I SA/Łd 748/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-02-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/ Bożena Kasprzak Cezary Koziński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Odpady Sygn. powiązane III FSK 641/25 - Wyrok NSA z 2025-11-18 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 888 art. 6j ust. 1 pkt 1, art. 6k, art. 6r Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Agnieszka Gortych – Ratajczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na uchwałę Rady Gminy Ozorków z dnia 26 listopada 2020 r. nr XXXIV/256/20 w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 26 listopada 2020 r. Rada Gminy Ozorków, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713), w związku z art. 6j ust. 2a i art. 6k ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439), podjęła uchwałę Nr XXXIV/256/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W uchwale postanowiono m.in., że: § 1. 1. Dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 2. Ustala się stawkę opłaty za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 29,00 zł miesięcznie. 3. Ustala się stawkę opłaty za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 36,00 zł miesięcznie. 4. Ustala się stawkę opłaty podwyższonej za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny w wysokości 87,00 zł miesięcznie, stanowiącej 3 krotność stawki określonej w ust. 2. 5. Ustala się stawkę opłaty podwyższonej za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny w wysokości 108,00 zł miesięcznie, stanowiącej 3 krotność stawki określonej w ust. 3. § 2. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Ozorków. § 3. Traci moc uchwała nr XVIII/143/19 Rady Gminy Ozorków z dnia 8 listopada 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. § 4. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Na powyższą uchwałę, pismem z dnia 22 października 2024 r., Z. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wniósł o usunięcie naruszenia prawa mającego miejsce w zaskarżonej uchwale Rady Gminy Ozorków, polegającego na sprzecznym z art. 6r ust. 2 pkt.1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie - dalej u.c.p.g., ustaleniu wysokości opłaty za odbiór odpadów komunalnych sprzed nieruchomości w II półroczu 2020 roku (od 01.07.2020r.) oraz w kolejnych latach do 30.06.2024r. Uzasadniając skarżący zwrócił uwagę, że"... dostarczenie odpadów do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych właściciel nieruchomości organizuje we własnym zakresie i na własny koszt, a tym samym przenoszące na właściciela obowiązki ciążące na gminie..." uznane zostało przez WSA w Łodzi za rażąco naruszające prawo i wyeliminowane z obrotu prawnego (wyroki: II SA/Łd 873/20 i II SA/Łd 874/20 oddalone kasacje Rady Gminy Ozorków przez NSA III OSK 5422/21 i III OSK 5423/21; oraz II SA/Łd 550/23 i lI SA/Łd 551/23 (ze skargi Wojewody Łódzkiego) NSA - III OSK 134/24, III OSK 3364/23). Zdaniem strony wobec braku zrozumienia przez organy Gminy Ozorków, że nad prawomocnym unieważnieniem uchwał regulujących nie można przechodzić do porządku dziennego. Z jednej strony dochodziłoby do prawomocnego stwierdzenia, że przepisy prawa miejscowego określające wysokość opłat za gospodarowanie odpadami, uchwalone zostały z istotnym naruszeniem prawa polegającym na nierespektowaniu zapisów art. 6r u.c.p.g . Zgodnie, z prawem, podstawą do wyliczenia wysokości opłaty opisanej w art. 6r u.c.p.g. jest jednoznacznie określone, co musi być uwzględnione dla prawidłowej jej wysokości. Dalej skarżący wywodzi, że trudno uznać, że racjonalny ustawodawca uznał, że stawka opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych nie ma związku z Regulaminem... i Szczegółowymi zasadami... do, których załącznik stanowi Regulamin PSZOK. Tym samym nie zostały spełnione warunki opisane w art. 6r ust. 2 pkt.1 u.c.p.g. dotyczące odbierania sprzed nieruchomości spornej frakcji odpadów i transportu ich do miejsca składowania, wyliczona kwota opłaty nie spełnia warunku rzetelności (wg informacji wynikających z przetargu, jest to kwota obniżenia o 500,00 zł /Mg, oznacza to, że przez lata 2021-2024 (do czerwca br.) było to nie mniej niż l 177 000,00 zl (ilość odpadów wywieziona z PSZOK x 750,00 zł/Mg zamiast 1250zł/Mg). W ocenie strony argumentacja, że gmina dopłaca do systemu z innych źródeł dochodów nie zasługuje na uznanie. Uniknięcie kosztu odbioru sprzed nieruchomości części odpadów komunalnych i obciążenie nim mieszkańców jest ukrytą formą dofinansowania systemu zagospodarowania odpadów komunalnych i nieujawnioną w budżecie gminy. Orzecznictwo w tej materii jest jednoznaczne.(IV SA/Po 827/22 –wyrok II SA/Kr 1112/22). Na koniec skarżący zaznaczył, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Na gruncie tych przepisów przyjmuje się, że pojęcie "sprzeczności z prawem" obejmuje sprzeczność postanowień aktu prawa miejscowego z Jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym również z rozporządzeniem - a więc także z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.06.2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej." Reasumując uznanie, że "wadliwie wyceniona" na podstawie nieważnych uchwał usługa została już wykonana, nie jest i nie może być dostatecznym usprawiedliwieniem. Taki mechanizm generuje zachowania patologiczne. Jest zachętą dla organów uchwałodawczych samorządu nie tylko do prawnie bezpodstawnych, ale nawet ekonomicznie nieuzasadnionych opłat za usługi. Dotyczy to również sprzecznego z prawem równego traktowania podatnika, obciążając część z nich dodatkowym świadczeniem na rzecz gminy, a nieujawnionym w budżecie samorządu. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ozorków wniosła o jej oddalenie. Rada Gminy Ozorków wyjaśniła, że WSA w Łodzi wyrokami z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 874/20 i sygn. akt II SA/Łd 873/20 stwierdził nieważność obu uchwał (odpowiednio: uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/197/20 w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów na terenie Gminy Ozorków oraz uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/196/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków) w całości uznając, że Rada Gminy nie miała kompetencji do wyłączenia odbioru sprzed nieruchomości frakcji zielonej, stanowiącej części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych. Zdaniem Sądu przyznanie Radzie Gminy możliwości rozdziału strumienia bioodpadów na dwie frakcje miało na celu "udzielenie gminie upoważnienia do podjęcia fakultatywnej decyzji, w oparciu o przeprowadzoną analizę możliwości przetwarzania odpadów komunalnych, czy będzie zbierała bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych łącznic z bioodpadami pochodzącymi z gospodarstw domowych, czy też postanowi o oddzielnym ich zbieraniu. Od obu wyroków WSA w Rada Gminy Ozorków wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokami z dnia 2 lutego 2023r. sygn. akt III OSK 5422/21 i sygn. akt III OSK 5423/21 w całości oddalił obie skargi kasacyjne. Zdaniem NSA w stanie prawnym obowiązującym na dzień podejmowania zaskarżonych uchwal gmina ma obowiązek zorganizowania odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, natomiast nie zawsze jest zobowiązana do ich obowiązkowego przyjmowania w punkcie selektywnego zbierania odpadów. W ocenie NSA ustawodawca świadomie odróżnia pojęcie "odbierania" i "przyjmowania" odpadów wiążąc pierwsze z nich z sytuacją, w której odpady odbierane są od właściciela z terenu nieruchomości. Rada Gminy Ozorków oceniła, że przywołane wyroki pozostają bez żadnego wpływu na uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Uchwale tej przysługuje domniemanie legalności, jako prawidłowo podjęte i ogłoszone akty prawa miejscowego stanowią element systemu prawnego. W szczególności nie sposób przyjąć, aby stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi określone w zaskarżonej uchwale w sprawie metody i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi były ustalone na podstawie uchwal, których nieważność stwierdzono ww. wyrokami NSA. W konsekwencji stwierdzenie przez NSA nieważności konkretnych uchwał pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na obowiązywanie innych aktów prawa miejscowego. Dalej Rada argumentowała, że jakkolwiek pomiędzy uchwalą w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach oraz uchwalą w sprawie szczegółowego zakresu świadczonych w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi a uchwalą w sprawie metody i stawki zachodzą powiązania faktyczne (dwie pierwsze wpływają na zakres usług, które mają być finansowane ze środków pochodzących z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszczanych w oparciu o ustaloną stawkę opłaty) to jednak brak w tym zakresie powiązań o charakterze formalnym. W konsekwencji stwierdzenie nieważności dwóch pierwszych uchwał nie wpływa na uchwałę trzecią. W przedmiotowej sprawie NSA oraz WSA w Łodzi uznały, że Gmina zapewnia zbyt wąski zakres usług świadczonych w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez brak odbioru wszystkich bioodpadów z miejsca ich wytworzenia (sprzed nieruchomości). Powyższe wpływa na koszty odbioru odpadów komunalnych, które przy przyjęciu stanowiska NSA byłyby kosztami wyższymi i przy obowiązujących w Gminie Ozorków stawkach zagospodarowania odpadami komunalnymi na rok 2020 nie pokryłyby kosztów zagospodarowania wszystkich odpadów, a także kosztów odbioru całości strumienia z miejsca ich wytworzenia (tzw. odbiór "u źródła"). Pozostaje to natomiast bez znaczenia z punktu widzenia kosztów zagospodarowania odpadów, gdyż nieodebrane sprzed nieruchomości odpady dostarczane były przez właścicieli nieruchomości na PSZOK, z którego następnie odbierane i zagospodarowywane były na koszt Gminy. Przyjęte rozwiązanie nie generowało zatem po stronie właścicieli nieruchomości dodatkowych (nieuzasadnionych) kosztów związanych z wysokością opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, lecz pozwalało na ich - zgodne z wielokrotnie wyrażanym stanowiskiem Ministerstwa Klimatu i Środowiska – obniżenie. Brak nieuzasadnionych korzyści po stronie Gminy przejawiających się w zbyt wysokiej stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi potwierdzają uchwały Rady Gminy Ozorków w sprawie pokrycia części kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z dochodów własnych niepochodzących z pobranej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazują one na brak wystarczających środków pochodzących z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi służących pełnemu pokryciu wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kosztów funkcjonowania gminnego systemu odpadowego. Podsumowując podkreślić należy, iż opisany powyżej stan faktyczny nie daje podstaw do przyjęcia, iż funkcjonujący na terenie Gminy Ozorków system gospodarowania odpadami komunalnymi generuje nieuzasadnione nadwyżki dochodów z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nad kosztami funkcjonowania systemu. Powyższe okoliczności nie tylko potwierdzają zgodność z prawem zaskarżonej uchwały w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także dowodzą braku jakichkolwiek podstaw do żądania zwrotu "nadpłat" z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ dodał, że przy zgłoszonej propozycji stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wzięto pod uwagę zasady przetargu na rok 2020, na podstawie której szacowano zmniejszenie ilości odpadów o 25% z uwagi na zmianę systemu odbioru odpadków "frakcji zielonej" sprzed posesji poprzez dostarczanie przez właścicieli nieruchomości ww. strumienia bioodpadów we własnym zakresie do PSZOK. Wskazując na zapis art. 6k ust. 2, art. 6r ust. 2, ust. 2a u.c.p.g. organ stwierdził, że wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty dokonano miało miejsce z poszanowaniem tych norm. A z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina może pokryć koszty usunięcia odpadów komunalnych z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 6r ust. 2b ustawy). Środki pochodzące z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie zostały wykorzystane w poprzednim roku budżetowym, gmina wykorzystuje na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym kosztów, o których mowa w ust. 2a, 2aa i 2b, a także kosztów wyposażenia terenów przeznaczonych do użytku publicznego w pojemniki lub worki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, ich opróżnianie oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz organizacji i utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów (art. 6r ust. 2c ustawy). W zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6, przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób (art. 6r ust. 2d ustawy). Przedkładając kalkulację wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na 2020 rok oraz na 2021 rok wraz z załącznikami sporządzone na podstawie art. 6k ust. 2 i art- 6r ust 2-2b i 2d ustawy Rada wskazała, że przyjęte stawki opłat obowiązujące w latach 2020 - 2021 nie przewyższają stawek wynikających z kalkulacji wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na 2020 rok oraz na 2021 rok. Przy sporządzaniu kalkulacji dołożono należytej rzetelności i staranności, aby odzwierciedlała charakterystyczne cechy i specyfikę ilości wytarzanych odpadów komunalnych, w tym w szczególności bioodpadów. Stawki te nie przekraczały także maksymalnych stawek opłat ustalonych na podstawie ustawy oraz dochodu rozporządzalnego ustalanego przez Prezesa GUS na jej podstawie. Przyjęte stawki opłat nie zapewniły samo bilansowania się systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy Ozorków. Gmina Ozorków dopłacała z budżetu gminy do funkcjonującego systemu, a przyjęte stawki opłat nie stanowiły źródła dodatkowych zysków gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Natomiast w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo twierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W pierwszej kolejności należy wskazać na dopuszczalność zaskarżenia uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 26 listopada 2020 r. Nr XXXIV/256/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do przepisu art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Nadto, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przedmiotowa uchwała została wydana w trybie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach, która reguluje te obowiązki jednostek samorządu terytorialnego, które wiążą się z zadaniami wymienionymi w art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym wymieniającym zadania własne gmin w postaci dbałości o m.in. utrzymanie czystości i porządku w gminach. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Z kolei przepis art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem wydanym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W przepisie tym sformułowano dwie przestanki, od spełnienia których zależy uprawnienie danego podmiotu do zaskarżenia uchwały rady gminnej do sądu administracyjnego. Po pierwsze jest to zaistnienie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu, a po drugie uchwała ta musi zostać podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości spełnienie się przesłanki drugiej czyli uznanie, że przedmiotowa uchwała należy do uchwał wydanych w zakresie administracji publicznej. Została ona bowiem wydana w trybie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach, która reguluje te obowiązki jednostek samorządu terytorialnego, które wiążą się z zadaniami wymienionymi w art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym wymieniającym zadania własne gmin w postaci dbałości o m.in. utrzymanie czystości i porządku w gminach. Działania podejmowane w tym zakresie przez gminy mają zatem charakter działania z zakresu administracji publicznej podejmowanych w trybie stanowienia prawa miejscowego obowiązującego wszystkich mieszkańców danej gminy. Spełniona jest również druga przesłanka do złożenia skargi przez Z. Ż. albowiem, jako właściciel nieruchomości usytuowanej na terenie gminy Ozorków ma legitymację do wniesienia skargi albowiem przedmiotowa uchwała Rady Gminy Ozorków z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, narusza bezpośrednio interes prawny i uprawnienie skarżącego. Skarżący z mocy prawa jest zobowiązany do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że uchwała Rady Gminy Ozorków z dnia 26 listopada 2020 r. Nr XXXIV/256/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy jest sprzeczna z prawem. Przypomnieć należy, że zaskarżona uchwała, jak w niej podano, została podjęta na podstawie przepisów art. 6j ust. 2a i art. 6k u.c.p.g. Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.), - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. W myśl art. 6j ust. 2a u.c.p.g., rada gminy może zróżnicować stawki opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, w zależności od powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, liczby osób lub ilości zużytej wody w gospodarstwie domowym, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy lub od faktu objęcia nieruchomości uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłat. W świetle powyższego zapis zaskarżonej uchwały: § 1. 1. Dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – nie narusza postanowień art. art. 6j ust. 1 pkt 1, ust. 2a u.c.p.g. Z kolei przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienie dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru jednej z określonych w art. 6j ust. 1 i ust. 2 metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do ustalenia stawki takiej opłaty. Stosownie do art. 6k ust. 2 u.c.p.g. rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc - w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 - 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za mieszkańca (art. 6k ust. 2a pkt 1 u.c.p.g.). Powyższe oznacza, że maksymalna stawka, o której mowa w art. 6k ust. 2a w zw. z art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. wynosi 38,38 zł (co stanowi 2% z kwoty 1919 zł – obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 29 marca 2021 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2020 r.). W zaskarżonej uchwale ustalano w § 1: 2. Ustala się stawkę opłaty za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 29,00 zł miesięcznie. 3. Ustala się stawkę opłaty za jednego mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 36,00 zł miesięcznie. W związku z powyższym ustalona przez Radę Gminy Ozorków stawka nie przekracza stawki maksymalnej wynikającej z ww. przepisów prawa. Tożsamo, jako zgodne z zapisem art. 6k ust. 3 u.c.p.g. należy ocenić kolejne zapisy zaskarżonej uchwały, w których Rada Gminy Ozorków ustaliła stawkę podwyższoną za jednego mieszkańca, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny: - w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym w wysokości 87,00 zł miesięcznie, stanowiącej 3 krotność stawki określonej w ust. 2. - w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym w sposób selektywny w wysokości 108,00 zł miesięcznie, stanowiącej 3 krotność stawki określonej w ust. 3. Zgodnie bowiem z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b. W świetle powyższego zdaniem Sądu zaskarżona uchwała nie narusza przepisów u.c.p.g., została wydana przez uprawniony organ, zgodnie z procedurą, w prawidłowy sposób realizując dyspozycje ustawy. Analiza przedłożonych dokumentów, w tym kalkulacji wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na 2021 rok oraz analizy wpływu zmiany sytemu gospodarowania odpadami komunalnymi od 1 lipca 2020 roku, w ocenie Sądu potwierdzają, że Rada Gminy Ozorków podejmując uchwałę w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy dokonała rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, uwzględniła zapisy art. 6k ust. 2 a za tym art. 6r ust. 2-2b i ust. 2d u.c.p.g. Rada kalkulując stawkę opłaty wzięła pod uwagę nie tylko liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych ale i przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie. Nie budzi wątpliwości, że Rada uwzględniła koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych; obsługi administracyjnej tego systemu. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, który wskazał na naruszenie art. 6r ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Analizując sposób określenia stawki opłaty przez Radę Gminy Ozorków nie sposób podzielić zapatrywania skarżącego, że jest ona nieadekwatna, w sytuacji gdy frakcja zielona, stanowiąca części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, będzie odbierana sprzed nieruchomości. Wyeliminowano bowiem z obrotu prawnego uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/197/20 w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów na terenie Gminy Ozorków oraz uchwały Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/196/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków. Sądy administracyjne poddając kontroli przywołane uchwały zgodnie stwierdziły, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie upoważnia rady gmin do wprowadzenia mechanizmu limitującego odbiór odpadów biodegradowalnych (w tym bioodpadów) z jednoczesnym dopuszczeniem ich nieodpłatnego przyjmowania w PSZOK. W szczególności delegacja zawarta w art. 6r ust. 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do ograniczenia ilości bioodpadów odbieranych w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie można przy tym pominąć, że owszem przepis art. 6r u.c.p.g. określa przeznaczenie środków pobieranych przez gminę z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zakres świadczeń należnych właścicielom nieruchomości w zamian za uiszczaną przez nich opłatę oraz zawiera upoważnienie dla organu stanowiącego do podjęcia uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez nich opłatę oraz uchwały w sprawie dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych. Zaskarżona uchwała nie zawiera jednak zapisów regulujących kwestie związane ze sposobem wydatkowania uzyskanych środków, a o ich naruszeniu można by mówić, gdyby Gmina przeznaczyła te środki na inne cele, niż wskazane w tych przepisach. Z takimi zapisami nie mamy do czynienia, co potwierdza lektura zaskarżonej uchwały. Poza kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie pozostaje zatem sposób wydatkowania uzyskanych przez Gminę środków. W zakresie, o jakim zaś mowa w art. 6k ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. Rada uwzględniła regulację art. 6r ust. 2-2b, ust. 2d u.c.p.g. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie podważają legalności kontrolowanego aktu prawa miejscowego. Rada Gminy Ozorków formułując zapisy zaskarżonej uchwały prawidłowo zastosowała przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd dokonując z urzędu kontroli zaskarżonej uchwały nie dostrzegł innych naruszeń przepisów obowiązującego prawa, które skutkowałyby wyeliminowaniem kontrolowanej uchwały z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Ake.
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 748/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.