Orzeczenie · 2025-11-12

I SA/Łd 534/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-11-12
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja podatkowafundacja rodzinnadywidendaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaOrdynacja podatkowaustawa o CITkorzyść podatkowasztuczny charakter czynności

Spółka S. z siedzibą w Ł. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT do dywidend wypłacanych fundacji rodzinnej, która była jej nowym, uprzywilejowanym w zakresie dywidendy udziałowcem. Spółka argumentowała, że jako płatnik będzie uprawniona do niepobierania podatku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmówił wydania interpretacji, powołując się na opinię Szefa KAS, który stwierdził uzasadnione przypuszczenie, że opisane zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności unikania opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). Organ uznał, że sposób działania może mieć sztuczny charakter i zmierzać do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak możliwości zapoznania się z opinią Szefa KAS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu interpretacyjnym wystarczy "uzasadnione przypuszczenie" zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a nie udowodnienie jej zastosowania. Sąd uznał, że z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika uzasadnienie gospodarcze dla planowanych działań, a uprzywilejowanie udziałów fundacji rodzinnej w zakresie dywidendy może służyć jedynie korzystniejszej podatkowo wypłacie, co stanowi korzyść podatkową sprzeczną z celem przepisów. Sąd stwierdził również, że opinia Szefa KAS była dla organu wiążąca, a zarzut braku dostępu do akt sprawy był nieuzasadniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a O.p.) w kontekście wniosków o interpretacje indywidualne, a także stosowania przepisów o fundacji rodzinnej i zwolnień podatkowych w CIT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację indywidualną i zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Ocena sztuczności działań i sprzeczności z celem ustawy jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności jest osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania jest sztuczny, organ interpretacyjny ma obowiązek odmówić wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 w zw. z art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji uzasadnionego przypuszczenia, że opisane elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności unikania opodatkowania, organ interpretacyjny jest zobowiązany odmówić wydania interpretacji indywidualnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że w postępowaniu interpretacyjnym wystarczy "uzasadnione przypuszczenie" zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a nie udowodnienie jej zastosowania. Organ prawidłowo wykazał, że z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika uzasadnienie gospodarcze dla planowanych działań, a uprzywilejowanie udziałów fundacji rodzinnej w zakresie dywidendy może służyć jedynie korzystniejszej podatkowo wypłacie, co stanowi korzyść podatkową sprzeczną z celem przepisów.

Czy organ interpretacyjny ma obowiązek odmówić wydania interpretacji indywidualnej, gdy Szef Krajowej Administracji Skarbowej wyda opinię potwierdzającą uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ interpretacyjny jest związany opinią Szefa KAS w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania i w przypadku jej potwierdzenia, nie może wydać interpretacji indywidualnej.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że jeśli Szef KAS potwierdzi w opinii uzasadnione podejrzenie organu interpretującego co do unikania opodatkowania, organ ten, związany opinią, nie może wydać interpretacji.

Czy w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej organ ma obowiązek szczegółowo badać ekonomiczne i gospodarcze przesłanki działań przedstawionych we wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny nie ma uprawnień ani możliwości szczegółowego badania przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, gdyż opiera się jedynie na treści wniosku i dokonuje wykładni przepisów prawa podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie interpretacyjne różni się od postępowania podatkowego; organ nie ustala faktów ani nie weryfikuje przesłanek ekonomicznych, a jedynie wykłada przepisy prawa w kontekście przedstawionego stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji indywidualnej.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 14b § § 5b pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanka negatywna do wydania interpretacji indywidualnej; odmawia się wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p.

O.p. art. 119a § § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja unikania opodatkowania; czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej głównym lub jednym z głównych celów było osiągnięcie korzyści sprzecznej z celem ustawy podatkowej, a sposób działania był sztuczny.

ustawa o CIT art. 6 § ust. 1 pkt 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwolnienie podmiotowe dla fundacji rodzinnej od podatku dochodowego od osób prawnych.

Pomocnicze

O.p. art. 119c § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Określenie, kiedy sposób działania jest sztuczny; brak uzasadnionych przyczyn ekonomicznych innych niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy.

ustawa o CIT art. 26 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób prawnych.

ustawa o fundacji rodzinnej art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o fundacji rodzinnej

Przychody fundacji rodzinnej z przystępowania do spółek handlowych i uczestnictwa w nich.

O.p. art. 14b § § 5c

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu interpretacyjnego zwrócenia się do Szefa KAS o opinię w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

O.p. art. 3 § pkt 18 lit. a

Ordynacja podatkowa

Definicja korzyści podatkowej jako obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego.

k.s.h. art. 195

Kodeks Spółek Handlowych

Możliwość wypłaty zaliczek na dywidendę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że planowane czynności mogą stanowić próbę unikania opodatkowania (art. 119a O.p.). • Sztuczny charakter działań i brak uzasadnienia gospodarczego dla podwyższenia kapitału i uprzywilejowania dywidendowego fundacji rodzinnej. • Korzyść podatkowa sprzeczna z celem przepisów o fundacji rodzinnej i CIT. • Wiążący charakter opinii Szefa KAS dla organu interpretacyjnego.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że jest uprawniona do zastosowania zwolnienia z CIT na wypłacane fundacji rodzinnej dywidendy. • Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wydania interpretacji. • Zarzut naruszenia art. 14b § 5b pkt 1 O.p. poprzez błędne uznanie, że wypłata dywidendy na rzecz fundacji rodzinnej może stanowić czynność unikania opodatkowania. • Zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na wydanie postanowienia w oparciu o opinię Szefa KAS, z którą strona nie mogła się zapoznać.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnione przypuszczenie • czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. • sposób działania był sztuczny • korzyść podatkowa sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu • nie wynika uzasadnienie gospodarcze przeprowadzonych działań • fundacja rodzinna jest instrumentem sukcesyjnym i w tym celu należy ją stosować, a nie wehikułem umożliwiającym dokonywanie agresywnej optymalizacji podatkowej

Skład orzekający

Paweł Janicki

przewodniczący

Tomasz Furmanek

sprawozdawca

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a O.p.) w kontekście wniosków o interpretacje indywidualne, a także stosowania przepisów o fundacji rodzinnej i zwolnień podatkowych w CIT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację indywidualną i zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Ocena sztuczności działań i sprzeczności z celem ustawy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu fundacji rodzinnych i ich potencjalnych korzyści podatkowych, a także zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, co jest gorącym tematem w polskim prawie podatkowym.

Fundacja rodzinna jako narzędzie do unikania podatków? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst