I SA/GD 478/24

I SA/Gd 478/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 112b par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.100.2024.2.AK w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie (dalej: Naczelnik) w toku egzekucji skierowanej do majątku zobowiązanego K.B. (dalej: Skarżący) w dniu 17 listopada 2023 r. przeprowadził licytację prawa własności nieruchomości położonej w G., opisanej w księdze wieczystej nr [...]. Najwyższą cenę zaoferowała A.Z. (dalej: Nabywca), która zgodnie z postanowieniem Naczelnika z dnia 8 stycznia 2024 r. uzyskała przybicie. Postanowienie to stało ostateczne, a Nabywca uiściła cenę nabycia w dniu 25 lutego 2024 r. Mając to na uwadze Naczelnik postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. przyznał Nabywcy prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika przyznające prawo własności. W jego ocenie, na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, spełnione zostały przesłanki z art. 112b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm. – dalej: u.p.e.a.).
W skardze wniesionej przez Skarżącego, zarzucono powyższemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7 § 2 i art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 112b § 1 u.p.e.a., w zw. z art. 7b, 8 § 1, 9 zd. 2 i 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, a polegało na tym, że:
- Organ w sposób wybiórczy zanalizował składane przez Skarżącego oświadczenia (treści jego pism), nieprawidłowo odczytując jego intencje, cel i zamiar,
- do tego Organ prowadził czynności egzekucyjne pomimo złożenia wniosku o umorzenie i rozłożenie na raty przez Skarżącego dochodzonej od niego należności, a Organ powinien był zawiesić postępowanie,
- jednocześnie nie przeprowadzono postępowania w sposób zmierzający do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, rzetelnie i wyczerpująco, gdyż Skarżący nie mógł brać udziału w postępowaniu podatkowym (głównym), a dowiedział się o zajęciu konta bankowego przy okazji i w toku ubiegania się o pożyczkę, co może wskazywać na pozbawienie go prawa do udziału w sprawie bez jego winy (stad wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w dalszej części pisma), mimo że Skarżący podnosi, że o zmianie swojego miejsca zamieszkania Organ wiedział i mógł się dowiedzieć bez żadnego trudu, bowiem po sprzedaży nieruchomości, od której - jak należy się domyślać - zostało naliczone mu zobowiązanie podatkowe, podawał w Urzędzie Skarbowym nowe miejsce zamieszkania, nadto, posługiwał się też tym ("nowym") adresem w kontaktach ze zleceniodawcą, który jako Płatnik składek zgłaszał Pit 11 za Skarżącego, co może świadczyć o "złej woli" Organu już na etapie wszczynania postępowania podatkowego, a następnie - egzekucji w administracji, czego Skarżący jako osoba w podeszłym wieku i schorowana nie zrozumiał, a z uwagi na tę nieporadność w zrozumieniu przepisów prawa należało zastosować zasady postępowania organów administracji publicznej, w tym art. 7, 7b, 8 § 1, 11 oraz art. 9 zd. 2, tj. "Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.", a analogicznie art. 121 § 1 i 2 oraz art. 124 o.p. oraz z u.p.e.a. - zasady celowości, poszanowania minimum egzystencji, stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, czego wobec Skarżącego zdaje się zabrakło, bowiem gdyby zachowane zostały na pierwszym miejscu cele postępowania egzekucyjnego w administracji, a uprzednio postępowania podatkowego, wówczas nie dokonano by szeregu czynności niejako wykonawczych, realizujących następczo wadliwą decyzję podatkową, a zmierzających jedynie do "zaspokojenia" celów Organu, z pozbawieniem miejsca zamieszkania Podatnika-skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku ostatecznego postanowienia administracyjnego) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie, może postanowienie uchylić, stwierdzić jego nieważność lub stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów prawa.
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, zaś przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Badając zaskarżony akt we wskazanym wyżej zakresie, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, nie znajduje bowiem oparcia ani w udokumentowanych okolicznościach faktycznych sprawy ani też w racjach prawnych.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora z dnia 15 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 29 lutego 2024 r., którym organ pierwszej instancji przyznał Nabywcy prawo własności nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 577 m2, położoną w G., w gminie N., powiecie, dla której Sąd Rejonowy w Kościerzynie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce (...).
W myśl natomiast art. 112b § 1 ww. ustawy jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.
Z przytoczonego wyżej art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika zatem, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Spełnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zostało przez Skarżącego skutecznie podważone. Tym samym, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w powołanych wyżej przepisach zasadom przyznania własności nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy, po przeprowadzeniu w dniu 17 listopada 2023 r. licytacji organ egzekucyjny, na podstawie art. 111m u.p.e.a., wydał w dniu 8 stycznia 2024 r. postanowienie o przybiciu na rzecz licytantki. Postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.
Niesporne jest również to, że cenę nabycia nieruchomości w wysokości 16.407,75 zł Nabywca uiściła w dniu 25 lutego 2024 r. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ocenił, że zostały spełnione obie przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a., co obligowało organ do dokonania kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności, przy czym wydane w sprawie postanowienie zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis wyznaczył granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 849/20, LEX nr 3151152).
W świetle powyższego, odnosząc się do podniesionych w skardze okoliczności dotyczących wadliwości postępowania egzekucyjnego oraz postępowania wymiarowego, wyjaśnić należy, że nie mogą one być przedmiotem oceny w ramach przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta. W związku z powyższym zarzuty skargi w tym przedmiocie Sąd uznał za wykraczające poza granice niniejszej sprawy.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.