I SA/Gd 823/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę D.L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) utrzymujące w mocy postanowienie ZUS o oddaleniu zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Głównym zarzutem skarżącego było niedoręczenie upomnienia przed wszczęciem egzekucji, co stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd, powołując się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, uznał, że doręczenie upomnienia nie było wymagane, ponieważ egzekucja dotyczyła należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i został określony w ostatecznej decyzji (decyzja ZUS z dnia 8 lutego 2023 r.). Dodatkowo, skarżący podniósł zarzuty dotyczące wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego. Sąd wyjaśnił, że zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r., niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art. 27 u.p.e.a.) nie stanowi już podstawy do wniesienia zarzutów w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a., lecz może być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Sąd podkreślił również, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich zakres zakreśla granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Nowe podstawy zarzutów nie mogą być podnoszone dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że postępowanie organu było prawidłowe, a ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organy były zgodne z obowiązującymi przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście należności powstających z mocy prawa i określonych w decyzji, a także kwestia możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących wad formalnych tytułu wykonawczego po nowelizacji przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy egzekucja dotyczy składek ZUS i została poprzedzona ostateczną decyzją. Zmiany w przepisach mogą wpływać na aktualność niektórych argumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, jeśli egzekucja dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i został określony w ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie upomnienia nie jest wymagane w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, który wyłącza wymóg doręczenia upomnienia w takich sytuacjach, wskazując, że zobowiązany miał możliwość udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym i znał wysokość należności oraz konsekwencje jej nieuiszczenia.
Czy wadliwość formalna tytułu wykonawczego może być podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po nowelizacji przepisów wadliwość formalna tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy zarzutów w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a., lecz może być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawodawca zmienił środek prawny służący kwestionowaniu tytułu wykonawczego, przenosząc go z trybu zarzutów do trybu wniosku o umorzenie postępowania.
Czy skarżący może podnosić nowe podstawy zarzutów dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie zostały one zgłoszone w postępowaniu przed organem egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie jest uprawniony do podnoszenia nowych podstaw zarzutów dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie są one związane z zarzutem będącym przedmiotem badania i wypowiedzi organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich zakres zakreśla granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.
Przepisy (7)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji jest podstawą zarzutu, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako niezasadnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia § § 2 pkt 2
Egzekucja może być wszczęta bez upomnienia, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wymogi formalne tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Braki formalne w tytule wykonawczym stanowią podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism w trybie zastępczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie upomnienia nie było wymagane, gdyż egzekucja dotyczyła należności pieniężnych powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznej decyzji. • Wadliwość formalna tytułu wykonawczego nie może być podstawą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej po nowelizacji przepisów. • Nowe podstawy zarzutów nie mogą być podnoszone dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji. • Zarzuty dotyczące wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego. • Naruszenie art. 83c ust. 1a w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. • Naruszenie art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. • Naruszenie art. 62 i 69 a u.p.e.a. • Naruszenie art. 8 § 1 pkt 6,7,10,14 u.p.e.a. • Naruszenie art. 244, 245, 252 oraz art. 49 p.p.s.a. • Naruszenie art. 141 w zw. z art. 163 i 166 p.p.s.a. • Naruszenie art. 247 p.p.s.a. • Naruszenie art. 252 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. • Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. • Niemniej jednak ustawodawca, w art. 15 § 5 u.p.e.a. upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, tych przypadków, w których egzekucja należności pieniężnych może mieć miejsce bez uprzedniego doręczenia upomnienia. • Wszczęta egzekucja administracyjna dotyczyła zatem należności pieniężnej wynikającej z nieuregulowanych przez stronę składek z ubezpieczenia społecznego, których obowiązek opłacenia powstaje z mocy prawa i do tego został określony w ostatecznej decyzji organu administracyjnego. • W takiej sytuacji, ustanowiony w art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej został zniesiony. • niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego, o jakich mowa w art. 27 u.p.e.a., nie stanowi już podstawy zarzutów zgłaszanych na podstawie art. 33 § 2 u.p.e.a. • Zobowiązany nie jest zatem uprawniony do podnoszenia dopiero na etapie skargi złożonej do sądu administracyjnego zupełnie nowych podstaw zarzutów odnoszących się do prowadzonej egzekucji administracyjnej, skoro nie są one związane z zarzutem będącym przedmiotem badania i wypowiedzi organu egzekucyjnego.
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Hyla
sędzia
Małgorzata Gorzeń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście należności powstających z mocy prawa i określonych w decyzji, a także kwestia możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących wad formalnych tytułu wykonawczego po nowelizacji przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy egzekucja dotyczy składek ZUS i została poprzedzona ostateczną decyzją. Zmiany w przepisach mogą wpływać na aktualność niektórych argumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Kiedy ZUS może wszcząć egzekucję bez upomnienia? Kluczowa interpretacja WSA w Gdańsku.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.