I SA/Gd 188/26

I SA/Gd 188/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Malborku z dnia 9 stycznia 2026 r. nr 2214-SKA-3.4020.305.2025.2 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji oraz przekazania dokumentów postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B.S., dalej jako "Skarżąca", pismem z dnia 11 grudnia 2025 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Malborku (dalej jako "Naczelnik US") o udzielenie informacji oraz przekazanie dokumentów w związku z postępowaniami sądowymi karnymi i cywilnymi. Skarżąca wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące działalności spółki "T." s.c. oraz wspólników T.K. i T.O., a także o przekazanie dokumentów dotyczących powyższych podmiotów.
W odpowiedzi Naczelnik US pismem z dnia 9 stycznia 2026 r. poinformował Skarżącą, że udzielenie informacji i przekazanie dokumentów nie jest możliwe z uwagi na tajemnicę skarbową, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej "O.p."). Organ wskazał, że tryb zwolnienia z tajemnicy skarbowej normują art. od 297 do 299 O.p., które wskazują na to, komu organy podatkowe mogą przekazać informacje znajdujące się w aktach spraw podatkowych. Nie wymieniono w ww. przepisach osób fizycznych w katalogu podmiotów, którym można udostępnić informacje objęte tajemnicą skarbową. Organ stwierdził, że brak jest przepisów prawa pozwalających udzielić Skarżącej informacji, o które wnosi. Prawo do udzielenia odpowiedzi we wnioskowanym zakresie podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Naczelnika US z dnia 9 stycznia 2026 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji oraz przekazania dokumentów, zarzucając naruszenie:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "K.p.a.") przez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności bez zbadania statusu Skarżącej jako byłego wspólnika spółki cywilnej oraz osoby ponoszącej odpowiedzialność za jej zobowiązania;
- art. 8 § 1 K.p.a. przez działania naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na automatycznym i bezrefleksyjnym powołaniu się na tajemnicę skarbową;
- art. 9 K.p.a. przez brak należytego poinformowania strony o jej sytuacji prawnej, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego;
- art. 10 § 1 K.p.a. przez pozbawienie Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w tym możliwości odniesienia się do przyjętej przez organ wykładni przepisów;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 124 K.p.a. przez sporządzenie odpowiedzi pozornej, która nie odnosi się do treści wniosku, nie wskazuje konkretnych przesłanek odmowy, ma charakter ogólnikowy i niezrozumiały;
- art. 293 § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie poprzez uznanie, że wgląd byłego wspólnika spółki cywilnej w dokumentację dotyczącą tej spółki narusza tajemnicę skarbową, mimo że dokumenty dotyczą zobowiązań, za które Skarżąca odpowiadała i odpowiada własnym majątkiem.
Skarżąca wniosła o uchylenie odpowiedzi Naczelnika US, zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem interesu prawnego Skarżącej jako byłej wspólniczki spółki cywilnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik US wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie. Ustawowym (formalnym) warunkiem możliwości wystąpienia ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.") jest m.in. zaistnienie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przesłanka ta oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa, tymczasem takie uprawnienie/obowiązek w niniejszej sprawie nie istnieje, innymi słowy Skarżąca nie wykazała przypisanego sobie uprawnienia do uzyskania informacji zawierających tajemnicą skarbową oraz odpowiadającego takiemu uprawnieniu obowiązku po stronie organu podatkowego – udzielenia takich informacji. Czynność organu odmawiająca udzielenia informacji objętych tajemnicą skarbową, w żaden sposób nie ingerowała w sferę ustawowych uprawnień i obowiązków Skarżącej. Przedmiotowa czynność polegająca na odmowie udzielenia informacji i udostępnienia dokumentów nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt. 3 p.p.s.a.). Nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a., na który (art. 3 § 2 pkt 4a) powołuje się Skarżąca, a który to artykuł nie ma w tej sprawie zastosowania. Zaskarżona czynność nie ma charakteru władczego, rozstrzygającego o sytuacji prawnej Skarżącej. Ponadto skarga nie została złożona we własnej indywidualnej sprawie Skarżącej, lecz w sprawie odmowy udzielenia informacji i przekazania dokumentów z akt podatkowych innych osób, które na podstawie art. 293 § 1-2 O.p. są objęte tajemnicą skarbową. W przypadku rozpoznania skargi, organ podatkowy wskazał, że nie ma ona uzasadnionych podstaw, tj. nie zachodzi zarzucane w skardze naruszenie przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie doprowadziła do wniosku, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie niniejszej nie jest objęta żadnym z powyższych punktów art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego sąd administracyjny nie może uczynić jej przedmiotem swojego rozpoznania. Sąd skargę zakwalifikował jako czynność organu podatkowego polegającą na odmowie udzielenia informacji zawartych w aktach podatkowych oraz odmowie przekazania dokumentów.
Nie ulega wątpliwości, że czynność polegająca na odmowie udostępnienia takich informacji i dokumentów nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie sąd rozważał, czy zaskarżona czynność mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W doktrynie przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akty i czynności mają charakter władczy, chociaż nie są decyzjami lub postanowieniami; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3) mają charakter publicznoprawny; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (vide: J. Drachal, J. Jagielski, R.Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3.wydanie, Warszawa 2015, s. 61-72).
Zdaniem sądu zaskarżona czynność nie spełnia tych warunków. Odmowa udostępnienia informacji i dokumentów przez organ podatkowy z objętych tajemnicą skarbową akt podatkowych innych podmiotów nie jest czynnością podejmowaną w sprawie indywidulanej konkretnego podmiotu i nie dotyczy jego uprawnień i obowiązków o charakterze publicznym. Zaskarżona czynność nie ma charakteru władczego, rozstrzygającego o sytuacji prawnej Skarżącej. Pomiędzy tą czynnością a sferą praw i obowiązków Skarżącej nie ma bezpośredniego związku. Jest to czynność o charakterze informacyjno-wewnętrznym. Przedmiotowa skarga nie została złożona we własnej indywidualnej sprawie Skarżącej, lecz w sprawie odmowy udzielenia informacji i przekazania dokumentów z akt podatkowych innych osób, które na podstawie art. 293 § 1-2 O.p. są objęte tajemnicą skarbową. Odmowa nie jest władczym oświadczeniem woli organu, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w jego indywidualnej sprawie. Brak też ku temu wyraźnej podstawy materialnoprawnej, nadto nie załatwia sprawy administracyjnej, przeto ani w ujęciu materialnym, ani procesowym, nie ma cech decyzji (p. też J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1998 r., s. 501 i nast.).
W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt III FSK 741/25, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 168/24, publ. CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego, mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.