I SA/Łd 828/17Uchylenie postanowienia o zaliczeniu zwrotu VAT naruszenie art 153 pps a
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) za maj 2013 r. na poczet zaległości podatkowej za kwiecień 2013 r. Po złożeniu korekty deklaracji VAT-7 za maj 2013 r., która wykazała kwotę do zwrotu, strona skarżąca wniosła o zaliczenie tej kwoty na poczet zaległości z kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał takiego zaliczenia, uwzględniając odsetki za zwłokę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie, a następnie ponownie je rozpatrzył, dokonując innego rozliczenia. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a. (niezastosowanie się do wytycznych prawomocnego wyroku WSA z 2015 r. i NSA z 2016 r.) oraz zasady zaufania do organów podatkowych. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sąd podkreślił, że organy podatkowe i sądy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach sądowych, które stwierdziły naruszenie zakazu reformationis in peius (wydawania orzeczeń na niekorzyść strony) przez organ odwoławczy. Sąd uznał, że organy nie mogły podważyć rozliczenia odsetek za kwiecień 2013 r. dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w postanowieniu z 2014 r., które uwzględniało obniżoną stawkę odsetek. Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące m.in. sposobu zaliczenia zwrotu na poczet należności głównej i odsetek oraz interpretacji przepisów materialnych (art. 76b Op., Dyrektywa VAT), zostały uznane za niezasadne, zgodnie z wcześniejszymi orzeczeniami NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter oceny prawnej sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) i zakaz reformationis in peius (art. 234 Op.) w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania zwrotu VAT na poczet zaległości, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 234 Ordynacji podatkowej) oraz art. 153 p.p.s.a. (niezwiązanie oceną prawną sądu z poprzedniego postępowania)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius, ponieważ materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji, a uchylenie postanowienia było próbą obejścia tego zakazu. Ponadto, organ odwoławczy i sąd rozpoznający sprawę są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji (WSA i NSA) w poprzednich postępowaniach stwierdziły, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 233 § 2 w zw. z art. 234 Op., uchylając postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Materiał dowodowy był wystarczający do oceny prawidłowości zastosowania przepisów, a organ odwoławczy nie mógł wydać postanowienia reformatoryjnego na niekorzyść strony. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organy i sądy są związane tą oceną prawną.
Czy sposób zaliczenia zwrotu VAT za maj 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r., dokonany przez organy podatkowe, był zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej (w tym art. 76b Op. i art. 55 § 2 Op.) oraz Dyrektywą VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób zaliczenia zwrotu VAT na poczet zaległości, uwzględniający datę złożenia korekty deklaracji i wpłaty, był zgodny z przepisami prawa materialnego i nie naruszał zasady proporcjonalności ani art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim postępowaniu podzielił stanowisko organów podatkowych co do prawidłowości zastosowania art. 76b § 1 w zw. z art. 76a § 2 pkt 1 Op. w zw. z art. 273 Dyrektywy Rady 2006/112/WE. Podkreślono, że podatnik decyduje o skorzystaniu z prawa do odliczenia, ale wykazanie zobowiązania jest jego obowiązkiem. Zaliczenie zwrotu VAT z datą złożenia korekty i wpłaty było zgodne z przepisami.
Czy naruszono zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Op.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszono zasadę zaufania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów podatkowych naruszały zasadę zaufania do organów podatkowych w zakresie, w jakim organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej sądów z poprzednich postępowań.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 52 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 56 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach art. § 4 § ust. 1 pkt 6
O.p. art. 56 § § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 55 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dyrektywa VAT art. 273 § akapit 1
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku WSA I SA/Łd 1104/15 i wyroku NSA I FSK 720/16. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Op.). • Organ odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius (art. 234 Op.), uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, mimo że materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy i nie było podstaw do wydania orzeczenia na niekorzyść strony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 53 § 1-2, § 5 pkt 1 Op., art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE, art. 59 § 1 pkt 4, art. 76 § 1, art. 76a § 1 w zw. z art. 76b § 1 Op. zostały uznane za niezasadne. • Sposób zaliczenia zwrotu VAT na poczet zaległości był zgodny z przepisami prawa i nie naruszał zasady proporcjonalności ani art. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Sądy obu instancji, w poprzednio toczącym się przed nimi postępowaniu, zaakceptowały bowiem pogląd, że organ odwoławczy nie mógł podważyć rozliczenia wpłaty w tym zakresie. • Oznacza to, że zarówno organy podatkowe obu instancji, jak i Sąd rozpoznający obecnie skargę, z mocy art. 153 p.p.s.a., związane są poglądem, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do podważenia rozliczenia dokonanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w postanowieniu z [...] r., w zakresie w jakim organ ten rozstrzygnął w przedmiocie odsetek za kwiecień 2013 r. • Wydanie w takiej sytuacji postanowienia reformatoryjnego, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a p.p.s.a., było niemożliwe z uwagi na zakaz z art. 234 Op. • NSA podkreślił, że uchylając postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dokonał obejścia zakazu reformatio in peius wyrażonego w art. 234 Op.
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący
Paweł Janicki
sędzia
Tomasz Adamczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter oceny prawnej sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) i zakaz reformationis in peius (art. 234 Op.) w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania zwrotu VAT na poczet zaległości, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego i podatkowego, takie jak związanie sądem i zakaz pogarszania sytuacji strony, co jest istotne dla praktyków.
“Sąd przypomina organom: nie można działać na niekorzyść strony i ignorować poprzednich wyroków!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.