Orzeczenie · 2002-01-04

I SA/Łd 2164/00Naruszenie ordynacji podatkowej odmowa dopuszczenia dowodu

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2002-01-04
NSAPodatkoweWysokansa
leasingkoszty uzyskania przychoduOrdynacja podatkowapostępowanie dowodoweKodeks cywilnyzamiar stronobejście prawa podatkowego

Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia przez organy podatkowe wydatków na zakup tygodnika "TINA" oraz samochodu ciężarowego w ramach umowy leasingu operacyjnego do kosztów uzyskania przychodu. Organy uznały, że umowa leasingu była nadużyta i stanowiła próbę obejścia prawa podatkowego, powołując się na art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. Podatnicy zarzucili błędną weryfikację kosztów, naruszenie zasady praworządności poprzez nierówne traktowanie oraz brak dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, który miał wyjaśnić rzeczywisty zamiar stron umowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy podatkowe mają prawo do oceny umów cywilnoprawnych pod kątem ich zgodności z prawem, w tym z wykorzystaniem art. 65 § 2 Kc. Jednakże, w toku postępowania dowodowego, organy są zobowiązane do uwzględnienia wniosków dowodowych stron, jeśli dotyczą okoliczności mających znaczenie dla sprawy, chyba że zostały one już wystarczająco stwierdzone. Odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadka w celu ustalenia rzeczywistego zamiaru stron umowy leasingu została uznana za naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał również na naruszenie zasady praworządności poprzez odmienną ocenę tej samej umowy leasingu przez różne organy podatkowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 188 Ordynacji podatkowej w kontekście dopuszczania dowodów, ocena umów leasingowych przez organy podatkowe, zasada praworządności i zaufania w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia dowodu i oceny umowy leasingu operacyjnego. Interpretacja art. 188 O.p. ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może odmówić dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, jeśli okoliczności, na które świadek ma zeznawać, zostały już stwierdzone innymi dowodami, w tym umowami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może odmówić dopuszczenia dowodu, jeśli strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną od już ustalonej.

Uzasadnienie

Art. 188 Ordynacji podatkowej stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W przypadku, gdy strona wskazuje na dowód mający znaczenie dla rozstrzygnięcia, a zgłoszony jest na tezę odmienną, dowód taki powinien być dopuszczony.

Czy organy podatkowe mogą dokonywać oceny umowy leasingu pod kątem zgodności z prawem cywilnym, w tym badać zgodny zamiar stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe mają prawo do dokonywania oceny umowy leasingu pod kątem art. 65 § 2 Kc, badając zgodny zamiar stron, a nie tylko dosłowne brzmienie umowy.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów, zgodnie z którą umowy o nazwie "leasing" powinny być oceniane pod względem zgodności nazwy z treścią, z uwzględnieniem zamiaru stron i celu umowy (art. 65 § 2 Kc).

Czy odmienna ocena tej samej umowy leasingu przez różne organy podatkowe jest zgodna z zasadą praworządności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dokonywanie przez ten sam organ podatkowy odmiennej oceny takiej samej umowy leasingu łączącej strony u firmy leasingowej i u leasingobiorcy nie jest zgodne z zasadą praworządności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że takie zachowanie organów podatkowych, łącznie z odmową dopuszczenia wnioskowanego dowodu, może naruszać zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej).

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Gdy strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, to dowód taki powinien być dopuszczony.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

W umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron niż opierać na dosłownym brzmieniu.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 46

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia dowodów z urzędu.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań świadka. • Naruszenie zasady praworządności poprzez odmienną ocenę tej samej umowy leasingu przez różne organy podatkowe. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, jeżeli żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony, ale gdy strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, to dowód taki powinien być dopuszczony. • instytucja leasingu została nadużyta i wykorzystana w celu ukrycia faktycznej spłaty wartości samochodu w ratach leasingowych. • w umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron niż opierać na dosłownym brzmieniu, co prowadzi do obejścia prawa podatkowego. • nie jest zgodne z zasadą praworządności /art. 120 Ordynacji podatkowej/ dokonywanie przez ten sam organ podatkowy odmiennej oceny takiej samej umowy leasingu łączącej strony u firmy leasingowej i u leasingobiorcy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 188 Ordynacji podatkowej w kontekście dopuszczania dowodów, ocena umów leasingowych przez organy podatkowe, zasada praworządności i zaufania w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia dowodu i oceny umowy leasingu operacyjnego. Interpretacja art. 188 O.p. ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur dowodowych przez organy podatkowe i jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku ich naruszenia, co ma znaczenie praktyczne dla podatników.

“Sąd: Organy podatkowe nie mogą ignorować dowodów w sprawie leasingu!”

Dane finansowe

WPS: 20,59 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst