I SA/Gd 1072/23
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy decyzję o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania z powodu braku prawidłowego adresu elektronicznego pełnomocnika.
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku, które pozostawiło bez rozpoznania odwołanie strony od decyzji Burmistrza Władysławowa w sprawie opłaty targowej. Powodem było niewskazanie przez pełnomocnika strony (doradcę podatkowego) prawidłowego adresu do doręczeń elektronicznych na platformie ePUAP, mimo wezwania organu. Sąd administracyjny uznał, że brak takiego adresu uniemożliwia prawidłowe doręczenie pism i tym samym uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 11 października 2023 r., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania strony od decyzji Burmistrza Władysławowa w sprawie określenia wysokości opłaty targowej. Podstawą do pozostawienia odwołania bez rozpoznania było niewykonanie przez pełnomocnika strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych, w szczególności do wskazania adresu do doręczeń na platformie ePUAP. Pełnomocnik strony argumentował, że nie jest zobowiązany do posiadania adresu ePUAP, a jego służbowy adres e-mail spełnia wymogi. SKO uznało jednak, że przepisy Ordynacji podatkowej wymagają podania adresu elektronicznego na platformie ePUAP dla profesjonalnych pełnomocników, a zwykły adres e-mail nie jest wystarczający do doręczeń w postępowaniu podatkowym. Sąd administracyjny, analizując przepisy Ordynacji podatkowej (m.in. art. 138c § 1, art. 144, art. 169), potwierdził stanowisko SKO. Stwierdził, że dla profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) doręczenia powinny następować za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co wymaga posiadania adresu na platformie ePUAP lub w portalu podatkowym. Podanie zwykłego adresu e-mail nie spełnia tych wymogów. W związku z tym, że pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych w sposób zgodny z przepisami, SKO zasadnie pozostawiło odwołanie bez rozpoznania. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie zwykłego adresu e-mail nie spełnia wymogów formalnych dla doręczeń w postępowaniu podatkowym, jeśli przepisy wymagają doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez portal podatkowy lub elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 138c § 1, art. 144 § 2 i 5) wymagają od profesjonalnych pełnomocników podania adresu elektronicznego na platformie ePUAP lub w portalu podatkowym, który umożliwia prawidłowe doręczenia. Zwykły adres e-mail nie jest wystarczający.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 138c § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pełnomocnictwo powinno zawierać adres pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego – także jego adres elektroniczny.
O.p. art. 144 § § 1-3, § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje przez portal podatkowy lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.
O.p. art. 169 § § 1, § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wzywa do usunięcia braków pisma w terminie 7 dni, z pouczeniem o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W przypadku niewykonania wezwania, organ pozostawia podanie bez rozpoznania.
Pomocnicze
u.d.o.e.
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
P.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Ordynacji podatkowej wymagają od profesjonalnych pełnomocników podania adresu elektronicznego na platformie ePUAP lub w portalu podatkowym do celów doręczeń. Zwykły adres e-mail nie jest wystarczający do doręczeń w postępowaniu podatkowym. Brak prawidłowego adresu elektronicznego pełnomocnika uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik nie jest zobowiązany do posiadania adresu ePUAP, a jego służbowy adres e-mail spełnia wymogi. System ePUAP jest systemem dobrowolnym. SKO naruszyło zasadę dwuinstancyjności, nie rozpatrując sprawy merytorycznie.
Godne uwagi sformułowania
adres elektroniczny rozumiany jako adres skrytki użytkownika ePUAP Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem doręczania pism w postępowaniu podatkowym na adres poczty elektronicznej, inny niż na profilu ePUAP.
Skład orzekający
Elżbieta Rischka
przewodniczący sprawozdawca
Irena Wesołowska
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych w postępowaniu podatkowym, w szczególności wymogów dotyczących adresu elektronicznego profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) i konsekwencji ich niespełnienia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i wymagane jest doręczenie elektroniczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i wymagań stawianych profesjonalnym pełnomocnikom, co jest istotne dla wielu prawników i przedsiębiorców.
“Czy zwykły e-mail wystarczy do kontaktu z urzędem? Sąd administracyjny wyjaśnia wymogi dla pełnomocników.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gd 1072/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-02-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/ Irena Wesołowska Krzysztof Przasnyski Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III FSK 695/24 - Wyrok NSA z 2025-10-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 138c § 1,art. 144, art. 239 oraz art. 169 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 października 2023 r., nr SKO/Gd 4352/23 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej: O.p., po rozpatrzeniu zażalenia A. L. (dalej: strona, Skarżący) na postanowienie SKO z dnia 27 czerwca 2023 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania strony od decyzji Burmistrza Władysławowa z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłaty targowej, utrzymało w mocy postanowienie wydane w I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny sprawy: Postanowieniem z 27 czerwca 2023 r. SKO pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie strony, reprezentowanej przez doradcę podatkowego, od ww. decyzji Burmistrza z dnia 18 lipca 2022 r. W uzasadnieniu SKO wskazało na wezwanie z dnia 25 kwietnia 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictwa odpowiadającego wymogom ordynacji podatkowej, w tym do wskazania adresu do doręczeń na platformie ePUAP oraz jego niewykonanie w sposób umożliwiający organowi odwoławczemu kontynuowanie rozpatrywania sprawy tj. niewskazanie adresu do doręczeń elektronicznych oraz danych identyfikujących mocodawcę. W zażaleniu na ww. postanowienie z 27 czerwca 2023 r. pełnomocnik strony zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.: art. 138c § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na wadliwej interpretacji tej normy prawnej i w oderwaniu od "lex specialis" zawartego w przepisach ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285) – dalej: u.d.o.e. i Komunikatu Ministra Cyfryzacji z 29 maja 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1077). W ocenie pełnomocnika, system komunikacji elektronicznej ePUAP, nie działa w sposób efektywny i sprawny, dlatego też jako doradca podatkowy spełniający wymogi wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.d.e. nie jest zobowiązany - wbrew poglądowi lansowanemu przez SKO - do posiadania adresu ePUAP. Pełnomocnik wyjaśnił, że posługuje się w sprawach podatkowych swoim służbowym adresem e-mailowym, który w jego ocenie spełnia wymogi adresu do doręczeń elektronicznych i jest zgodny z ścisłym brzmieniem art. 138c § 1 O.p. Postanowieniem z dnia 11 października 2023 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie wydane w I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało na treść art. 168 § 2 O.p. zgodnie z którym podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 O.p.). Natomiast art. 169 § 4 O.p. będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia pozwala organowi podatkowemu pozostawić wniosek bez rozpoznania w przypadku, gdy wnioskodawca nie usunie braków pisma w stosownym terminie. W niniejszej sprawie SKO pismem z 25 kwietnia 2023 r. wezwało stronę - reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika - do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictwa odpowiadającego wymogom ordynacji podatkowej, w tym do wskazania adresu do doręczeń na platformie ePUAP. W ocenie SKO, w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony złożył do akt pełnomocnictwa na stosownym druku, jednakże nie wskazał adresu do doręczeń elektronicznych oraz danych identyfikujących mocodawcę, zgodnych z warunkami przewidzianymi przepisami art. 138c§ 1 O.p. Zdaniem SKO pełnomocnictwo złożone przez reprezentującego stronę doradcę podatkowego musi zawierać m.in. adres elektroniczny na profilu ePUAP, nie zaś zwykły adres email, który pełnomocnik podał. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem doręczania pism w postępowaniu podatkowym na adres poczty elektronicznej, inny niż na profilu ePUAP. Zasadne zatem było wezwanie wnoszącego odwołanie do wskazania adresu elektronicznego rozumianego jako adres skrytki użytkownika ePUAP Skoro wezwany pełnomocnik w wyznaczonym terminie nie usunął braku odwołania, spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W tych okolicznościach organ podatkowy zastosował przepisy art. 169 § 1 i § 4 O.p. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze na powyższe postanowienie Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 138c § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwej interpretacji tej normy prawnej; 2. art. 127 O.p. poprzez pozbawienie strony prawa do załatwienia sprawy podatkowej dwa razy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności; 3. art. 141 O.p. przez całkowite zignorowanie tego żądania podniesionego w zażaleniu. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów i swojej istocie jest powtórzeniem argumentacji prezentowanej na wcześniejszych etapach postępowania, w tym w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Pełnomocnik Skarżącego stanął na stanowisku, że system ePUAP , który SKO wbrew prawu wskazuje jako "obowiązkowy", jest systemem dobrowolnym. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik przywołał stanowisko Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku zawarte w opracowaniu P. K. oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 455/17, z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 3054/17, z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 533/18. Zdaniem pełnomocnika, trzymając się sztywnych ram sformalizowanego w art. 138c § 1 O.p. przepisu SKO doprowadza do zaniedbania podstawowego obowiązku racjonalnie działającego organu, jakim jest rozpoznanie merytoryczne sprawy w kontekście jej społecznych i ekonomicznych skutków. Zdaniem pełnomocnika zarzut naruszenia art. 141 O.p. jest uzasadniony tym, że przez okres 8 miesięcy SKO nie podjęło się rozpatrzenia odwołania strony pod względem merytorycznym w rozsądnym terminie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi, odpowiada prawu. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać na zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Kontroli sądu zostało poddane postanowienie SKO z dnia 11 października 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie wydane w I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania strony od decyzji Burmistrza w sprawie określenia wysokości opłaty targowej. Określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba przepisy stanowiące podstawę zaskarżonego postanowienia, tj. art. 169 § 1 i § 4 O.p. Według ich treści, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Na podstawie art. 138a § 1 i 2 O.p., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń. W myśl art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Stosownie do art. 144 § 1 – 3 i § 5 O.p., organ podatkowy doręcza pisma: 1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub 2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) pisma, co do zasady, doręcza się za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Wyjątek od tej zasady ma miejsce w przypadku wystąpienia problemów technicznych, uniemożliwiających organowi doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wówczas doręczenie pism następuje w postaci tradycyjnej, tzw. papierowej. W sprawie rozpoznawanej pełnomocnikiem strony był doradca podatkowy, który na wezwanie organu złożył dokument pełnomocnictwa potwierdzający umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Pełnomocnictwo to zostało złożone na druku odpowiednim dla złożenia pełnomocnictwa szczególnego PPS-1. W treści dokumentu pełnomocnictwa, w części D3, rubryka 61, pełnomocnik wskazał adres elektroniczny e-mail, przy czym tenże adres nie był tym, którego żądało SKO w wezwaniu z 25 kwietnia 2023 r., tj. nie był adresem w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy (ePUAP), lecz adresem elektronicznym na popularnym komercyjnym portalu internetowym wp.pl. Na temat skutków posługiwania się przez fachowego pełnomocnika adresem elektronicznym innym niż adres w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy (ePUAP) wielokrotnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki z: 22 stycznia 2020 r. sygn. II FSK 537/18; 15 maja 2018 r. sygn. II FSK 455/17; 26 kwietnia 2018 r. sygn. II FSK 3054/17; 22 stycznia 2020 r. sygn. II FSK 533/18; 22 marca 2017 r. sygn. I GSK 166/17). W pierwszym z powyższych wyroków NSA wskazał, a stanowisko to Sąd orzekający podziela, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 144 § 2 O.p., jednym z możliwych sposobów doręczeń pism w postępowaniu podatkowym jest doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku doręczenie to następuje przez portal podatkowy lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Możliwość wyboru określonego sposobu doręczenia nie zależy od uznania organu, a od spełnienia określonych w Ordynacji podatkowej warunków, w tym dotyczących podmiotu, któremu pismo ma być doręczone. W przypadku profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych) ustawodawca wskazał dwa sposoby doręczenia: 1) za pomocą środków komunikacji elektronicznej i 2) w siedzibie organu podatkowego. Od tych sposobów można odstąpić wyłącznie wówczas, gdy doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie będzie możliwe z powodu wystąpienia problemów technicznych. Wówczas doręczeń