I SA/Gd 213/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-04-03
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowyprawo UEart. 90 TWEniedyskryminacjazwrot podatkuETSorzecznictwo prejudycjalne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, uznając potrzebę zbadania zgodności stawek z prawem UE.

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Skarżący zarzucił niezgodność polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą niedyskryminacji (art. 90 TWE). Organ podatkowy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu, argumentując, że podatek akcyzowy jest podatkiem wewnętrznym, a jego stawki nie dyskryminują towarów z innych państw członkowskich. Sąd uchylił decyzję, wskazując na konieczność zbadania zgodności stawek podatku akcyzowego dla pojazdów używanych z prawem UE, powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę C. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 72.598,00 zł, zapłaconego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Mercedes CL 600. Skarżący twierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo są sprzeczne z prawem UE, w szczególności z zasadą niedyskryminacji (art. 90 TWE), ponieważ nakładają obowiązek zapłaty podatku za używane auta kupione poza Polską, podczas gdy używane auta nabyte w Polsce nie podlegają temu podatkowi. Organ podatkowy argumentował, że podatek akcyzowy jest integralnym elementem systemu podatków wewnętrznych i nie narusza art. 90 TWE, ponieważ jest nakładany na wszystkie samochody osobowe przed pierwszą rejestracją w Polsce, niezależnie od ich pochodzenia. Sąd, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05 (Brzeziński), uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że choć zarzuty dotyczące naruszenia art. 23 i 25 TWE są bezzasadne, to podatek akcyzowy powinien być badany w świetle art. 90 TWE. Podkreślono, że polskie przepisy nie powinny nakładać wyższego opodatkowania na samochody przywożone z innych państw członkowskich niż na podobne produkty krajowe. Sąd wskazał na konieczność zbadania, czy stawki podatku akcyzowego dla pojazdów używanych pochodzących z innych państw członkowskich nie są wyższe niż dla pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, zgodnie z wytycznymi ETS. Sąd nie mógł samodzielnie rozstrzygnąć sprawy merytorycznie, ale nakazał organom podatkowym ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Podatek akcyzowy powinien być badany w świetle art. 90 TWE. Istnieje konieczność zbadania, czy stawki podatku akcyzowego dla pojazdów używanych pochodzących z innych państw członkowskich nie są wyższe niż dla pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, aby wyeliminować dyskryminację.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo ETS (sprawa C-313/05), które wskazuje, że podatek akcyzowy jest częścią wewnętrznego systemu opodatkowania i podlega ocenie w świetle art. 90 TWE. Konieczne jest porównanie opodatkowania pojazdów używanych importowanych z UE z pojazdami używanymi krajowymi, aby wykluczyć dyskryminację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

O.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 75 § ust. 1 i 3

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Rozporządzenie art. 7

Rozporządzenie Ministra Finansów

Stosowanie wzoru prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

u.p.a. art. 6 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów

Rozporządzenie art. 7 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Finansów

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prd art. 71 § ust.7

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Prd art. 72 § ust.1 pkt 6a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność polskich przepisów z prawem UE (art. 90 TWE) w zakresie opodatkowania używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo.

Odrzucone argumenty

Podatek akcyzowy nie stanowi cła ani opłaty o skutku podobnym do cła (art. 23, 25 TWE). Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej nie stanowi ukrytego ograniczenia ilościowego w imporcie.

Godne uwagi sformułowania

podatek jest środkiem odnoszącym się do wewnętrznego systemu obciążeń systematycznie nakładanych na pewne kategorie produktów, zgodnie z obiektywnymi kryteriami niezależnymi od pochodzenia produktów. podatek akcyzowy jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów, to w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE. podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. sądy administracyjne w Polsce mają charakter kasatoryjny tzn. nie mogą wyręczać organu podatkowego w merytorycznym rozpoznaniu sprawy i naruszać zasady instancyjności postępowania.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący

Ewa Wojtynowska

sprawozdawca

Małgorzata Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od samochodów używanych, zasada prymatu prawa UE, obowiązki sądów administracyjnych w zakresie kontroli zgodności z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w 2007 roku, ale jego wnioski dotyczące zgodności z prawem UE są nadal aktualne dla podobnych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem Unii Europejskiej, w szczególności zasady niedyskryminacji, co jest istotne dla wielu podatników i prawników zajmujących się prawem celnym i podatkowym.

