I SA/GD 261/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o odmowie wydania interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług (VAT). Gmina (dalej: G.) zwróciła się o interpretację w zakresie podlegania opodatkowaniu VAT odpłatnego udostępniania infrastruktury wodociągowej na podstawie umów koncesji oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych. DKIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT). Organ argumentował, że niskie wynagrodzenie z umów koncesji (0,01% wartości księgowej środków trwałych) w stosunku do poniesionych nakładów inwestycyjnych (zwrot kosztów w ok. 434 lata) nie ma uzasadnienia ekonomicznego i sugeruje, że celem transakcji jest osiągnięcie korzyści podatkowych. Sąd uznał, że DKIS nie zastosował się do wcześniejszego wyroku WSA w tej samej sprawie (sygn. akt I SA/Gd 225/24), który nakazywał uwzględnienie szerszego kontekstu sprawy, w tym statusu gminy jako podatnika VAT, realizacji zadań własnych oraz racjonalizacji kosztów. Sąd podkreślił, że sama relacja nakładów do wynagrodzenia nie jest wystarczająca do stwierdzenia nadużycia prawa, a organ pominął istotne czynniki, takie jak brak doświadczenia i zasobów kadrowych gminy w zakresie eksploatacji infrastruktury, co uzasadniało zawarcie umów koncesji z wyspecjalizowanymi przedsiębiorcami. Sąd wskazał, że celem gminy było zminimalizowanie kosztów obsługi infrastruktury, a nie wyłącznie osiągnięcie korzyści podatkowych. W związku z tym, postanowienie DKIS zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady związania sądu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) oraz kryteriów oceny nadużycia prawa w VAT w kontekście działalności jednostek samorządu terytorialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji gminy jako podatnika VAT, realizującej zadania własne poprzez umowy koncesji z niskim wynagrodzeniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udostępnienie przez gminę infrastruktury przedsiębiorcom na podstawie umów koncesji stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tego pytania, ale wskazał, że działalność wodno-kanalizacyjna gminy w przeważającej mierze ma charakter działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że gmina, dokonując inwestycji wodno-kanalizacyjnej, zasadniczo działa jako podatnik VAT, a działalność ta ma charakter gospodarczy.
Czy gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na inwestycje w infrastrukturę wodociągową, która następnie jest udostępniana na podstawie umów koncesji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uchylił postanowienie organu odmawiające wydania interpretacji, uznając, że organ nie miał podstaw do odmowy, gdyż nie wykazał uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy nie zastosował się do wcześniejszego wyroku sądu, nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy (status gminy, realizacja zadań własnych, racjonalizacja kosztów) i błędnie oparł się na opinii Szefa KAS, nie wykazując wystarczająco uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa jedynie na podstawie relacji nakładów do wynagrodzenia.
Czy niskie wynagrodzenie z umów koncesji w stosunku do nakładów inwestycyjnych stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że samo niskie wynagrodzenie nie jest wystarczające do stwierdzenia nadużycia prawa, zwłaszcza gdy istnieją inne uzasadnienia gospodarcze i organizacyjne dla takiej transakcji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nadużycia prawa konieczna jest wszechstronna analiza obiektywnych okoliczności, a nie tylko relacja finansowa. Gmina miała uzasadnione powody (racjonalizacja kosztów, brak zasobów) do zawarcia umów koncesji, co wykracza poza czysto podatkowe korzyści.
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 14b § par 5b
Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 5 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja nadużycia prawa jako czynności mającej na celu zasadniczo osiągnięcie korzyści podatkowych, sprzecznych z celem przepisów.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia VAT naliczonego.
ustawa o samorządzie gminnym art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu i organów oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
O.p. art. 14b § par 5c
Ordynacja podatkowa
Organ odmawia wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa, a w przypadku braku tożsamości stanu faktycznego z opinią Szefa KAS, organ występuje o opinię.
ustawa o VAT art. 5 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Skutki podatkowe czynności stanowiących nadużycie prawa są takie, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji istniejącej w braku tych czynności.
ustawa o VAT art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
ustawa o VAT art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.
ustawa o VAT art. 5 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
ustawa o VAT art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja odpłatnego świadczenia usług.
ustawa o koncesji
Ustawa z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane i usługi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku w tej samej sprawie. • Niskie wynagrodzenie z umów koncesji nie jest jedynym kryterium oceny nadużycia prawa; należy uwzględnić inne czynniki ekonomiczne i organizacyjne. • Gmina działała racjonalnie, minimalizując koszty obsługi infrastruktury i realizując zadania własne. • Organ pominął status gminy jako podatnika VAT i specyfikę działalności w zakresie zaopatrzenia w wodę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu podatkowego oparta na niskiej relacji wynagrodzenia do nakładów inwestycyjnych jako podstawie do odmowy wydania interpretacji.
Godne uwagi sformułowania
organ ponownie rozpoznając wniosek G. o wydanie interpretacji indywidualnej nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wydanym w sprawie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 225/24 • sama relacja nakładów poniesionych przez G. na inwestycję do wysokości czynszu z tytułu umowy koncesji nie jest wystarczająca dla powstania u Dyrektora KIS uzasadnionego przypuszczenia o nadużyciu prawa • nie można twierdzić, że tego rodzaju rozwiązanie nie jest uzasadnione gospodarczo.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Marek Kraus
sprawozdawca
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania sądu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) oraz kryteriów oceny nadużycia prawa w VAT w kontekście działalności jednostek samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy jako podatnika VAT, realizującej zadania własne poprzez umowy koncesji z niskim wynagrodzeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nadużycia prawa w VAT w kontekście działalności samorządów, pokazując, jak sądy interpretują granice między optymalizacją podatkową a unikaniem opodatkowania.
“Gmina kontra skarbówka: Czy optymalizacja podatkowa to nadużycie prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.