I SA/Gd 582/24

I SA/Gd 582/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 64 § 1 pkt 3, § 6, § 10, art. 64c § 1, § 9 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 maja 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.149.2024.2.AK w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 17, art. 18, art. 64 § 1, 6 i 10, art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a."), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 ze zm., dalej "ustawa zmieniająca"), po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (dalej "Dyrektor ZUS") z 25 marca 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] na kwotę 245,60 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. .
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
2.1. Dyrektor ZUS będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] z 13 stycznia 2016 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuły wykonawcze przesłał do P. S.A. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (zawiadomieniami z 13 stycznia 2016 r.). W odpowiedzi Bank poinformował, że prowadzony rachunek bankowy został zamknięty.
Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu 29 stycznia 2016 r.
Następnie zawiadomieniem z 15 maja 2023 r., Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 72 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuły wykonawcze dokonał zajęcia wynagrodzenia Skarżącego za pracę. Zawiadomienie doręczono Skarżącemu 29 maja 2023 r. oraz pracodawcy 19 czerwca 2023 r. W odpowiedzi pracodawca poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnych do zajętego wynagrodzenia za pracę z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej "Naczelnik US").
W związku ze zbiegiem egzekucji do wynagrodzenia za pracę Dyrektor ZUS przekazał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku adnotację z 28 lipca 2023 r. celem łącznego prowadzenia egzekucji oraz pismem z 28 lipca 2023 r. zawiadomił Skarżącego o przekazaniu sprawy innemu organowi egzekucyjnemu.
Pismem z 30 grudnia 2023 r. Skarżący wystąpił do Dyrektora ZUS o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Dyrektor ZUS poinformował, że wniosek powinien Skarżący złożyć do Naczelnika US.
Naczelnik US 10 stycznia 2024 r. wyegzekwował całość należności objętych ww. tytułami wykonawczymi.
Pismem z 5 marca 2024 r. Naczelnik US przekazał zgodnie z właściwością rzeczową wnioski Skarżącego z dnia 18 lutego 2024 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych do Dyrektora ZUS.
2.2. Postanowieniem z 25 marca 2024 r. Dyrektor ZUS wydał postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], określając je w kwocie 245,60 zł.
3. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącego, Dyrektor IAS postanowieniem z 29 maja 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało bowiem wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułu wykonawczego przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutym 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Dyrektor IAS stwierdził, że koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 245,60 zł w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych określono w prawidłowej wysokości i tak:
- opłata manipulacyjna w łącznej wysokości - 32,80 zł, związana z doręczeniem 29 stycznia 2016 r. odpisów ww. tytułów wykonawczych, naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. -tj. 1% egzekwowanych należności nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy zmieniającej. W tym na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 29,10 zł, [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 1,80 zł, [...] naliczono opłatę manipulacyjną w wysokości 1,90 zł.
- opłata za czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 212,80 zł, powstała w wyniku zajęcia wynagrodzenia za pracę, naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r.- tj. 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy zmieniającej. W tym na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] opłatę za czynność w wysokości 188,90 zł, [...] opłatę za czynność w wysokości 11,70 zł, [...] opłatę za czynność w wysokości 12,20 zł.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi organ wskazał, że wykracza on poza zakres postępowania w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych i dlatego nie może on być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.
Reasumując, na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor IAS stwierdził, że Dyrektor ZUS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
4.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. w sposób niekorzystny dla Skarżącego. Skarżący nie zgodził się z wyliczeniami kosztów egzekucyjnych oraz uznaniem przez organ, że kwestia przedawnienia nie może być przedmiotem wydanego postanowienia.
4.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia ani poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
5.2. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy kwestii zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.
Istota niniejszej sprawy koncentruje się zatem na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących naliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego, zakresu tego naliczenia oraz wysokości kosztów.
Sąd podzielił pogląd Dyrektora IAS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w rozważanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r., bowiem postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutego 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.
Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego.
Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr. Według art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Zobowiązany wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Skutkiem powyższego organ pierwszej instancji wydał postanowienie o określeniu łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych, w treści którego określił rodzaje opłat składających się na te koszty (opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz opłata za dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę) oraz ich wysokość i podstawę wyliczenia.
W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Skarżącemu wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskutek czego Dyrektor IAS zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Przytoczona przez organ odwoławczy podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, została w sposób prawidłowy zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Zatem w świetle powołanych przepisów organ egzekucyjny prawidłowo określił koszty postępowania egzekucyjnego. Na mocy ww. przepisów, we wszczętym do majątku Skarżącego postępowaniu egzekucyjnym, możliwe jest dochodzenie opłaty manipulacyjnej od każdego z trzech tytułów wykonawczych oraz opłaty egzekucyjnej naliczonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. Prawidłowo zatem uznał Dyrektor IAS, że koszty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych w łącznej kwocie 245,60 zł zostały naliczone w sposób prawidłowy. W związku z czym, zasadnie Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie prawidłowości postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Poza granicami tej sprawy leżą kwestie związane z jej zasadnością, niedopuszczalnością egzekucji, niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego czy przedawnieniem należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. W tym bowiem zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne środki prawne, jak zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Na etapie natomiast rozstrzygania o kosztach egzekucyjnych nie dokonuje się badania dopuszczalności prowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie naruszył zatem prawa pomijając te kwestie w wydanym przez siebie postanowieniu, prawidłowo uznając, że leżą one poza granicami sprawy.
Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych).
Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia przepisów k.p.a., czy u.p.e.a.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tychże postanowień. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa.
5.3. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, czy poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, z obrotu prawnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.