Orzeczenie · 2025-09-02

I SA/Łd 384/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-09-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczeniafakturynierzetelne fakturydobra wiaraprzedawnieniepostępowanie karnoskarbowezabezpieczenieegzekucja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 roku. Sąd uznał, że zobowiązania podatkowe za okres od stycznia do listopada 2012 roku uległy przedawnieniu, ponieważ wszczęcie postępowania karnoskarbowego w grudniu 2017 roku, które miało zawiesić bieg terminu przedawnienia, zostało uznane za instrumentalne i nie służyło realizacji celów tego postępowania. Postępowanie to zostało ostatecznie umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. W związku z tym, organy nie były uprawnione do merytorycznego rozpatrzenia sprawy za te miesiące. Natomiast w odniesieniu do zobowiązania za grudzień 2012 roku, sąd uznał, że termin przedawnienia został przerwany w lipcu 2018 roku w związku z doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia, a następnie w styczniu 2024 roku w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego i przekształceniem zajęć zabezpieczających w egzekucyjne. Sąd aprobowal również ocenę organów, że faktury wystawione przez firmę B. na rzecz skarżącej Spółki nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a skarżąca Spółka nie działała w dobrej wierze, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania za miesiące od stycznia do listopada 2012 roku, a w pozostałym zakresie (grudzień 2012 roku) oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz oceny dobrej wiary podatnika w kontekście prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nierzetelne transakcje.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego wnioski dotyczące przedawnienia i dobrej wiary mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego, które zostało następnie umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, jedynie w celu przedłużenia terminu przedawnienia, a nie w celu realizacji jego ustawowych celów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, ponieważ było ono bliskie daty przedawnienia, organ nie podejmował realnych działań w jego ramach przez ponad trzy lata, a ostatecznie zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Brak realnej aktywności organów w postępowaniu przygotowawczym świadczy o braku woli realizacji jego celów.

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a których wystawca został prawomocnie zobowiązany do zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obiektywne przesłanki wskazują, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiązała się z oszustwem lub nadużyciem w zakresie podatku VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca spółka nie działała w dobrej wierze, ponieważ jej weryfikacja kontrahenta była jedynie formalna, brak było pisemnych umów, a transakcje były opłacane w większości gotówką. Dodatkowo, spółka miała świadomość, że nawiązuje relacje handlowe z nowopowstałą firmą, której właścicielka nie miała doświadczenia w branży, a jej partner miał rozległą wiedzę i kontakty, co powinno wzbudzić wątpliwości.

Czy zarządzenie zabezpieczenia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie zarządzenia zabezpieczenia zawiesza bieg terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz uchwałę NSA III FPS 4/24, zgodnie z którą doręczenie zarządzenia zabezpieczenia zawiesza bieg terminu przedawnienia. Ponadto, przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne przerywa bieg terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja została uchylona w części określającej zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do listopada 2012 roku z powodu przedawnienia. W pozostałym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (41)

Główne

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 70 § § 6 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19 § ust. 13 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 31a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 31 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.e.a. art. 155

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 70 § § 7 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 4

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 108

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33d § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 156 § § 7

Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 154 § § 4 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 154 § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 4 lit. c

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 10 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 art. 7, 15, 16, 25-27

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do listopada 2012 roku z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące rzeczywistego charakteru działalności firmy B. i jej transakcji ze skarżącą spółką. • Argumenty dotyczące braku należytej staranności organów przy weryfikacji firmy B. • Argumenty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy. • Argumenty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie przeprowadzania dowodów. • Argumenty dotyczące pozostałych nieprawidłowości stwierdzonych przez organ pierwszej instancji (np. zakup paliwa, abonament monitorowania, przeliczenia walut).

Godne uwagi sformułowania

instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego • nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, faktury korygujące i dokumenty celne w przypadku, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane • podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku od wartości dodanej • nie działała w dobrej wierze

Skład orzekający

Grzegorz Potiopa

przewodniczący

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz oceny dobrej wiary podatnika w kontekście prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nierzetelne transakcje."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego wnioski dotyczące przedawnienia i dobrej wiary mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii podatkowych: przedawnienia i prawa do odliczenia VAT, z elementami oszustwa podatkowego i instrumentalnego działania organów. Jest to bardzo praktyczny i pouczający przypadek dla prawników i przedsiębiorców.

Przedawnienie VAT: Czy postępowanie karne skarbowe może być 'narzędziem' organów do przedłużenia terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst