I SA/Gd 955/24

I SA/Gd 955/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2;
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./, Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 października 2024 r., nr 2201-IEW.4121.23.2024/EP w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 7 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania E - Agencja Celna Spółki z o.o. z siedzibą w P – dalej jako Agencja, spółka lub Skarżąca od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 18 czerwca 2024 r. (dalej: Naczelnik US lub organ I instancji) odmawiającej umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów podlegającego wpłacie w ramach solidarnej odpowiedzialności z S Sp. z o.o. (dalej: S) w kwocie 335.201 zł (w 100 % kwoty zaległości) wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 110.593 zł jak i w kwocie 167.600,50 zł (w 50 % kwoty zaległości) wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 110.593 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 29 marca 2024 r. Agencja zwróciła się do Naczelnika US o umorzenie w ramach pomocy de minimis całej zaległości w podatku od towarów i usług wraz całością odsetek za zwłokę z tytułu importu towarów (podlegającego wpłacie w ramach solidarnej odpowiedzialności z S) bądź umorzenie połowy tej zaległości i całości odsetek za zwłokę.
We wniosku Spółka opisała przyczyny powstania zaległości wskazując, że działając jako przedstawiciel pośredni S dokonała zgłoszenia celnego "w procedurze uproszczonej" importowanych przez tę spółkę towarów. S w ustawowym terminie nie rozliczyła w deklaracji podatkowej podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów (wynikającego ze zgłoszenia celnego). W konsekwencji Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni decyzją z 9 listopada 2023 r. uznał za należny podatek od towarów i usług zadeklarowany w zgłoszeniu celnym w kwocie 335.201 zł. Decyzja została wydana dla S jako importera zgłoszonych towarów oraz dla Agencji jako przedstawiciela S odpowiedzialnego solidarnie (na podstawie art. 33a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług). Jako uzasadnienie wniosku oraz ważnego interesu podatnika Spółka wskazała, że zaległość powstała na skutek okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu i za które nie ponosi odpowiedzialności, bowiem to S nie wywiązała się z obowiązków ustawowych rozliczenia podatku w deklaracji podatkowej. W ocenie Agencji działania S jawnie zmierzają do przeniesienia na Spółkę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, a tym samym wyrządzenia szkody majątkowej znacznych rozmiarów i konieczność prowadzenia długotrwałej sprawy sądowej zmierzającej do odzyskania zapłaconej zaległości z odsetkami. Agencja wskazała, że zobowiązania S, w tym także zaległość z tytułu podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, została umorzona w 50%, a odsetki w 100% w postępowaniu o zatwierdzenie układu wydanym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy (postanowieniem z 21 grudnia 2023 r.) w związku z restrukturyzacją zobowiązań tej spółki jako dłużnika. W związku z tym sytuacja Agencji jako dłużnika solidarnego powinna być tożsama z sytuacją podatnika, za którego zobowiązania Spółka ponosi odpowiedzialność.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wnosząc o jej uchylenie wskazała, że w jej ocenie za uwzględnieniem wniosku przemawiają względy sprawiedliwości, bezpieczeństwa i zaufania do władzy. Instytucja solidarności przedstawiciela pośredniego, który nie miał żadnego wpływu na działania lub zaniechania podatnika, jak również nie miał wpływu na pogorszenie sytuacji finansowej S skutkującej wszczęciem postępowania w sprawie zatwierdzenia układu. Stąd przywrócenie sprawiedliwości powinno nastąpić w ramach instytucji umorzenia części zaległości Spółki, którą to pozostałą część Skarb Państwa uzyska w ramach zawartego układu. Zastosowanie ulgi doprowadzi do wyeliminowania dysproporcji w traktowaniu dwóch współdłużników solidarnych, co wpisze się w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i równego traktowania obywateli (podatników) przez władze publiczne.
Spółka podniosła i tę okoliczność, że S może obniżyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego (który został przez Spółkę zapłacony w całości), ewentualnie może wystąpić o zwrot tego podatku w przypadku braku podatku należnego. Natomiast pomimo, iż kwota zaległości została wyegzekwowana z majątku Spółki w całości, to nie ma ona takiego prawa tj. do obniżenia podatku należnego o zapłacony podatek naliczony. Dodatkowo z powodu objęcia postępowaniem układowym również roszczeń Spółki wobec S nie odzyska w 100 % kwot z tytułu podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów zapłaconego za S.
Organ odwoławczy nie podzielając zarzutów odwołania i utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, przywołując na wstępie treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) - dalej ustawa O.p. wyjaśnił co należy rozumieć przez ważny interes podatnika, interes publiczny jako przesłanki udzielenia ulgi, wyjaśnił, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej. Zastosowanie ustanowionych w ww. regulacji ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych.
Organ odwoławczy nadto wskazał, że podstawę do udzielenia ulgi, która stanowi pomoc de minimis zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 O.p., stanowią bezpośrednio obowiązujące akty prawa wspólnotowego dotyczące pomocy w ramach zasady de minimis. Reguły dopuszczalności pomocy de minimis określone zostały w rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/2831 z 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Całkowita kwota pomocy de minimis (która nie podlega zgłoszeniu do Komisji UE) przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorcy nie może przekroczyć 300.000,00 EUR w okresie trzech kolejnych lat podatkowych.
Oceniając okoliczności sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek udzielenia ulgi w spłacie Dyrektor IAS podkreślił, że ewentualne udzielenie Spółce wnioskowanego wsparcia nie doprowadzi do przekroczenia limitu pomocy w okresie trzech ostatnich lat podatkowych i jest dopuszczalne.
Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego Spółka prowadzi jako średni przedsiębiorca działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem jest działalność w zakresie morskich agencji transportowych. Analizując opisaną we wniosku sytuację finansową Spółki organ odwoławczy stwierdza, że Spółka posiada majątek oraz środki finansowe na inwestycje, pokrycie wysokich kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i spłatę zobowiązań związanych z jej prowadzeniem. Ważny interes podatnika nie może być utożsamiany ze stworzeniem przedsiębiorcy odpowiednich warunków do planowania inwestycji w prowadzonej działalności gospodarczej poprzez umorzenie należności podatkowych. Ulgi w spłacie powinny być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Poszukiwanie przez przedsiębiorców źródeł wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wyłącznie w środkach należnych budżetowi Państwa jest sprzeczne z interesem publicznym. Udzielenie najdalej idącej ulgi w spłacie byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem względem innych podatników, którzy wywiązują się z płatności należności podatkowych.
Oceniając zdolność płatniczą Spółki Dyrektor IAS podkreśla, że Spółka prowadzi jako przedsiębiorca działalność gospodarczą i uzyskujecie przychody z tego tytułu oraz że przychody te są wyższe niż przedmiotowa zaległość podatkowa.
W formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Spółka wykazała, że w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat nie odnotowuje rosnących strat, obroty nie maleją, nie ulegają zwiększeniu zapasy lub niewykorzystany potencjał świadczonych usług, nie posiada nadwyżek produkcji i nie zmniejsza się przepływ środków finansowych. Nie zimniejsza się również wartość aktywów i nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej. Równocześnie zaznaczono, iż Spółka nie spełnia kryteriów kwalifikujących ją do objęcia postępowaniem upadłościowym. Zatem Spółka posiada środki na prowadzenie działalności. Organ odwoławczy podkreśla, że wydatki związane z prowadzeniem działalności w tym też na nowe inwestycje nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed zaspokajaniem należności względem Skarbu Państwa.
Odnosząc się do twierdzeń Spółki, że zaległość powstała na skutek okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu i za które nie ponosi odpowiedzialności, bowiem to S nie wywiązała się z obowiązków ustawowych rozliczenia podatku w deklaracji podatkowej, zaś działania S jawnie zmierzają do przeniesienia na Spółkę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, a tym samym wyrządzenia szkody majątkowej znacznych rozmiarów Dyrektor IAS zauważa, że (jak wynika z akt sprawy) Spółka posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzonej działalności, a jednak dokonując odprawy celnej importowanych przez S towarów dokonała wyboru formy przedstawicielstwa pośredniego (w rozumieniu przepisów celnych) co oznacza, że działała we własnym imieniu na rzecz importera. Tym samym miała świadomość, że dokonana czynność zgłoszenia wywołała takie same skutki prawne dla Spółki jak i dla osoby reprezentowanej. Konstrukcja przyjęta w przypadku przedstawicielstwa pośredniego zakłada poniesienie przez przedstawiciela większej odpowiedzialności za swoje działania, w zamian za traktowanie go jako zgłaszającego.
Organ podkreśla, że stosownie do treści art. 77 ust. 3 Unijnego kodeksu Celnego dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na której rzecz dokonuje się zgłoszenia celnego.
Z powyższego zdaniem Dyrektora IAS wynika, że przedstawiciel pośredni jako zgłaszający jest "głównym" dłużnikiem solidarnie z osobą, na rzecz której jest składane zgłoszenie celne i w tym znaczeniu podziela stanowisko, że odpowiedzialność ta jest "surowsza" niż odpowiedzialność innych osób trzecich, ponieważ mimo, że Spółka nie czerpała żadnych korzyści z działalności podatnika, ponosi odpowiedzialność za nierozliczony przez podatnika podatek z tytułu importu towarów. Poza tym, ryzyko poniesienia odpowiedzialności za podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów wzrasta w przypadku wyboru przez podatnika (zastosowanej w niniejszym przypadku) formy rozliczenia należnego podatku w deklaracji podatkowej tzw. procedurze uproszczonej. W takim przypadku bez względu na formę przedstawicielstwa (w sytuacji niespełnienia warunków o których mowa w art. 33a ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług) obowiązek zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu. Dlatego Dyrektor IAS nie zgadza się z podniesionym argumentem, że zaległość powstała na skutek okoliczności, na które Spółka nie miała żadnego wpływu. Okoliczności te są bowiem następstwem określonych decyzji i wpisują się w ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do twierdzeń, że zobowiązania S w tym także zaległość z tytułu podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów została umorzona w 50% a odsetki w 100% w postępowaniu o zatwierdzenie układu wydanym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy (postanowieniem z 21 grudnia 2023 r.) Dyrektor IAS zauważa, że na podstawie art. 373 Kodeksu cywilnego zwolnienie z długu jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku wobec współdłużników. Dlatego organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie wskazał, że zatwierdzenie układu wobec jednego z dłużników nie może stanowić podstawy do umorzenia zaległości podatkowej innemu dłużnikowi odpowiedzialnemu solidarnie za jej zapłatę, bowiem dokonując stosownego rozstrzygnięcia organ musi każdorazowo ustalić czy w danym przypadku istnieją przesłanki zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej zawarte w Ordynacji podatkowej tj. ważny interes strony lub interes publiczny.
Nadto Dyrektor IAS podkreślił, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że wnioskodawca powinien wykazać i udokumentować okoliczności o nadzwyczajnym charakterze, uzasadniające jego wyjątkowe traktowanie.
W okolicznościach niniejszej sprawy Spółka nie wykazała takich okoliczności.
Za bez znaczenia dla niniejszej sprawy Dyrektor IAS uznał informacje dotyczące rozliczeń podatkowych, które są objęte tajemnicą skarbową, a udzielone Spółce przez S przedstawicielstwo w sprawach celnych nie uprawnia do tego rodzaju działań. Poza tym organ odwoławczy podkreślił, że problemy wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności nie mogą stanowić okoliczności nadzwyczajnych mogących być podstawą do wydania decyzji w oparciu o przesłankę ważnego interesu podatnika. Działalność gospodarcza prowadzona jest przez podatnika we własnym interesie i na własny rachunek, co oznacza, że ponosi on zarówno ujemne konsekwencje rynkowych niepowodzeń w postaci strat, jak i korzystne skutki zarobkowej aktywności w postaci zysku. Zatem Spółka samodzielnie powinna poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej, bez udziału Budżetu Państwa, który reprezentuje interesy wszystkich grup społecznych. Podatki stanowią bowiem podstawę dochodów budżetowych, z których finansowane są wszelkie potrzeby ogółu społeczeństwa, mają więc charakter powszechny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Spółka wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez brak zbadania zgromadzonego materiału w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez brak ustalenia, czy S skorzystała z prawa do rozliczenia podatku z tytułu importu jako podatku naliczonego,
- art. 67a O.p. polegające na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia na zasadach pomocy de minimis zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów podlegających wpłacie w ramach solidarnej odpowiedzialności z S.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśla, że Interes publiczny rozumiany jako sprawiedliwość, czy też równe (sprawiedliwe) traktowanie podatników bez wątpienia ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Pozytywne rozpoznanie wniosku spółki powinno zmierzać do sprawiedliwego traktowania współdłużników solidarnych. Instytucja solidarności dłużników nie reguluje tej kwestii, co doprowadziło do istotnego obciążenia spółki jako przedstawiciela pośredniego, który nie miał żadnego wpływu na działania lub zaniechania S, jak również nie miał wpływu na pogorszenie sytuacji finansowej tej spółki skutkującej wszczęciem postępowania w sprawie zatwierdzenia układu. Stąd przywrócenie sprawiedliwości powinno nastąpić w ramach instytucji umorzenia zaległości podatkowej spółki w ten sposób, ze część zaległości wobec spółki powinna zostać umorzona, przy czym tę część umorzoną Skarb Państwa uzyska od S w ramach zawartego układu. Uwzględnienie wniosku spółki w przedmiocie umorzenia 50% należności głównej nie będzie skutkowało powstaniem ubytku fiskalnego po stronie Skarbu Państwa. Wynika to z tego, że Skarb Państwa umorzoną spółce kwotę 50% należności głównej uzyska w ramach układu, który wiąże Skarb Państwa i S.
Właśnie względy sprawiedliwości, bezpieczeństwa i zaufania do władzy przemawiają za uwzględnieniem wniosku spółki. W realiach niniejszej sprawy cała zaległość podatkowa wraz z odsetkami została wyegzekwowana od spółki w sytuacji, gdy drugi ze współdłużników - S (wyłącznie odpowiedzialny za powstanie zaległości podatkowej i odsetek) korzystał i korzysta nadal z uprzywilejowanej pozycji wynikającej z zawartego układu. Układ umorzył S zaległość podatkową (w 50%) i odsetki (w 100%) i jednocześnie pozwala tej spółce na wstrzymywanie się z zaspokojeniem tej zaległości w pozostałej części (system ratalny spłat). Umorzenie na wniosek spółki zaległości podatkowej wraz z odsetkami chociażby w 50% pozwoli na przywrócenie sprawiedliwego traktowania współdłużników. Co istotne, takie umorzenie nie będzie skutkowało pokrzywdzeniem Skarbu Państwa, który umorzoną spółce część odzyska od S w ramach układu, którym Skarb Państwa został objęty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy za Dyrektorem IAS powtórzyć, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy i są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej. Zastosowanie ustanowionych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych, a sąd administracyjny dokonując kontroli tego typu decyzji nie może wnikać w to uznanie, bowiem zagwarantowane ono zostało tylko dla organów podatkowych; sąd bada jedynie, czy organ rozważył wszelkie przesłanki, od zaistnienia których zależy ewentualne pozytywne rozpoznanie wniosku. Mając na uwadze powyższe zastrzeżenie, w ocenie Sądu, organy rozpoznały sprawę wszechstronnie w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze Skarżąca podniosła zarzut, że interes publiczny rozumiany jako sprawiedliwość, czy też równe traktowanie podatników ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Instytucja solidarności dłużników nie reguluje bowiem kwestii sprawiedliwego traktowania współdłużników, co doprowadziło do istotnego obciążania Skarżącej jako przedstawiciela pośredniego, który nie miał wpływu na działania (lub ich zaniechania) S.
Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor IAS trafnie zauważa, że jak wynika z akt sprawy, Skarżąca posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzonej działalności, a jednak dokonując odprawy celnej importowanych przez S towarów dokonała wyboru formy przedstawicielstwa pośredniego (w rozumieniu przepisów celnych) co oznacza, że Spółka działała we własnym imieniu na rzecz importera. Tym samym Skarżąca miała świadomość, że dokonana czynność zgłoszenia wywołała takie same skutki prawne dla agencji celnej jak i dla osoby reprezentowanej. Konstrukcja przyjęta w przypadku przedstawicielstwa pośredniego zakłada poniesienie przez przedstawiciela większej odpowiedzialności za swoje działania, w zamian za traktowanie go jako zgłaszającego. Na podstawie art. 77 ust. 3 Unijnego kodeksu Celnego dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na której rzecz dokonuje się zgłoszenia celnego.
Z powyższego wynika, że przedstawiciel pośredni jako zgłaszający jest "głównym" dłużnikiem solidarnie z osobą, na rzecz której jest składane zgłoszenie celne i w tym znaczeniu zgodzić należy się ze Skarżącą, że odpowiedzialność ta jest "surowsza" niż odpowiedzialność innych osób trzecich, ponieważ mimo, że Spółka nie czerpała żadnych korzyści z działalności podatnika, ponosi odpowiedzialność za nierozliczony przez podatnika podatek z tytułu importu towarów. Poza tym, ryzyko poniesienia odpowiedzialności za podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów wzrasta w przypadku wyboru przez podatnika (zastosowanej w niniejszym przypadku) formy rozliczenia należnego podatku w deklaracji podatkowej tzw. procedurze uproszczonej. W takim przypadku bez względu na formę przedstawicielstwa (w sytuacji niespełnienia warunków, o których mowa w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT) obowiązek zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu. Stąd bez znaczenia są podniesione argumenty, że zaległość powstała na skutek okoliczności, na które Skarżąca nie miała żadnego wpływu. Okoliczności te są bowiem następstwem określonych decyzji Spółki i wpisują się w ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej.
Bez znaczenia dla sprawy są wskazane przez Skarżącą okoliczności umorzenia wobec S zaległości z tytułu podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w 50% a odsetek w 100% w postępowaniu o zatwierdzenie układu wydanym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy (postanowieniem z 21 grudnia 2023 r.) w związku z restrukturyzacją zobowiązań tej Spółki jako dłużnika. W tych okolicznościach, Skarżąca podnosi, że jej sytuacja jako dłużnika solidarnego powinna być tożsama z sytuacją podatnika, za którego zobowiązania ponosi odpowiedzialność. Zastosowanie ulgi doprowadziłoby do wyeliminowania dysproporcji w traktowaniu dwóch współdłużników solidarnych, co wpisze się w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i równego traktowania obywateli (podatników) przez władze publiczne. Odnosząc się do tego argumentu Dyrektor IAS trafnie zauważa, że na podstawie art. 373 Kodeksu cywilnego zwolnienie z długu jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku wobec współdłużników. Zatwierdzenie układu wobec jednego z dłużników nie może stanowić podstawy do umorzenia zaległości podatkowej innemu dłużnikowi odpowiedzialnemu solidarnie za jej zapłatę, bowiem dokonując stosownego rozstrzygnięcia organ musi każdorazowo ustalić czy w danym przypadku istnieją przesłanki zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej zawarte w Ordynacji podatkowej tj. ważny interes strony lub interes publiczny.
Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że wnioskodawca powinien wykazać i udokumentować okoliczności o nadzwyczajnym charakterze, uzasadniające jego wyjątkowe traktowanie W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżąca nie wykazała takich okoliczności. Poczynione ustalenia wskazują, że Skarżąca posiada majątek oraz środki finansowe na inwestycje, pokrycie wysokich kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i spłatę zobowiązań związanych z jej prowadzeniem.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że ważny interes podatnika nie może być utożsamiany ze stworzeniem przedsiębiorcy odpowiednich warunków do zapewnienia stałego wzrostu osiąganych zysków z działalności gospodarczej poprzez umorzenie należności podatkowych. Ulgi w spłacie powinny być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Poszukiwanie przez przedsiębiorców źródeł wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wyłącznie w środkach należnych budżetowi Państwa jest sprzeczne z interesem publicznym. Udzielenie najdalej idącej ulgi w spłacie byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem względem innych podatników, którzy wywiązują się z płatności należności podatkowych.
Dyrektor IAS trafnie również zwraca uwagę, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" czy zysku (rozumianego, jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze jest zatem to, że Spółka prowadzi jako przedsiębiorca działalność gospodarczą i uzyskujecie przychody z tego tytułu oraz że przychody te są wyższe niż zaległość podatkowa będąca przedmiotem postępowania.
W formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis Skarżąca wykazała, że w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat nie odnotowuje rosnących strat, obroty Spółki nie maleją, nie ulegają zwiększeniu zapasy lub niewykorzystany potencjał świadczonych usług, nie posiada nadwyżek produkcji i nie zmniejsza się przepływ jaj środków finansowych. Nie zmniejsza się również wartość aktywów Spółki i nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej. Równocześnie zaznaczono, iż Spółka nie spełnia kryteriów kwalifikujących ją do objęcia postępowaniem upadłościowym. Zatem Skarżąca posiada środki na prowadzenie działalności, zaś wydatki związane z prowadzeniem działalności nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed zaspokajaniem należności względem Skarbu Państwa.
W kwestii podnoszonych w skardze okoliczności związanych z brakiem możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (który został przez Spółkę uregulowany w całości), ewentualnie możliwości wystąpienia o zwrot tego podatku w przypadku braku podatku należnego, wypowiedział się TSUE w wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie C-187/14 DSV Road, w którym rozpatrywał m.in. prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu importu towarów przez przewoźnika. Zgodnie z tym orzeczeniem: jeżeli zgłoszenie towarów do odprawy celnej dokonywane jest przez przewoźnika, który na podstawie przepisów celnych może zostać zobowiązany do uiszczenia zobowiązania wynikającego z cła oraz podatku VAT z tytułu importu towarów, uiszczony przez tego przewoźnika należny podatek z tytułu importu towarów nie będzie stanowił u niego podatku naliczonego i nie będzie podlegał odliczeniu.
Za bezzasadny uznać należy również zarzut braku wnikliwego zbadania zgromadzonego materiału w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez brak ustalenia, czy S skorzystała z prawa do rozliczenia podatku z tytułu importu jako podatku naliczonego.
W tej kwestii Dyrektor IAS trafnie zauważa, że informacje dotyczące rozliczeń podatkowych są objęte tajemnicą skarbową, a udzielone Skarżącej przez S przedstawicielstwo w sprawach celnych nie uprawnia do tego rodzaju działań. Poza tym, problemy wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności nie mogą stanowić okoliczności nadzwyczajnych mogących być podstawą do wydania decyzji w oparciu o przesłankę ważnego interesu podatnika. Działalność gospodarcza prowadzona jest przez podatnika we własnym interesie i na własny rachunek, co oznacza, że ponosi on zarówno ujemne konsekwencje rynkowych niepowodzeń w postaci strat, jak i korzystne skutki zarobkowej aktywności w postaci zysku. Zatem Spółka samodzielnie powinna poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej, bez udziału Budżetu Państwa, który reprezentuje interesy wszystkich grup społecznych. Podatki stanowią bowiem podstawę dochodów budżetowych, z których finansowane są wszelkie potrzeby ogółu społeczeństwa, mają więc charakter powszechny.
Z uwagi na powyższe za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego. Zgromadzony w aktach postępowania materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do oceny stanu faktycznego, w tym również do oceny wystąpienia istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.