź do uiszczenia opłaty za jego niespełnienie. W dniu 12 grudnia 2019 r. zobowiązany wniósł prośbę o umorzenie nałożonej opłaty, z uwagi na fakt, iż nie miał możliwości sprawdzenia do kiedy posiada ubezpieczenie OC, gdyż zakupiony pojazd był naprawiany u mechanika. W toku postępowania zobowiązany nie przedłożył żadnych nowych dokumentów i nie wniósł żadnych nowych faktów, które mogłyby wpłynąć na zmianę biegu sprawy i zmianę stanowiska wierzyciela w sprawie zasadności nałożenia i egzekwowania opłaty. Wiążący organ egzekucyjny charakter wypowiedzi wierzyciela wyraża się brakiem możliwości własnego decydowania w sprawie zgłoszonych zarzutów, co z kolei oznacza, że uznanie zarzutu przez Radę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego za nieuzasadniony ostatecznym postanowieniem z 17 maja 2022 r., musiało również skutkować oddaleniem tych zarzutów przez organ egzekucyjny. Również organ odwoławczy jest związany stanowiskiem wierzyciela.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, zawiera właściwe uzasadnienie zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego, a wskazanie wiążącego charakteru ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów jest wystarczającym odniesieniem się do złożonego zarzutu.
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że w toku postępowania pisał do Wierzyciela, co nie przyniosło rezultatu. Zdaniem skarżącego prowadzenie egzekucji w trybie u.p.e.a. jest niedopuszczalne, bowiem Wierzyciel nie jest organem administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zaznaczyć także należy, że wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Należy także podkreślić, że zarzuty, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że wszelkie zgłoszone zarzuty po tym terminie nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Należy także zauważyć, że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") nie wyłącza możliwości wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powołany przepis został zmieniony przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070, dalej jako "ustawa zmieniająca") zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 lipca 2020 r. Wspomniany przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe badanie postanowień wydanych przez Wierzyciela, a zawierających jego stanowisko, bowiem zostały wydane odpowiednio 29 grudnia 2021 r. i 17 maja 2022 r.
Ze stanowiska wierzyciela wynika przy tym, że nie uznał on zgłoszonego zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. braku istnienia obowiązku. Wyjaśnił przy tym, że stosownie do art. 23 ust. 1 u U.F.G. zobowiązany nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia OC od dnia następnego od daty zakupu samochodu do dnia 24 kwietnia 2019 r. Zatem w świetle art. 88 tej ustawy na zobowiązanym ciążył obowiązek uiszczenia całej opłaty OC, czego nie uczynił. Zatem wierzyciel stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku – tj. błędnej daty okresu na jakie ubezpieczenie OC winno być zawarte – nie zasługuje na uwzględnienie.
Stanowisko to jest przy tym wiążące dla organów, na co wskazuje treść art. 34 1 u.p.e.a., zatem prawidłowo organy odwołały się do treści tych postanowień.
Odnosząc się do argumentu skargi, że Wierzyciel nie jest organem, przyjdzie wskazać, że zarzut ten jest spóźniony, bowiem nie został podniesiony w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie. Zatem nie podlega on rozpoznaniu.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) orzekł jak w sentencji.