I SA/Gd 212/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, uznając potrzebę zbadania zgodności stawek akcyzy z art. 90 TWE w świetle orzecznictwa ETS.
Skarżący domagał się zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, twierdząc, że jego pobranie narusza przepisy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), w szczególności art. 90 zakazujący dyskryminacyjnego opodatkowania. Organ celny odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie przepisy za zgodne z prawem UE. WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność zbadania, czy stawki podatku akcyzowego na używane samochody importowane z innych państw członkowskich nie są wyższe niż na podobne pojazdy krajowe, zgodnie z wytycznymi orzeczenia ETS w sprawie C-313/05.
Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu osobowego. Skarżący zapłacił podatek w kwocie 3.711,00 zł, ale uważał, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym są niezgodne z art. 25, 28 i 90 TWE, które zakazują ceł przywozowych i opłat o podobnym skutku oraz dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich. Organ celny argumentował, że podatek akcyzowy jest podatkiem wewnętrznym, nakładanym na wszystkie samochody niezależnie od pochodzenia, i nie narusza prawa wspólnotowego. WSA w Gdańsku, mimo że nie podzielił wszystkich zarzutów skargi, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Brzeziński), który stwierdził, że podatek akcyzowy od samochodów używanych, obliczany według stawki zależnej od wieku pojazdu, może naruszać art. 90 TWE, jeśli prowadzi do dyskryminacji pojazdów importowanych w porównaniu do krajowych. Sąd wskazał, że organy podatkowe powinny porównać stawki podatku akcyzowego dla pojazdów używanych importowanych z UE i zarejestrowanych w Polsce jako nowe, aby wykluczyć dyskryminację. Sąd podkreślił, że orzecznictwo ETS jest wiążące i ma zastosowanie retroaktywne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje potencjalne naruszenie art. 90 TWE, jeśli stawki podatku akcyzowego na używane samochody importowane z UE są wyższe niż na podobne pojazdy krajowe, co wymaga zbadania przez organy podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS (C-313/05), które wskazuje, że podatek akcyzowy od używanych samochodów, obliczany ze stawką zależną od wieku pojazdu, może być dyskryminujący, jeśli prowadzi do wyższego opodatkowania pojazdów importowanych w porównaniu do krajowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Pomocnicze
ustawa o podatku akcyzowym art. 75 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym
ustawa o podatku akcyzowym art. 80 § ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust.3 pkt 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym
ustawa o podatku akcyzowym art. 81 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym
ustawa o podatku akcyzowym art. 82 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym
Rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Rozporządzenie art. 7 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne naruszenie art. 90 TWE poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów używanych importowanych z UE w porównaniu do krajowych.
Odrzucone argumenty
Podatek akcyzowy nie stanowi cła ani opłaty o skutku podobnym do cła (art. 25 TWE). Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej nie narusza art. 28 TWE.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Odpowiedź ETS udzielona na pytanie zadane w trybie prejudycjalnym jest wiążąca w danej konkretnej sprawie, w której Sąd zwrócił się do Trybunału. Natomiast w innych, podobnych sprawach, Sąd ma obowiązek uwzględnić stanowisko zawarte w orzeczeniu ETS. Podatek akcyzowy nie stanowi cła sensu stricto (...) Nie stanowi on także opłaty o skutku równoważnym do cła, bowiem nie jest nakładany na samochody osobowe w związku z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, które go wprowadziło.
Skład orzekający
Ewa Wojtynowska
przewodniczący sprawozdawca
Irena Wesołowska
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od samochodów używanych, zastosowanie orzecznictwa ETS przez sądy krajowe."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym orzecznictwie ETS (C-313/05) i wymaga indywidualnej analizy stawek podatkowych w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa wspólnotowego i jego wpływu na polskie prawo podatkowe, z odwołaniem do orzecznictwa ETS, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym.
“Czy polski podatek akcyzowy od sprowadzanych aut łamie prawo UE? WSA analizuje wyrok ETS.”
Dane finansowe
WPS: 3711 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 212/07 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bogusław Woźniak Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/ Irena Wesołowska Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 149 (sto czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), art. 75 ust. 1 i 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust.3 pkt 3, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego M.P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym uiszczonym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego na podstawie deklaracji AKC-U nr [...] z dnia 18 maja 2005 roku, w kwocie 3.711,00 złotych. Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne: W dniu 12 maja 2005 roku M.P. nabył na terenie Niemiec samochód osobowy marki Renault Megane, o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2002, za kwotę 3.300 Euro. W dniu 18 lutego 2005 roku skarżący złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną, w której jako podstawę obliczenia podatku akcyzowego zadeklarował kwotę 13.695,99 złotych oraz określił jego wysokość na kwotę 3.711,00 złotych. Powyższy podatek został przez skarżącego uiszczony. Pismem z dnia 27 maja 2005 roku M.P. zwrócił się do Urzędu Celnego o zwrot zapłaconego podatku akcyzowego wraz z ustawowymi odsetkami. Organ podatkowy II instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 23, 25 i 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 roku, nr 90, poz. 864/2, zwanego dalej TWE), bowiem przedmiotowy pojazd został zakupiony w państwie należącym do Unii Europejskiej i strona z tytułu jego nabycia nie uiściła cła ani żadnych innych opłat celnych. Podkreślił, że wskazane przepisy dotyczą taryfy celnej i stawek celnych, które we wszystkich państwach Unii Europejskiej muszą być takie same w przypadku importu towarów z państw trzecich, bez względu, w którym państwie członkowskim przekroczą granicę. Dyrektor Izby Celnej wskazując na przepis art. 90 TWE (zgodnie z którym państwa członkowskie nie będą nakładały na towary pochodzące z innych państw członkowskich żadnych bezpośrednich lub pośrednich podatków wewnętrznych wyższych niż te, które są nakładane bezpośrednio lub pośrednio na odpowiednie towary krajowe; państwa członkowskie nie będą wprowadzały na towary pochodzące z innych państw członkowskich żadnych opłat mających na celu pośrednią ochronę innych wyrobów) podniósł, że poprzez wewnętrzne opodatkowanie wprowadzone bezpośrednio lub pośrednio na odpowiednie towary krajowe należy rozumieć jakiekolwiek podatki nakładane na produkty krajowe na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji oraz na wszystkich etapach procesu importu danych produktów z innych państw członkowskich. Jak dalej wskazano, Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w skrócie ETS) rozróżnia pojęcia podatku, opłaty celnej i opłaty o podobnym skutku. W świetle orzeczenia w sprawie 90/79: Komisja vs Republika Francuska (Re Levy on Reprographic Machines), podatek jest środkiem odnoszącym się do wewnętrznego systemu obciążeń systematycznie nakładanych na pewne kategorie produktów, zgodnie z obiektywnymi kryteriami niezależnymi od pochodzenia produktów. Organ odwoławczy podkreślił, że możliwość opodatkowania towarów importowanych istnieje wyłącznie w sytuacji, gdy brak jest odpowiedniego typu produktów krajowych, pod warunkiem, że podatek nałożony jest na kategorię towarów niezależnie od ich pochodzenia. Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że zarówno obowiązek płacenia podatku od każdego niezarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego, jak i stosowane stawki podatkowe nie odnoszą się tylko do samochodów nabywanych w trybie wewnątrzwspólnotowym, ale także do pojazdów będących w obrocie na rynku krajowym, zaś sporny podatek należy uznać za integralny element podatków wewnętrznych w rozumieniu art. 90 TWE. Z treści art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku Dyrektor Izby Celnej wywiódł wniosek, że każde państwo członkowskie Unii Europejskiej ma prawdo do wprowadzenia swoich odrębnych, wewnętrznych przepisów dotyczących podatku akcyzowego z tytułu nabycia samochodów osobowych. Zatem, zastosowanie przepisów ustawy o podatku akcyzowym nie jest sprzeczne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i z prawem wspólnotowym. Na marginesie, organ II instancji zauważył, że każdy jest obowiązany do przestrzegania prawa krajowego zgodnie z art. 83 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz ma obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie, stosowanie do art. 84 tejże Konstytucji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, w świetle obowiązujących przepisów prawa polskiego, nadpłata z tytułu zapłaconego przez M.P. podatku akcyzowego od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym nie zaistniała, gdyż nie zachodzą przesłanki określone w art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, czyli zaistnienie nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, pobieranie podatku akcyzowego od sprowadzonego do kraju samochodu osobowego jest zgodne z prawem, gdyż przepisy dotyczące podatku akcyzowego nie różnicują samochodów pochodzących z produkcji krajowej, importowanych bądź nabywanych wewnątrzwspólnotowo. W konsekwencji, zapłata przez skarżącego podatku akcyzowego nie była ani zapłatą nienależną, ani zapłatą podatku w wysokości nienależnej, a tym samym w niniejszej sprawie nie stwierdzono nadpłaty w podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, M.P. wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucił jej naruszenie: - art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 75 ust. 1 i 3 oraz art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z art. 9, art. 83 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 90 TWE poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że przepisy umów międzynarodowych, w szczególności postanowienia TWE zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych Państw Członkowskich, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, - naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym zapłacił podatek akcyzowy w kwocie 3.711,00 złotych. Tymczasem powołany przepis, jest zdaniem skarżącego niezgodny z art. 25, 28 i 90 TWE, co powoduje niemożność jego stosowania. Zgodnie z art. 25 TWE, zakazane są między państwami członkowskimi cła przywozowe i wywozowe, a także opłaty o skutku równoważnym. W myśl art. 90 TWE, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył poglądy wyrażone przez Europejski Trybunału Sprawiedliwości w sprawach C-26/62 NV Algemene Transport en Expeditie Ondernemig van Gend & Loos vs. Netherlands Inland Revenue Administration, C-112/84 Michel Humbolt vs. Directeur des services fiscaux, C-101/00 Tulliasiamies, Antti Siilin vs. Finlandia. Nadto, zdaniem skarżącego, przewidziany w art. 81 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek składania deklaracji uproszczonych jest naruszeniem zasady swobodnego przepływu towarów wyrażonej w art. 28 TWE, rozumianej w myśl orzeczenia ETS w sprawie C-8/74 Procureur du Roi vs. Benoit i Gustave Dassonville. Skarżący podniósł także, że akcyza stanowi dodatkową, niezgodną z prawem, opłatę pobieraną za rejestrację samochodu na terytorium RP pomimo uprzedniego uiszczenia opłaty za rejestrację tego pojazdu na terytorium Unii Europejskiej. Akcyza stanowi więc zakazany przez art. 90 TWE instrument o podobnym skutku do cła, które utrudnia swobodny przepływ towarów. Skarżący podniósł także, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego są niezgodne z dyrektywami 70/50/EWG oraz 92/12/EWG w szczególności z uwagi na fakt, iż dopuszczone na podstawie art. 3 ust. 3 Dyrektywy 70/50/EWG opodatkowanie przez państwa członkowskie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych jest możliwe jedynie wówczas, gdy podatki te nie powodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Polski podatek akcyzowy na nabyte na terytorium Wspólnoty samochody osobowe nie spełnia tego wymogu, gdyż w sposób ewidentny zwiększa formalności. Trafność przedstawionego rozumienia środków równoważnych potwierdza preambuła do dyrektywy Komisji z dnia 22 grudnia 1969 roku. W ocenie skarżącego w rozpatrywanej sprawie organy celne nie ustaliły w sposób wystarczający stanu faktycznego, a tym samym nie mogły podjąć prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem przesądzić, tak jak tego dokonały organy celne, o tym, czy wystąpiła zarzucona przez skarżącego dyskryminacja, tj. czy naruszone zostały postanowienia art. 90 TWE, jedynie poprzez wskazanie, że z brzmienia art. 80 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju i że akcyza dotyczy samochodów sprzedawanych na terytorium kraju, importowanych oraz nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Takich ustaleń nie można również dokonać poprzez wskazanie, że obowiązujące w Polsce przepisy nie naruszają Dyrektywy Rady 92/12/EWG, bowiem używany samochód osobowy jest wyrobem akcyzowym niezharmonizowanym i wprowadzony podatek akcyzowy na ten towar nie spowodował zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi, nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy pobierany z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podatek akcyzowy wprowadzał dyskryminację w rozumieniu art. 90 TWE. Sąd zważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 roku skierował do ETS wniosek o wydanie orzeczenia wstępnego w trybie art. 234 TWE (sprawa prejudycjalna C-313/05 Brzeziński). Stwierdzić trzeba, że odpowiedź ETS udzielona na pytanie zadane w trybie prejudycjalnym jest wiążąca w danej konkretnej sprawie, w której Sąd zwrócił się do Trybunału. Natomiast w innych, podobnych sprawach, Sąd ma obowiązek uwzględnić stanowisko zawarte w orzeczeniu ETS, bowiem obok zasad prawa wspólnotowego i praktyki, orzecznictwo ETS stanowi jedno z niepisanych źródeł prawa wspólnotowego tworząc tzw. acquis communautaire tj. dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej i Unii Europejskiej. Podnieść również trzeba, że nakaz uwzględniania przez sądy krajowe orzecznictwa ETS wynika także z zasady prymatu prawa wspólnotowego nad krajowym zdefiniowanej w sprawie 6/64 Flaminio Costa vs ENEL (orzeczenie w sprawie Flaminio Costa było rozwinięciem orzeczenia w sprawie 6/60: Humblet vs Belgia (w:) W. Czapliński, R. Ostrihansky, P. Saganek, A. Wyrozumska: Prawo Wspólnot Europejskich. Orzecznictwo, Warszawa 2001, s. 35.). W orzeczeniu tym Trybunał wywiódł z całości systemu prawa wspólnotowego zasadę, zgodnie z którą w sytuacji sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym organ stosujący prawo ma obowiązek zastosowania prawa wspólnotowego i niestosowania sprzecznego z nim prawa krajowego. Podkreślić należy zatem, że skoro orzecznictwo jest jednym ze źródeł prawa wspólnotowego, które sąd krajowy musi wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy (zgodnie z zasadą prymatu prawa wspólnotowego), to wydany w dniu 18 stycznia 2007 roku przez ETS wyrok w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński [...] musi zostać uwzględniony przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. M.P. zarzucił w skardze, że pobranie podatku akcyzowego stanowiło naruszenie przepisów art. 25 i 28 TWE. Podnieść trzeba, że przepisy powyższe regulują instytucję unii celnej (polegającej na znoszeniu i nie wprowadzaniu pomiędzy państwami członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku podobnym do cła), a także wspólnej taryfy celnej (obejmującej stosunki Wspólnoty z państwami trzecimi, dotyczącej ceł na zewnętrznych granicach Wspólnoty - art. 23 TWE). Cła i opłaty o skutku podobnym do ceł zostały zdefiniowane przez ETS. I tak cło jest to opłata wpisana do taryfy celnej zgodnie ze wspólnotowym prawem celnym, mogąca mieć charakter importowy, eksportowy lub tranzytowy, zaś opłata o skutku podobnym do cła jest to każde obciążenie o charakterze pieniężnym, niezależnie od tego, czy posiada wartość minimalną i bez względu na swoją nazwę lub zasady stosowania (np: tylko do towarów krajowych lub obcych), o ile jest nakładane jednostronnie w związku z przekraczaniem granicy celnej przez towar i pod warunkiem, że nie jest cłem (por. także wyroki: z dnia 17 lipca 1997 roku sprawie C-90/94 Haahr Petroleum, Rec. Str. I-4085, pkt 20 i z dnia 2 kwietnia 1998 w sprawie C-213/96 Outokumpu, Rec. Str. I-1777, pkt 20 oraz z dnia 5 października 2006 roku w sprawach połączonych C-290/05 i C-333/05 Nádasdi i Nemeth, niepubl., pkt 39 (por. pkt 22 wyroku ETS w sprawie C-313/05 ). Wskazać trzeba, że podatek akcyzowy nie stanowi cła sensu stricto (co stwierdził wprost ETS w punkcie 21 orzeczenia z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05). Nie stanowi on także opłaty o skutku równoważnym do cła, bowiem nie jest nakładany na samochody osobowe w związku z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, które go wprowadziło. Stanowi on obciążenie pobierane od wszystkich pojazdów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w Polsce i powstaje w związku ze sprzedażą lub importem pojazdu, bądź w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym, z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju - art. 80 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym- ( pkt 23 i 25 wyroku w sprawie ETS C-313/05). Zatem, zarzut naruszenia przepisów art. 25 TWE jest bezzasadny. ETS stwierdził w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05, że skoro podatek akcyzowy jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów, to w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE (pkt 24 wyroku w sprawie ETS C-313/05). Zgodnie z tym przepisem żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty. Art. 90 TWE ustanawiający zasadę niedyskryminacji podatkowej towarów, ma na celu zapewnienie swobodnego przepływu towarów pomiędzy państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (por. wyrok z dnia 15 czerwca 2006 roku w sprawach połączonych C-393/04 i C-41/05 Air Liquide Industries Belgium, niepubl.). Jak wskazał ETS w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05, podatek akcyzowy należy zbadać wyłącznie w świetle art. 90 akapit pierwszy TWE. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przepis ten zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. ETS podkreślił w ww. orzeczeniu, że podatek akcyzowy jest nakładany tylko jeden raz na wszystkie pojazdy, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowe, jak i używane, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Jednakże, istotne jest zdaniem ETS , aby dokonać rozróżnienia między dwiema kategoriami pojazdów, a mianowicie z jednej strony tymi, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy, a z drugiej strony tymi, które są sprzedawane jako używane po upływie tego dwuletniego okresu. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie M.P. dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, sprzedanego po upływie więcej niż 2 lat od daty jego produkcji ( 2002 rok). A zatem stawka podatku akcyzowego obliczana jest zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 Rozporządzenia, zaś stosowanie tego wzoru prowadzi, do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu (pkt 34 i 37 orzeczenia ETS w sprawie C-313/05). Zgodnie z wytycznymi ETS, na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna (pkt 38 orzeczenia ETS w sprawie C-313/05). Przekładając powyższe orzeczenie na grunt niniejszej sprawy i mając na względzie, iż sądy administracyjne w Polsce mają charakter kasatoryjny tzn. nie mogą wyręczać organu podatkowego w merytorycznym rozpoznaniu sprawy i naruszać zasady instancyjności postępowania, stwierdzić należy, że organy podatkowe winny przy ponownym rozpoznaniu sprawy porównać wysokość stawek podatku akcyzowego nakładanych na pojazdy używane pochodzące z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz na pojazdy używane zarejestrowane w Polsce jako nowe pod kątem ewentualnego istnienia bądź nieistnienia dyskryminacji towarów importowanych ze Wspólnoty Europejskiej. Wobec powyższego wskazać należy, że z mocy art. 90 TWE, w przypadku stwierdzenia takiej dyskryminacji, ewentualnemu zwrotowi podatku akcyzowego podlegają jedynie kwoty przewyższające to, co odpowiada rezydualnemu (krajowemu) podatkowi zawartemu w cenie krajowego, podobnego, używanego pojazdu. Nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie podkreślić wypada, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa, zaś stosownie do art. 80 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy - obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy - podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane: - po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego; - dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Mając na uwadze treść odwołania oraz skargi, podnieść trzeba dodatkowo, iż ETS w orzeczeniu w sprawie C-313/05 wskazał również, że art. 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12 nie sprzeciwia się takiej deklaracji, bowiem uregulowanie art. 81 ust. 1 pkt 1 należy interpretować w taki sposób, że deklarację należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zatem, obowiązek złożenia takiej deklaracji nie powoduje dyskryminacji poprzez wprowadzanie ukrytych ograniczeń ilościowych w imporcie. Zwrócić należy uwagę na to, że ETS zaniechał ograniczania skutków wyroku (w sprawie C-313/05) w czasie, potwierdzając zasadę retroaktywności orzeczeń Trybunału wyrażoną w orzeczeniu 61/79 Amministrazione delle finanse dello Stato vs Denkavit italiana Srl (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki glosa do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2006 roku (sygn. akt I SA/Łd 1089/05 (w:) Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4-5 (7-8)/2006, Warszawa 2006, s. 181). ETS uznał, że wskazana w orzeczeniu sygn. C-313/05 wykładnia przepisu ma zastosowanie także do stosunków prawnych powstałych przed dniem jego wydania, jeżeli spełnione są wszystkie pozostałe przesłanki wszczęcia przed właściwym sądem postępowania w sprawie związanej ze stosowaniem kwestionowanego przepisu. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie III SA/Wa 1767/06. Z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia Sąd zawarł w wyroku rozstrzygnięcie w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI