I SA/Gd 680/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę radcy prawnego K.R. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 4 czerwca 2025 r., które ustaliło jej wynagrodzenie jako kuratora dla nieobecnych uczestników postępowania administracyjnego na kwotę 177,12 zł. Kurator został ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Chojnicach w celu reprezentowania nieznanych z miejsca pobytu B. i M. D. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich za długi spółki z o.o. Skarżąca zarzuciła ZUS m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stosowanie niekonstytucyjnego przepisu oraz nieuwzględnienie nakładu pracy kuratora. ZUS argumentował, że nie istnieje przepis ściśle regulujący wynagrodzenie kuratora w postępowaniu administracyjnym i kierował się przepisami dotyczącymi kuratorów w sprawach cywilnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podzielił stanowisko, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym należy do kosztów postępowania i powinno być ustalane przez organ prowadzący postępowanie. Sąd wskazał, że przy ustalaniu wynagrodzenia należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, a także, na zasadzie analogii, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd stwierdził, że ZUS błędnie zastosował przepisy, nie uwzględnił nowelizacji stawek minimalnych oraz nieprawidłowo zinterpretował rodzaj sprawy. Co istotne, sąd podkreślił, że kurator reprezentował dwie osoby, co powinno skutkować odrębnym ustaleniem wynagrodzenia dla każdej z nich. Sąd uchylił zaskarżony akt, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym, stosowanie analogii przepisów cywilnych, interpretacja przepisów o opłatach radcowskich w sprawach ubezpieczeniowych, obowiązek odrębnego ustalania wynagrodzenia dla każdego reprezentowanego uczestnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym na wniosek organu. Interpretacja przepisów o opłatach radcowskich może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalania wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym należy do kosztów postępowania i powinno być ustalane przez organ prowadzący postępowanie, stosując analogicznie przepisy dotyczące kuratorów w sprawach cywilnych oraz przepisy o opłatach za czynności radców prawnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak jest specyficznych przepisów w k.p.a. regulujących wynagrodzenie kuratora administracyjnego, dlatego należy stosować analogię do przepisów cywilnych i rozporządzeń o opłatach radcowskich, uwzględniając przy tym nakład pracy i liczbę reprezentowanych osób.
Czy ZUS prawidłowo zastosował przepisy rozporządzeń przy ustalaniu wynagrodzenia kuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS błędnie zastosował przepisy, nie uwzględnił nowelizacji stawek minimalnych oraz nieprawidłowo zinterpretował rodzaj sprawy, co doprowadziło do zaniżenia wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ZUS powinien był zastosować nowsze stawki minimalne i właściwie zinterpretować przepisy dotyczące spraw o należności z ubezpieczeń społecznych, a nie stosować przepisy dotyczące spraw o świadczenia pieniężne.
Czy wynagrodzenie kuratora powinno być ustalane odrębnie dla każdej reprezentowanej osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli kurator został ustanowiony do reprezentowania dwóch lub więcej osób, wynagrodzenie powinno być ustalone odrębnie dla każdej z nich.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kurator reprezentował dwie osoby (B. D. i M. D.), co wymaga odrębnego ustalenia wynagrodzenia dla każdej z nich, ze względu na odrębny charakter procesowy tych osób.
Przepisy (16)
Główne
Dz.U. 2018 poz 536 § § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Określa wysokość wynagrodzenia kuratora w sprawach cywilnych, stanowiąc podstawę do analogicznego stosowania w sprawach administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. stanowi akt z zakresu administracji publicznej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 9 ust. 2
Zastosowane przez ZUS, ale błędnie. Sąd wskazał, że właściwy jest § 2 tego rozporządzenia lub § 9 ust. 2 w nowej wysokości.
k.p.a. art. 34 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do ustanowienia kuratora dla strony nieobecnej w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
Pomocnicze
Dz.U. 2024 poz 764 § § 15 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Wspomniane w kontekście kosztów pomocy prawnej, ale nie będące główną podstawą ustalenia wynagrodzenia kuratora.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 5
Skarżąca sugerowała zastosowanie tego przepisu, ale sąd uznał, że nie dotyczy on spraw o odpowiedzialność osób trzecich za zaległości.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 15 ust. 3 pkt 1 i 3
Skarżąca zarzuciła niezastosowanie tych przepisów dotyczących uwzględniania nakładu pracy i wkładu kuratora.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy prawa strony do zapoznania się z aktami sprawy, co było jednym z elementów nakładu pracy kuratora.
k.r.o. art. 184
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspomniany w kontekście ustanowienia kuratora.
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze art. 16 § ust. 3
Podstawa do wydania przepisów wykonawczych określających stawki minimalne za czynności adwokackie.
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych art. 225 § ust. 3
Podstawa do wydania przepisów wykonawczych określających stawki minimalne za czynności radców prawnych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa, która nie pozwala na brak wynagrodzenia dla kuratora.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżąca powołała się na wyrok TK dotyczący niekonstytucyjności przepisu rozporządzenia w kontekście ochrony własności.
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie kuratora z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez ZUS przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. • Zastosowanie niekonstytucyjnego przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. • Niezastosowanie § 15 ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. poprzez brak uwzględnienia nakładu pracy kuratora. • Przedwczesne wydanie aktu przez ZUS. • Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. • Wadliwe wskazanie w sentencji aktu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony, ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dotyczący uprawień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie. • Wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a., należy do kosztów postępowania administracyjnego. • Zaznaczyć należy, że przyznawanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. nie zostało unormowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego ani w przepisach szczególnych. • ZUS nie zauważył, że Skarżąca była w istocie kuratorem dla dwóch osób. Wynagrodzenie winno być zatem odrębnie określone za pełnienie funkcji kuratora dla każdej z tych osób. • Ustawa takiego ograniczenia nie zawiera, zatem zdaniem sądu takie ograniczenie zawarte w ww. rozporządzeniu jest bezpodstawne i nie może być stosowane.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący-sprawozdawca
Alicja Stępień
członek
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym, stosowanie analogii przepisów cywilnych, interpretacja przepisów o opłatach radcowskich w sprawach ubezpieczeniowych, obowiązek odrębnego ustalania wynagrodzenia dla każdego reprezentowanego uczestnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym na wniosek organu. Interpretacja przepisów o opłatach radcowskich może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników praktyków. Wyrok wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne i wskazuje na konieczność prawidłowego stosowania przepisów, a także podkreśla znaczenie nakładu pracy i liczby reprezentowanych osób.
“Kurator w postępowaniu administracyjnym: Jak ustalić należne wynagrodzenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.