I SA/Gd 852/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatniczki do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 170.722,68 zł z faktur wystawionych przez pięć spółek z o.o. (I., S., V., X, A.), stwierdzając, że faktury te dokumentują czynności niedokonane. Ponadto, organy nałożyły na podatniczkę obowiązek zapłaty podatku VAT w łącznej kwocie 195.726,48 zł z tytułu wystawienia faktur dokumentujących czynności niedokonane na rzecz M. sp. z o.o. i A. sp. z o.o., zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasadę czynnego udziału strony, niewłaściwą ocenę dowodów oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT i obowiązku zapłaty podatku z wystawionych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, analiza dokumentacji finansowej oraz powiązania osobowe między stronami, jednoznacznie wskazują na fikcyjny charakter transakcji. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w przypadku rzeczywistych transakcji, a podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym, traci to prawo. W ocenie Sądu, podatniczka była świadoma nierzeczywistego charakteru fakturowanych zakupów i sprzedaży, co potwierdzają m.in. płatności gotówkowe, brak kontaktu z podwykonawcami, powiązania osobowe oraz fakt, że pracownicy nie znali jej firmy. Sąd potwierdził również prawidłowość zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wystawca faktury dokumentującej czynność niedokonaną jest zobowiązany do zapłaty wykazanego w niej podatku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do kwestii fikcyjnych transakcji VAT, znaczenia dowodów wskazujących na świadomość podatnika o nierzetelności faktur oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono fikcyjność transakcji i świadomość podatnika. W przypadkach braku takich dowodów, ocena może być inna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatniczka miała prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach, które stwierdzają czynności niedokonane (tzw. "puste faktury")?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatniczka nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach, które stwierdzają czynności niedokonane, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
Uzasadnienie
Zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, analiza dokumentacji i powiązania osobowe, jednoznacznie wskazuje na fikcyjny charakter transakcji udokumentowanych fakturami. Podatniczka była świadoma nierzeczywistego charakteru tych transakcji.
Czy podatniczka, jako wystawca faktur dokumentujących czynności niedokonane, jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT wykazanego w tych fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatniczka jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT wykazanego w fakturach dokumentujących czynności niedokonane, zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nakłada na wystawcę faktury obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku, niezależnie od tego, czy czynność została faktycznie dokonana. Celem tego przepisu jest zapobieganie nadużyciom w systemie VAT.
Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały i oceniły materiał dowodowy w sposób prawidłowy, uwzględniając zasadę swobodnej oceny dowodów i nie przekraczając jej granic. Wnioski dowodowe strony zostały częściowo zrealizowane, a odmowa przeprowadzenia pozostałych była uzasadniona.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wystawca faktury wykazującej kwotę podatku jest obowiązany do jego zapłaty.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Dz.U. 2020 poz 106 art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
lit. a)
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
pkt 4 lit. a)
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 w zw. z art. 220 § 2
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
pkt 1 lit. a
u.p.t.u. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm. art. 19
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury stwierdzające czynności niedokonane nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. • Wystawca faktury dokumentującej czynność niedokonaną jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT. • Dowody wskazują na fikcyjny charakter transakcji i świadomość podatniczki w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym prawa do odliczenia VAT i obowiązku zapłaty podatku. • Twierdzenie o rzeczywistym charakterze świadczonych usług.
Godne uwagi sformułowania
faktury stwierdzają czynności niedokonane • puste faktury • podatniczka wiedziała, że bierze udział w oszustwie podatkowym • prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia określonego towaru lub usługi od podatnika wskazanego na fakturze jako sprzedawca • przedmiotem obrotu były faktury
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Alicja Stępień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do kwestii fikcyjnych transakcji VAT, znaczenia dowodów wskazujących na świadomość podatnika o nierzetelności faktur oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 108 ust. 1 u.p.t.u."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono fikcyjność transakcji i świadomość podatnika. W przypadkach braku takich dowodów, ocena może być inna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują transakcje VAT, szczególnie w kontekście tzw. 'pustych faktur' i oszustw podatkowych. Pokazuje znaczenie dowodów i powiązań osobowych w takich sprawach.
“Fikcyjne faktury VAT: Jak sąd udowodnił oszustwo i odmówił prawa do odliczenia podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.