Czy polski podatek akcyzowy od importowanych aut był niezgodny z prawem UE? WSA w Gdańsku bada sprawę.

Dane finansowe

WPS: 72 598 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 213/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi C. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 5.100 (pięć tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 i 3, art. 80 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego C.Ś. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] roku odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym uiszczonym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego na podstawie deklaracji AKC-U nr [...], w kwocie 72.598,00 złotych.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 25 października 2004 roku C.Ś. nabył na terenie Niemiec samochód osobowy marki MERCEDES CL 600, o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2002, za kwotę 66.000,00 Euro. W dniu 25 października 2004 roku skarżący złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną, w której jako podstawę obliczenia podatku akcyzowego zadeklarował kwotę 283.588,00 złotych oraz określił jego wysokość na kwotę 72.598,00 złotych. Powyższy podatek został przez skarżącego uiszczony. Pismem z dnia 5 maja 2005 roku C.Ś. zwrócił się do Urzędu Celnego o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego z tytułu nabycia ww. pojazdu wraz z odsetkami od dnia 15 listopada 2004 roku do dnia zapłaty nadpłaconego podatku.
Decyzją z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Celnego odmówił wnioskodawcy dokonania zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes CL 600, nr nadwozia [...].
W odwołaniu strona podniosła, że zarówno treść, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji są sprzeczne z obowiązującym w Unii Europejskiej prawem. Na potwierdzenie swych twierdzeń podatnik powołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005 roku.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Celnej, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, powołał się na treść art. 4 ust.1 pkt 5 i art. 80 ust. 3 pkt.3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym i podkreślił, że obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, z chwilą nabycia prawa rozporządzenia samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami art. 71 ust.7, art. 72 ust.1 pkt 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm ). W myśl regulacji zawartej w art. 80 ust. pkt. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, zgodnie z powołanymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym jest obowiązany po przywozie tego samochodu do kraju złożyć deklarację uproszczoną w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu w kraju.
Zważywszy na treść art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, a także § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 7 ust. 2 i 3 Rozporządzenia, w deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U złożonej w Urzędzie Celnym podatnik we właściwy sposób zastosował i wykazał stawkę podatku akcyzowego należną od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego.
Organ podatkowy II instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 23, art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 roku, nr 90, poz. 864/2, zwanego dalej TWE), bowiem przedmiotowy pojazd został zakupiony w państwie należącym do Unii Europejskiej i strona z tytułu jego nabycia nie uiściła cła ani żadnych innych opłat celnych. Podkreślił, że wskazane przepisy dotyczą taryfy celnej i stawek celnych, które we wszystkich państwach Unii Europejskiej muszą być takie same w przypadku importu towarów z państw trzecich, bez względu, w którym państwie członkowskim przekroczą granicę.
Dyrektor Izby Celnej wskazując na przepis art. 90 TWE (zgodnie z którym państwa członkowskie nie będą nakładały na towary pochodzące z innych państw członkowskich żadnych bezpośrednich lub pośrednich podatków wewnętrznych wyższych niż te, które są nakładane bezpośrednio lub pośrednio na odpowiednie towary krajowe; państwa członkowskie nie będą wprowadzały na towary pochodzące z innych państw członkowskich żadnych opłat mających na celu pośrednią ochronę innych wyrobów) podniósł, że poprzez wewnętrzne opodatkowanie wprowadzone bezpośrednio lub pośrednio na odpowiednie towary krajowe należy rozumieć jakiekolwiek podatki nakładane na produkty krajowe na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji oraz na wszystkich etapach procesu importu danych produktów z innych państw członkowskich. Jak dalej wskazano, Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w skrócie ETS) rozróżnia pojęcia podatku, opłaty celnej i opłaty o podobnym skutku. W świetle orzeczenia w sprawie 90/79: Komisja vs Republika Francuska (Re Levy on Reprographic Machines), podatek jest środkiem odnoszącym się do wewnętrznego systemu obciążeń systematycznie nakładanych na pewne kategorie produktów, zgodnie z obiektywnymi kryteriami niezależnymi od pochodzenia produktów.
Organ odwoławczy podkreślił, że możliwość opodatkowania towarów importowanych istnieje wyłącznie w sytuacji, gdy brak jest odpowiedniego typu produktów krajowych, pod warunkiem, że podatek nałożony jest na kategorię towarów niezależnie od ich pochodzenia.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że zarówno obowiązek płacenia podatku od każdego niezarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego, jak i stosowane stawki podatkowe nie odnoszą się tylko do samochodów nabywanych w trybie wewnątrzwspólnotowym, ale także do pojazdów będących w obrocie na rynku krajowym, zaś sporny podatek należy uznać za integralny element podatków wewnętrznych w rozumieniu art. 90 TWE.
Z treści Dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku Dyrektor Izby Celnej wywiódł wniosek, że kraje należące do Unii Europejskiej mogą, ale nie muszą wprowadzać podatek akcyzowy na wyroby inne niż oleje mineralne, alkohol i napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe, albowiem w dyrektywie tej uregulowane zostały kwestie równego traktowania towarów przez Państwa Członkowskie z tym, że w art. 3 ust. 1 zastrzeżono, iż zasady równego traktowania odnoszą się wyłącznie do ww. wyrobów, natomiast w zakresie pozostałych wyrobów akcyzowych prawo wewnętrzne Państw Członkowskich może swobodnie kształtować zasady opodatkowania tych wyrobów.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, w świetle obowiązujących przepisów prawa polskiego, nadpłata z tytułu zapłaconego przez C.Ś. podatku akcyzowego od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym nie powstała, gdyż nie zachodzą przesłanki określone w art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, czyli zaistnienie nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005 roku, sygn. akt I SA/Lu 77/05 (przytoczonym przez C.Ś. w odwołaniu), co do istnienia sprzeczności norm polskiego prawa podatkowego z zasadą niedyskryminacji utrwaloną na gruncie prawa wspólnotowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku C.Ś. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej te same uchybienia, co wcześniej decyzji organu I instancji, tj. niezgodność decyzji z porządkiem prawnym wynikającym z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podstawową zasadą prawa wspólnotowego jest zasada nadrzędności przewidująca, że prawo pierwotne jest stosowane przed prawem krajowym. Tymczasem, przepisy krajowe nakładają obowiązek zapłaty podatku akcyzowego za każde używane auto kupione poza Polską, podczas gdy auta używane nabyte w Polsce nie podlegają temu podatkowi. Zdaniem skarżącego, przepisy te są niezgodne z art. 90 TWE.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]roku jako rażąco naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Wbrew bowiem zarzutom skargi, nie narusza ona ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy pobierany z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podatek akcyzowy wprowadzał dyskryminację w rozumieniu art. 90 TWE.
Sąd zważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 roku skierował do ETS wniosek o wydanie orzeczenia wstępnego w trybie art. 234 TWE (sprawa prejudycjalna C-313/05 Brzeziński).
Stwierdzić trzeba, że odpowiedź ETS udzielona na pytanie zadane w trybie prejudycjalnym jest wiążąca w danej konkretnej sprawie, w której Sąd zwrócił się do Trybunału. Natomiast w innych, podobnych sprawach, Sąd ma obowiązek uwzględnić stanowisko zawarte w orzeczeniu ETS, bowiem obok zasad prawa wspólnotowego i praktyki, orzecznictwo ETS stanowi jedno z niepisanych źródeł prawa wspólnotowego tworząc tzw. acquis communautaire tj. dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej i Unii Europejskiej. Ponadto, podnieść trzeba, że nakaz uwzględniania przez sądy krajowe orzecznictwa ETS wynika także z zasady prymatu prawa wspólnotowego nad krajowym zdefiniowanej w sprawie 6/64 Flaminio Costa vs ENEL (orzeczenie w sprawie Flaminio Costa było rozwinięciem orzeczenia w sprawie 6/60: Humblet vs Belgia (w:) W. Czapliński, R. Ostrihansky, P. Saganek, A. Wyrozumska: Prawo Wspólnot Europejskich. Orzecznictwo, Warszawa 2001, s. 35.). W orzeczeniu tym Trybunał wywiódł z całości systemu prawa wspólnotowego zasadę, zgodnie z którą w sytuacji sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym organ stosujący prawo ma obowiązek zastosowania prawa wspólnotowego i niestosowania sprzecznego z nim prawa krajowego.
Podkreślić należy zatem, że skoro orzecznictwo jest jednym ze źródeł prawa wspólnotowego, które sąd krajowy musi wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy (zgodnie z zasadą prymatu prawa wspólnotowego), to wydany w dniu 18 stycznia 2007 roku przez ETS wyrok w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie musi zostać uwzględniony przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
C.Ś. zarzucił w odwołaniu jak i w skardze, że pobranie podatku akcyzowego stanowiło naruszenie przepisów art. 23 i art. 25 TWE. Podnieść trzeba, że przepisy powyższe regulują instytucję unii celnej (polegającej na znoszeniu i nie wprowadzaniu pomiędzy państwami członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku podobnym do cła), a także wspólnej taryfy celnej (obejmującej stosunki Wspólnoty z państwami trzecimi, dotyczącej ceł na zewnętrznych granicach Wspólnoty - art. 23 TWE). Cła i opłaty o skutku podobnym do ceł zostały zdefiniowane przez ETS. I tak cło jest to opłata wpisana do taryfy celnej zgodnie ze wspólnotowym prawem celnym, mogąca mieć charakter importowy, eksportowy lub tranzytowy, zaś opłata o skutku podobnym do cła jest to każde obciążenie o charakterze pieniężnym, niezależnie od tego, czy posiada wartość minimalną i bez względu na swoją nazwę lub zasady stosowania (np: tylko do towarów krajowych lub obcych), o ile jest nakładane jednostronnie w związku z przekraczaniem granicy celnej przez towar i pod warunkiem, że nie jest cłem (por. także wyroki: z dnia 17 lipca 1997 roku sprawie C-90/94 Haahr Petroleum, Rec. Str. I-4085, pkt 20 i z dnia 2 kwietnia 1998 w sprawie C-213/96 Outokumpu, Rec. Str. I-1777, pkt 20 oraz z dnia 5 października 2006 roku w sprawach połączonych C-290/05 i C-333/05 Nádasdi i Nemeth, niepubl., pkt 39 (por. pkt 22 wyroku ETS w sprawie C-313/05 ).
Wskazać trzeba, że podatek akcyzowy nie stanowi cła sensu stricto (co stwierdził wprost ETS w punkcie 21 orzeczenia z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05). Nie stanowi on także opłaty o skutku równoważnym do cła, bowiem nie jest nakładany na samochody osobowe w związku z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, które go wprowadziło. Stanowi on obciążenie pobierane od wszystkich pojazdów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w Polsce i powstaje w związku ze sprzedażą lub importem pojazdu, bądź w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym, z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju - art. 80 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym- ( pkt 23 i 25 wyroku w sprawie ETS C-313/05). Zatem, zarzut naruszenia przepisów art. 23 i art. 25 TWE jest bezzasadny.
ETS stwierdził w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05, że skoro podatek akcyzowy jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów, to w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE (pkt 24 wyroku w sprawie ETS C-313/05).
Zgodnie z tym przepisem żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty.
Art. 90 TWE ustanawiający zasadę niedyskryminacji podatkowej towarów, ma na celu zapewnienie swobodnego przepływu towarów pomiędzy państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (por. wyrok z dnia 15 czerwca 2006 roku w sprawach połączonych C-393/04 i C-41/05 Air Liquide Industries Belgium, niepubl.).
Jak wskazał ETS w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05, podatek akcyzowy należy zbadać wyłącznie w świetle art. 90 akapit pierwszy TWE. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przepis ten zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe.
ETS podkreślił w ww. orzeczeniu, że podatek akcyzowy jest nakładany tylko jeden raz na wszystkie pojazdy, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowe, jak i używane, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Jednakże, istotne jest zdaniem ETS, aby dokonać rozróżnienia między dwiema kategoriami pojazdów, a mianowicie z jednej strony tymi, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy, a z drugiej strony tymi, które są sprzedawane jako używane po upływie tego dwuletniego okresu.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie C.Ś. dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, sprzedanego po upływie więcej niż 2 lat od daty jego produkcji (2002 rok). A zatem stawka podatku akcyzowego obliczana jest zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 Rozporządzenia, zaś stosowanie tego wzoru prowadzi, do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu (pkt 34 i 37 orzeczenia ETS w sprawie C-313/05). Zgodnie z wytycznymi ETS, na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna (pkt 38 orzeczenia ETS w sprawie C-313/05).
Przekładając powyższe orzeczenie na grunt niniejszej sprawy i mając na względzie, że sądy administracyjne w Polsce mają charakter kasatoryjny tzn. nie mogą wyręczać organu podatkowego w merytorycznym rozpoznaniu sprawy i naruszać zasady instancyjności postępowania, stwierdzić należy, że organy podatkowe winny przy ponownym rozpoznaniu sprawy porównać wysokość stawek podatku akcyzowego nakładanych na pojazdy używane pochodzące z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz na pojazdy używane zarejestrowane w Polsce jako nowe pod kątem ewentualnego istnienia bądź nieistnienia dyskryminacji towarów importowanych ze Wspólnoty Europejskiej.
Wobec powyższego wskazać należy, że z mocy art. 90 TWE, w przypadku stwierdzenia takiej dyskryminacji, ewentualnemu zwrotowi podatku akcyzowego podlegają jedynie kwoty przewyższające to, co odpowiada rezydualnemu (krajowemu) podatkowi zawartemu w cenie krajowego, podobnego, używanego pojazdu.
Nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie podkreślić wypada, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa, zaś stosownie do art. 80 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy - obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy - podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane:
- po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego;
- dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Mając na uwadze treść odwołania oraz skargi, podnieść trzeba dodatkowo, że ETS w orzeczeniu w sprawie C-313/05 wskazał również, że art. 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12 nie sprzeciwia się takiej deklaracji, bowiem uregulowanie art. 81 ust. 1 pkt 1 należy interpretować w taki sposób, że deklarację należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zatem, obowiązek złożenia takiej deklaracji nie powoduje dyskryminacji poprzez wprowadzanie ukrytych ograniczeń ilościowych w imporcie.
Zwrócić należy uwagę na to, iż ETS zaniechał ograniczania skutków wyroku (w sprawie C-313/05) w czasie, potwierdzając zasadę retroaktywności orzeczeń Trybunału wyrażoną w orzeczeniu 61/79 Amministrazione delle finanse dello Stato vs Denkavit italiana Srl (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki glosa do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2006 roku (sygn. akt I SA/Łd 1089/05 (w:) Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4-5 (7-8)/2006, Warszawa 2006, s. 181). ETS uznał, że wskazana w orzeczeniu sygn. C-313/05 wykładnia przepisu ma zastosowanie także do stosunków prawnych powstałych przed dniem jego wydania, jeżeli spełnione są wszystkie pozostałe przesłanki wszczęcia przed właściwym sądem postępowania w sprawie związanej ze stosowaniem kwestionowanego przepisu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie III SA/Wa 1767/06.
Z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia Sąd zawarł w wyroku rozstrzygnięcie w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI