I SA/Łd 417/16 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2016-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Joanna Grzegorczyk-Drozda Joanna Tarno Tomasz Adamczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 w zw. z art. 54 § 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...][...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2011 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...] r. o nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 417/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia G. M. wpłaty z dnia 21.07.2015 r. w kwocie 16.772,07 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w następujący sposób: – na należność główną za 12/2011 - 9.975,07 zł, – na odsetki za zwłokę za 12/2011 - 3.437,00 zł, – na należność główną za 12/2011 - 2.541,00 zł, – na odsetki za zwłokę za 12/2011- 819,00 zł. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Ustalenia kontroli wykazały, że G. i G. M. prowadzili odrębnie działalność gospodarczą w zakresie skupu i uboju zwierząt rzeźnych. W wyniku wszczętego w dniu 28.01.2013 r. postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z [...] r. określił G. i G. M. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych . Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. uchylił w całości powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy w T. określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok w wysokości 128.448,00 zł. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. W dniu 21.07.2015 r. G. M. dokonała wpłaty w wysokości 16.772,07 zł. na poczet zobowiązania wynikającego z powyższej decyzji. Postanowieniem z 27.07.2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. poinformował G. M. o sposobie zaliczenia wpłaty z dnia 21.07.2015 r. w wysokości 16.772,07 zł. Na powyższe postanowienie o sposobie zaliczenia wpłaty strona złożyła zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., powołując się na art. 51 § 1, 54 § 1, art. 62 § 1, art. 62 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa oraz § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.08.2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373) wskazał, iż artykuł 54 § 1 Ordynacji podatkowej wymienia te przypadki, w których w drodze wyjątku od zasady nie nalicza się odsetek za zwłokę mimo powstania zaległości podatkowej. Następnie analizując dotychczasowy przebieg postępowania organ podatkowy II instancji wskazał, że poszczególne etapy przeprowadzonego postępowania trwały: – okres od wszczęcia postępowania podatkowego, tj. 29.01.2013 r. do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, tj. 08.04.2013 r. razem 71 dni – w ocenie organu odwoławczego na tym etapie nie został przekroczony termin określony w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa, – okres od wpływu odwołania do urzędu, tj. 22.04.2013 r. do dnia przekazania akt do organu drugiej instancji, tj. 06.05.2013 r. razem 14 dni - w ocenie organu odwoławczego na tym etapie nie został przekroczony termin określony w art. 54 § l pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, – okres od wpływu odwołania do organu drugiej instancji, tj. [...].05.2013 r. do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji, tj. [...].09.2013 r. razem 124 dni – w ocenie organu odwoławczego na tym etapie przekroczono termin, o którym mowa w art. 54 § l pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, – okres od wpływu decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wraz z aktami sprawy, tj. [...].11.2013 r. do dnia wydania kolejnej decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji, tj. [...].02.2015 r. razem 477 dni - w ocenie organu odwoławczego na tym etapie przekroczono termin, o którym mowa w art. 54 § l pkt 7 w zw. z art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej, – okres od wpływu odwołania do organu pierwszej instancji, tj. 16.03.2015 r. do dnia przekazania akt sprawy do Izby Skarbowej w Ł., tj. 30.03.2015 r. razem 14 dni - w ocenie organu odwoławczego na tym etapie nie został przekroczony termin określony w art. 54 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, – okres od wpływu odwołania do organu podatkowego drugiej instancji, tj. [...].04.2015 r. do dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., tj. [...].06.2015 r. razem 89 dni - w ocenie organu odwoławczego na tym etapie został przekroczony termin określony w art. 54 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Mając na uwadze powyższe wyjaśniono, że ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ pierwszej i drugiej instancji zostały wydłużone na etapie rozpatrywania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odwołań od decyzji oraz na etapie prowadzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w związku z koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy. Oceniając, czy w sprawie mogły zajść przesłanki, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej, wskazano, że bezpośredni wpływ na wydłużenie postępowania odwoławczego prowadzonego w okresie od [...].05.2013 r. do [...].09.2013 r. miało złożenie przez pełnomocnika strony w dniu 03.06.2013 r. dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w sprawie. Natomiast czas trwania postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w wyniku uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia związany był z koniecznością dokonania dodatkowych przesłuchań oraz innych czynności dowodowych (czasochłonnych i pracochłonnych), tj. m.in. pisma z 24.09.2014 r. oraz 03.10.2014 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii o podanie urzędowo zbadanych ilości trzody chlewnej przed ubojem, pismo z 11.07.2014 r. do 6 różnych przedsiębiorców działających na tym samym terenie i prowadzących taką samą działalność o podanie dodatkowych informacji. Podkreślono, że powyższe czynności miały na celu doprowadzenie do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na właściwe oszacowanie podstawy opodatkowania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wykonywanie ciążących na organie podatkowym obowiązków z uwagi na złożony charakter sprawy, konieczność wyjaśniania wielu faktów, przeprowadzenie szeregu dowodów, w tym dowodów innych niż dowody z dokumentów, jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że przedłużenie postępowania ponad okres wskazany w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa, nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu Reasumując, zdaniem organu odwoławczego w sprawie w okresie od [...].05.2013 r. do [...].09.2013 r. oraz w okresie od momentu wpływu decyzji do organu podatkowego pierwszej instancji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, wraz z aktami sprawy, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., tj. od [...].11.2013 r. do dnia wydania kolejnej decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji, tj. [...].02.2015 r. oraz w okresie od [...].04.2015 r. do [...].06.2015 r., tj. rozpatrywania odwołania przez organ drugiej instancji - przekroczenie terminów w toku poszczególnych postępowań nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów, ponieważ było spowodowane złożonością analizowanej sprawy, obszernością materiału dowodowego oraz ilością i rodzajem przeprowadzonych dowodów, a także zapewnieniem stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, z której strona niejednokrotnie korzystała. W tej sytuacji stwierdzono, iż nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: OP) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przerwy w naliczaniu odsetek. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu l instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok ustawowe terminy, o których mowa w Ordynacji podatkowej zostały przekroczone przez organy podatkowe obu instancji. Pomimo tego organ I instancji naliczał odsetki nieprzerwanie od 1 maja 2012 roku do dnia wpłaty kwoty 16.277 złotych w dniu 21 lipca 2015 roku co, zdaniem strony, nie jest zgodne z art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 OP. Oceniono, iż opóźnienie organów nie wynikało z przyczyn leżących po stronie podatnika lub jego przedstawiciela, ani również opóźnienie nie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Autor skargi wskazał, że pierwsze opóźnienie miało miejsce w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Odwołanie wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] kwietnia 2013 r., a decyzja została wydana przez ten organ dopiero [...] września 2013 r., czyli po 124 dniach. Podkreślono, iż procedura składania dodatkowych wyjaśnień w postępowaniu odwoławczym, a także składanie dodatkowych dokumentów jest charakterystyczna dla tego postępowania i nie jest nadzwyczajną czynnością automatycznie utrudniającą i wydłużającą postępowanie. Co więcej, to sam organ poinformował o możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r, (doręczone 29 maja 2013 r.), a strona z tej możliwości bezzwłocznie skorzystała. Zdaniem strony dodatkowe wyjaśnienia strony wraz z załącznikami nie były na tyle obszerne, bądź skomplikowane, aby niezachowanie terminu określonego w art. 139 § 3 OP przez organ odwoławczy było uzasadnione. Drugie opóźnienie miało miejsce przed organem l instancji, w postępowaniu prowadzonym w wyniku wydania przez organ II instancji decyzji o charakterze kasatoryjnym. Wskazano, iż od momentu wpływu tej decyzji wraz z aktami sprawy do organu l instancji (tj. od [...] listopada 2013 r.) do dnia wydania kolejnej decyzji przez organ l instancji (tj. do [...] lutego 2015 r,) upłynęło aż 477 dni. W ocenie autora skargi o przyczynach niezależnych od organu nie można mówić w sytuacji, gdy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego wydana przez organ pierwszej instancji była wadliwa i wymagała wydania decyzji kasacyjnej, ponieważ oznacza to, że długotrwałość postępowania podatkowego wynikała z niewłaściwego działania organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalanie przytaczając argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stan faktyczny zrelacjonowany w zaskarżonym postanowieniu nie jest sporny między stronami. Organ wskazuje na przekroczenia terminu do załatwienia sprawy , uważa jednak , że nie maja one charakteru , który wskazywałby na opieszałość podejmowania czynności a zatem nie może skutkować uwzględnianiem przerw w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej. Strona zajmuje odmienne stanowisko. Dla oceny zasadności stanowiska skarżącego czemu dał wyraz sąd w wydanym rozstrzygnięciu koniecznym jest przypomnienie właściwych regulacji prawnych zastosowanych w sprawie. Stosownie do art. 54 § 1 Op. Odsetek nie nalicza się : pkt 3 – za okres od dnia następującego po upływie terminu , o którym mowa w art. 139 § 3 , do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie , o którym mowa w art. 139 § 3 oraz , pkt 7 – za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji , jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Swoiste odstępstwo od zasad wymienionych w cytowanych jednostkach redakcyjnych art. 54 § 1 Op. a zatem naliczania odsetek przewiduje § 2 cytowanego przepisu . Stosownie do jego treści – Przepis § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się , jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. W uzupełnieniu dyspozycji pkt 3 art. 54 § 1 Op. należy przytoczyć brzmienie art. 139 § 3 , do którego ten pierwszy się odwołuje . Zgodnie z art. 139 § 3 Op. - Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. W tym miejscu wskazać należy , że w sprawie nie doszło do wydłużenia terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym do 3 miesięcy albowiem nie przeprowadzano rozprawy ani wniosek taki się nie pojawił, pochodzący od podatnika. Na tle art. 54 § 2 Op. w judykaturze utrwalony jest pogląd ,że oceniając czy przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu w rozumieniu tego przepisu , należy mieć na względzie złożoność sprawy , ilość i rodzaj przeprowadzonych dowodów, a także terminowość i celowość czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, prawidłowe zorganizowanie postępowania , czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych ( np. wezwania świadków czy pozyskania informacji od innych organów). Jeżeli czynności te zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na zawiłość sprawy i jej etap oraz z uwagi na konieczność respektowania uprawnień stron postępowania , to uznać należy , że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu ( por. wyrok NSA z 13 listopada 2009 r. II FSK 907/08, wyrok WSA w Gdańsku z 19 sierpnia 2014 r. I SA/Gd 756/14 ). Wskazuje się również ,że skoro skorzystanie przez stronę postępowania z przysługujących jej praw procesowych nie może być traktowane jako przyczynienie się strony do opóźnienia w wydaniu decyzji , to tak samo wypełnienie przez organ obowiązków procesowych , nierzadko skorelowanych z uprawnieniami strony , nie może być traktowane jako opóźnienie w wydaniu decyzji z przyczyn zależnych od organu . Zauważa się przy tym ,że korzystanie przez stronę z jej uprawnień procesowych w sposób niewskazujący na ich nadużywanie nie może być poczytywane jako przyczynienie się do opóźnienia w załatwieniu sprawy . Akcentuje się w takiej sytuacji na konieczności wystąpienie związku przyczynowo skutkowego między działaniami strony a załatwieniem sprawy przez organ ( por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2015 r. I SA/Gd 1446/14 , wyrok NSA z 24 listopada 2009 r. II FSK 930/08 ). Przy czym norma art. 54 § 2 Op. ma charakter dyscyplinujący organ , a jednocześnie chroniący stronę postępowania przed skutkami prowadzenia tego postępowania w sposób przewlekły ; zatem niezależny sąd , oceniając terminowość czynności procesowych podejmowanych przez organ podatkowy , musi dokonać ich analizy w aspekcie zdolności ich podejmowania , z uwzględnieniem zasady szybkości postępowania , podejmowania czynności procesowych bez zbędnej zwłoki , w sposób pozwalający na terminowe zakończenie postępowania ( por. wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r. I FSK 1519/14 ) . W uzupełnieniu dotychczasowych rozważań zaznaczyć należy , że sąd podejmuje wyrok na podstawie akt sprawy – art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. . Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy przede wszystkim stwierdzić należy ,że sąd nie dopatrzył się ażeby na wydłużenie postępowania miało wpływ przyczynienie się strony realizującej posiadane procesowe uprawnienia gwarantowane przepisami Ordynacji podatkowe. Uwaga podstawowa jest taka ,że rozpoznawana sprawa w zakresie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. prowadzona była dwukrotnie przed organami obu instancji. Jakkolwiek nie doszło do przekroczenia terminu podczas rozpoznawania jej przez organ I instancji po raz pierwszy ( 71 dni ) to nie sposób nie dostrzec , że już wówczas organ zobowiązany był podejmować wszelkie czynności , które miały na celu doprowadzenie do prawidłowego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego. Innymi słowy na tym etapie sprawa powinna być rozpoznana w sposób niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia , które jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zostało jednakowoż uchylone z uwagi na uchybienie przepisom postępowania , co wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji określającej daninę za rok 2011 - str. 2 ( k-42 odw. akt adm.). Oczywistym jest, że okres ten nie podlega sumowaniu z okresem ponownie prowadzonego postępowania po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania , a terminy o których mowa w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 OP. liczone są na nowo ( por. wyrok NSA z 13.03.2013 r. I FSK 394/12 ) to jednak ma to wpływ w ocenie sądu na kolejne procedowanie w tym sensie, iż nie jest to dla organu zagadnienie nowe, nieznane z punktu widzenia gromadzonych dowodów , już czynionych ustaleń i podejmowanych ocen , jakkolwiek wadliwych albowiem nie podzielonych przez organ II instancji. A zatem prowadzone po raz drugi jest ograniczone do przeprowadzenia czynności , których nie podjęto w poprzednim postępowaniu. Oznacza to , że częścią materiału organ już dysponuje a zatem ponownie ją prowadząc tylko uzupełnia kolejnym pozyskiwanym materiałem dowodowym, co w sposób oczywisty powinno przekładać się na czas niezbędny dla przeprowadzenia ponownego postępowania, i stanowić o jego wyraźnym ograniczeniu. Nie sposób zaakceptować takiej sytuacji kiedy wielokrotnie wydawane decyzje kasacyjne nie oddziaływają na okres niezbędny do podejmowania czynności procesowych przez organ pierwszej instancji. Przechodząc do oceny przekroczonych okresów określonych ustawowo na załatwienie sprawy , jeśli chodzi o okres postępowania przed organem II instancji w granicach czasowych od [...] maja 2013 do [...] września 2013 r. razem 124 dni a więc poza termin opisany w art. 54 § 1 pkt 7 Op. w zw. z art. 139 § 3 OP. jego przekroczeni jest wyraźne. Zdaniem organu odwoławczego bezpośredni wpływ na wydłużenie postępowania miało złożenie przez pełnomocnika strony w dniu 3 czerwca 2013 r. dodatkowych wyjaśnień i dokumentów , które organ podatkowy miał obowiązek szczegółowo rozpatrzyć. Zaznaczyć należy , że jest to jedyne usprawiedliwienie wpływające na niedochowanie terminu załatwienia sprawy w ciągu 2 miesięcy przeznaczonych na podstępowanie odwoławcze. Prima facie z porównania dat wpływu rzeczonego pisma pełnomocnika i podjęcia decyzji przez organ odwoławczy wynika , że jego rozpatrzenie wymagało aż 3 miesięcy, w tym 2 poza przyznany organowi okres na załatwienie sprawy. Sąd wobec braku załączenia treści rzeczonego pisma nie jest w stanie skontrolować jego zakresu , obszerności , ilości jak i wagi – znaczenia złożonych dokumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy , a tym samym ocenić , iż w uchybieniu terminowi do załatwienia sprawy brak jest przyczyn lezących po stronie aparatu podatkowego. Ze strony Dyrektora Izby Skarbowej jest to jedynie werbalizacja. Poza tym , w kontrolowanej sprawie ceny tej nie dokonuje tak naprawdę organ II instancji , pomimo ,że artykułuje ją na str. 6 zaskarżonego postanowienia, lecz przebieg tego postępowania analizuje z punktu widzenia regulacji art. 54 § 1 pkt 7 OP. nikt inny tylko Naczelnik Urzędu Skarbowego T. w piśmie z 6 listopada 1015 r. – Wniosek w sprawie zażalenia , kiedy zauważa , że " Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. przekroczenie terminu w toku postępowania odwoławczego nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu II Instancji, było spowodowane zawiłością sprawy", a organ II instancji skwapliwie z tej oceny korzystał, jakkolwiek dokonuje nieco innej jego redakcji. Już tylko z tego powodu zdyskwalifikować należy przedłożone usprawiedliwienie wskazujące na występujące opóźnienie jako nie wywołane działaniem organu odwoławczego. Tym samym sąd nie kwalifikuje nie załatwienia sprawy w terminie , z powodów leżących po stronie pełnomocnika albowiem ten korzystał z przysługujących mu praw procesowych i wyraził własne stanowisko w powołanym piśmie z 3 czerwca 2013 r. , a więc w połowie okresu czasu przeznaczonego na załatwienie sprawy. Zasadne są także zarzuty skargi dotyczące niestosowania przerw w naliczaniu odsetek związane z ponownie prowadzonym postępowaniem przez organ I instancji w łącznym wymiarze 477 dni, stosownie do art. 54 § 1 pkt 7 OP. Na wstępie odwołując się do wcześniejszych stwierdzeń sąd wskazuje ,że na tym etapie postępowania przedmiotowa sprawa była już znana organowi albowiem zakończył ją wydaniem decyzji wymiarowej. Jej wadliwość wymagała jednak wydania decyzji kasacyjnej . Tym samym tego rodzaju rozstrzygniecie co do zasady wskazuje na wadliwość działania organu I instancji , a zatem można śmiało stwierdzić ,że nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu , jakkolwiek w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. Na usprawiedliwienie owych 477 dni jako niezbędnych dla wydania kolejnej decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego organ przytacza m. innymi; konieczność przesłuchania świadków , strony, przeliczenie przez nią spisów remanentowych , wystąpienie w dniu 11 lipca 2014 r. do 6 przedsiębiorców o podobnym profilu działalności celem pozyskania informacji stanowiących podstawę szacowania podstawy opodatkowania , skierowania pism do Powiatowego Lekarza Weterynarii ( 24 września 2014 r. i 3 października 2014 r. ) , a także zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, przy jednoczesnym zawiadomieniu strony o terminach przedłużania załatwienia sprawy. Oceniając te działania z punktu widzenia przyczyn niezależnych od organu jako tych , które pozwalają pomimo niedostosowania się do terminów załatwienia sprawy naliczania odsetek za zwłokę za cały okres od wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, uznać należy je za nie zasługujące na podzielenie, z następujących powodów: Jak już wskazano sąd orzeka na postawie akt sprawy. Przede wszystkim ich niepełny zakres ( opisujący bądź załączający dokumenty ) dotyczący podejmowanych czynności przez organ nie pozwala na ocenę terminowości i zasadności ich podejmowania w aspekcie przesądzenia czy realizowano je be zbędnej zwłoki , w sposób pozwalający na terminowe zakończenie postępowania. Natomiast te , które zgromadzono musza być ocenione przez sąd jako podejmowane z nieuzasadniona przewlekłością , brakiem należytego zorganizowania postępowania , zachowania swoistego reżimu podejmowanych czynności bez uzależniania ich od innych. To co jaskrawo rzuca się w oczy, to po pierwsze niczym nieusprawiedliwione podjęcie pierwszych czynności w sprawie , po uchyleniu decyzji przez organ II instancji , która wpłynęła do naczelnika urzędu skarbowego 5 listopada 2013 r. dopiero 8 stycznia 2014 r. kiedy to przesłuchano świadków. Jest to okres 2 miesięcy , który ocenić należy jako zbyt długi nawet przy założeniu ,że poprzedzony musiał być wysłanymi wezwaniami . Przypomnieć należy ,że sprawa była już poprzednio procesowana w tym organie a wiec powinien dysponować stosownymi materiałami pozwalającymi na przyspieszenie procedury wezwania świadków. Jeśli było inaczej to organ nie wykazał ,że na tym tle dochodziło do zakłóceń w kontaktach ze świadkami. Nie widzieć dlaczego dopiero po upływie kilku miesięcy od powrotu sprawy do organu przesłuchano i to dwukrotnie ( 20.03.2014 r. i 7.05.2014 r. ) w odstępie 1,5 miesiąca w charakterze strony Panią M., nie czyniąc tego za jednym razem. Podobnie o braku właściwej organizacji pracy zaświadcza kolejne dwukrotne wezwanie o przeliczenie spisów remanentowych ( 6.06 i 24.06.2014 r. ). Organ nie wskazał jakie były tego powody . Z załączonego pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lutego 2016 r. , które notabene opisuje podejmowanie czynności dopiero od 6 czerwca 2014 r. pozostawiając poza jego treścią 7 pierwszych miesięcy , liczonych od 5 listopada 2013 r. , a jak dowiadujemy się z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w tym okresie dokonano jedynie przesłuchań świadków ( ich ilość jest nieznana) a także stronę, wynika ,że chodziło o przeliczenie tych samych spisów remanentowych sporządzonych na koniec 2010 r. i 2011 r. a teza rzeczonych pism była taka sama – przeliczenie na jednostki miary ( kilogramy). Nieusprawiedliwione , odczytywane przez sąd jako wyraźnie spóźnione są formułowane także pisma do Powiatowego Lekarza Weterynarii w szczególności z dnia 24 września 2014 r. domagające się wyjaśnienia treści decyzji tej instytucji , którymi organ dysponował już od wielu miesięcy . Znamiennym jest także bezczynności w okresie od otrzymania pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z 3.10.2014 r. aż do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu , datowanego 30 stycznia 2015 r. Analiza akt sprawy nie pozwala na odnotowanie w tym czasie podejmowania jakichkolwiek czynności , które miałyby wpływ na wydanie decyzji wymiarowej z opóźnieniem , z powodów nie lezących po stronie organu. Organ nie powołuje się na żadne okoliczności , które zajmowały taką ilość czasu i uzasadnione były z uwagi chociażby na zawiłość sprawy lub jej etap czy też respektowanie uprawnień procesowych strony. Jako nie znajdujące żadnego uzasadnienia prawnego w tej sprawie jest sygnalizowane oczekiwanie na wydanie decyzji w podatku dochodowym za wskazany rok w oczekiwaniu na rozstrzygniecie w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 i 2012 r. ( vide str. 3 ab initio pisma NUS w T. z 3 lutego 2016 r. ) . Sąd takiej zależności nie widzi. Jest to bez wątpienia przyczyna nieusprawiedliwiająca przedłużanie toczącego się postępowania , leżąca po stronie organu, w rozumieniu art. 54 § 2 Op. , a contrario. W świetle dostrzeżonych i wskazanych przez sąd przyczyn powodujących prowadzenie postępowania przez okres 477 dni , są również i takie , które zakwalifikować należy jako wskazujące na wydania decyzji z opóźnieniem z przyczyn nie leżących po stronie organu ( np. oczekiwanie na spływ informacji od przedsiębiorców z branży , Powiatowego Lekarza Weterynarii czy też związane z wysyłaną korespondencją a także zajmowanie stanowiska wobec pism pełnomocnika). Z powyższych wyartykułowanych powodów uznając , że doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów na skutek niewłaściwego ich zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy , skutkujące permanentnym naliczeniem odsetek - sąd stwierdził wbrew ocenie organu , że zaistniały przesłanki do uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę po myśli art. 54 § 1 pkt 3 i 7 OP. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione przez sąd rozważania oraz rozstrzygnie o odsetkach za zwłokę z uwzględnieniem dostrzeżonych uchybień w działaniu administracji podatkowej, o skutku mającym wpływ na zakres odpowiedzialności materialnej przez skarżącego. W tych warunkach sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.. ak
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 417/16
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.