dokonuje się za pośrednictwem operatora pocztowego. Powyższe prowadzi do wniosku, że - co do zasady - doręczenia pism dla stron reprezentowanych w postępowaniu podatkowym przez profesjonalnych pełnomocników następować mają za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a pełnomocnik będący m.in. doradcą podatkowym powinien dysponować odpowiednim adresem elektronicznym. Taki obowiązek wynika z art. 144 § 2 i 4 O.p., a także z powołanego wcześniej art. 138c § 1 O.p. Pojęcie adresu elektronicznego definiuje ustawa z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344 ze zm.), gdzie w art. 2 pkt 1 przez adres elektroniczny rozumie się oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Z kolei przez system teleinformatyczny rozumieć należy, zgodnie z art. 2 pkt 3 tej ustawy, zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania, zapewniający przetwarzanie i przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych poprzez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 2460). W wyroku z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1696/17 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA) NSA zauważył, że przepis art. 138c § 1 O.p. w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, wskazuje jako element konieczny (niezbędny) pełnomocnictwa adres elektroniczny pełnomocnika. Pojęcie "adres elektroniczny" należy rozumieć jako adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym, służącym do obsługi doręczeń, za pomocą którego organ podatkowy może doręczyć dokumenty elektroniczne i otrzymać wymagane przepisami elektroniczne urzędowe potwierdzenie doręczenia. Organ podatkowy zobowiązany jest do stosowania dedykowanego do tego celu systemu teleinformatycznego, spełniającego określone przepisami prawa wymogi techniczne i funkcjonalne. Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 2 O.p.), a tak jest w przypadku pełnomocnika będącego doradcą podatkowym to doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą (art. 144 § 5 O.p). Stosownie do art. 3 pkt 14 O.p. "portal podatkowy" to system teleinformatyczny administracji podatkowej, służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Natomiast pojęcie "elektroniczna skrzynka podawcza" - zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 z późn. zm.), należy rozumieć jako dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Zgodnie z art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - podmiot publiczny nakazuje udostępnić elektroniczną skrzynkę podawczą spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnić jej obsługę, natomiast art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika zatem, że przez adres elektroniczny rozumieć należy adres, na który możliwe jest doręczanie przez organy podatkowe pism na zasadach określonych w art. 144 § 2 O.p., czyli adres konta podatnika na Portalu Podatkowym oraz adres elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP. W przypadku profesjonalnych pełnomocników, niezbędnym jest pozyskanie właściwego adresu elektronicznego na platformie ePUAP i jego wskazania w pełnomocnictwie, z uwagi na konieczność doręczania wszelkich pism drogą elektroniczną (art. 144 § 5 O.p.). To oznacza, że pełnomocnictwo złożone przez reprezentującego stronę doradcę podatkowego musi zawierać m.in. adres elektroniczny na profilu ePUAP, nie zaś zwykły adres email, który pełnomocnik podał. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem doręczania pism w postępowaniu podatkowym na adres poczty elektronicznej, inny niż na profilu ePUAP. Zasadne zatem było wezwanie wnoszącego odwołanie doradcy podatkowego do wskazania adresu elektronicznego rozumianego jako adres skrytki użytkownika ePUAP. W postępowaniu podatkowym pisma doręcza się stronie (art. 145 § 1 O.p.). Jeżeli jednak został ustanowiony pełnomocnik, doręczenia są dokonywane pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 O.p.). Przy czym wobec profesjonalnego pełnomocnika obowiązuje doręczenie za pomocą środków elektronicznych lub w siedzibie organu (art. 144 § 5 O.p.). Wyżej wykazano, że pełnomocnik powinien podać taki adres elektroniczny, który pozwalałby organowi na dokonywanie doręczeń zgodnie z ww. przepisem. Omawiana wadliwość pełnomocnictwa polegająca na podaniu nieprawidłowego adresu elektronicznego, była przeszkodą do kierowania pism do tego pełnomocnika, bowiem nie został on ustanowiony prawidłowo, tj. niezgodnie z art. 138c § 1 O.p. - co słusznie podkreśliło orzekające w sprawie SKO. Skoro reprezentujący Skarżącego doradca podatkowy nie wskazał spełniającego ww. wymogi adresu elektronicznego, to SKO zasadnie pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia, zatem nie sposób mówić o naruszeniu zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI