I SA/Łd 210/26

I SA/Łd 210/26 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 201 par 1 pkt 2.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Furmanek (spr.) Protokolant: Starszy specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 6 lutego 2026 r. nr 1001-IOV-1.603.11.2025.2.UCS.U1472.AA w przedmiocie zawieszenia wznowieniowego postępowania podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 210/26
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. (dalej: Spółka, skarżąca, strona) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 grudnia 2025 r. w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 grudnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2018 r. wydaną w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z dnia 17 stycznia 2017 r. wszczęto wobec Spółki (dawniej P Sp. z o.o.) w dniu 24 stycznia 2017 r. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi uznał, że Spółka zawyżyła podatek naliczony do odliczenia za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie 10 400 140,88 zł wykazany w fakturach wystawionych przez firmy: K Rozbiór, Wykrawanie i P. z o.o. (obecnie E Sp. z o.o.) , K2 Sp. z o.o. (poprzednia nazwa B Sp. z o.o.), F Sp. z o.o., E3 I. S.. Zdaniem organu pierwszej instancji faktury VAT wystawione przez te podmioty dla Spółki nie dokumentują rzeczywistych transakcji sprzedaży usług uboju trzody chlewnej oraz rozbioru mięsa i pakowania mięsa.
Powyższe ustalenia stały się podstawą decyzją z dnia 12 grudnia 2018 r., którą Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi określił Spółce kwoty podatku VAT do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2012 r. w innych wysokościach niż ujęte w złożonych deklaracjach podatkowych.
W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w dniu 30 grudnia 2022 r. wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który - wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. (sygn. akt I SA/Łd 235/23) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2018 r.
Od powyższego orzeczenia wniesiona została przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi skarga kasacyjna.
Pełnomocnik Spółki pismem z dnia 10 września 2025 r. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 grudnia 2022 r. We wniosku strona, jako przesłankę wszczęcia trybu nadzwyczajnego, powołała regulację zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm. – dalej O.p.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nie stwierdzając okoliczności powodujących niedopuszczalność wznowienia postępowania, postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie mając na uwadze fakt wniesienia (przez organ) skargi kasacyjnej od orzeczenia WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 235/23, która nie została jeszcze rozpatrzona przez Sąd drugiej instancji - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. zawiesił wznowione postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny.
Pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. Spółka złożyła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zażalenie na to postanowienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazując na treść art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ocenił, że okolicznością objętą tą regulacją prawną w przedmiotowej sprawie w ocenie tutejszego organu jest wystąpienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi ze skargą kasacyjną od ww. orzeczenia WSA w Łodzi z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 235/23 do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego decyzji organu, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Jednocześnie podkreślono fakt, że zagadnienie wstępne w swej istocie ma charakter materialnoprawny, nie dotyczy zaś ustaleń faktycznych, bowiem poczynienie tych drugich należy do organu prowadzącego postępowanie. Zdaniem organu okoliczność, co do której ma wypowiedzieć się sąd administracyjny w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej na orzeczenie WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 235/23, stanowi rozstrzygnięcie co do prawidłowego ustalenia kwot do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za okres od stycznia do grudnia 2012 r. W ocenie organu wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, które z istoty swej należy do kompetencji innego (niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie) organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podniesiony w złożonym zażaleniu zarzut dotyczący naruszenia art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy O.p. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. należy uznać za bezzasadny. Rozstrzygnięcie kwestii prawnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Podkreślono również, że zagadnienie kolizji postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego postępowania wznowieniowego było przedmiotem uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17.
W świetle powyższego zarzut zażalenia dotyczący braku zasadności oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy przez NSA uznano za bezpodstawny. Zdaniem organu również zarzut odnoszący się do naruszenia art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w związku z art. 219 oraz w związku z art. 124 O.p. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 6 lutego 2026 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2) O.p.- poprzez brak oceny merytorycznej wniosku o wznowienie postępowania i niezasadne uznanie, że zawieszenie postępowania z urzędu jest obligatoryjne dla organu podatkowego, ze względu na wystąpienie w niniejszej sprawie "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2) O.p., tj. wydanie wyroku sądu administracyjnego w sprawie decyzji ostatecznej,
2) art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 120 O.p., w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. w zw. z 187 § 2 p.p.s.a. - poprzez odmowę przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawie i jego zawieszenie, wyłącznie z uwagi na uchwałę NSA o sygn. akt II GPS 1/17 – w ocenie strony powoływanie się na uchwałę jest bezpodstawne i nieuprawnione w niniejszym postępowaniu,
3) art. 245 § 1 w zw. z art. 128 O.p. - poprzez błędne przyjęcie, że dalszy tok postępowania wznowieniowego wymaga istnienia w obrocie prawnym decyzji prawomocnej,
4) art. 127 w zw. z art. 233 § 2 O.p. w zw. z art. 229 O.p. – w ocenie strony - w zaskarżonym organ postanowieniu powielił jedynie swoją argumentacją przedstawioną w poprzedzającym je postanowieniu i nie odniósł się w sposób kompleksowy do zarzutów sformułowanych w zażaleniu,
5) art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz w zw. z art. 124 O.p. - poprzez wydanie przez organ postanowienia w sposób sprzeczny z ww. przepisami, uniemożliwiający Spółce poznanie faktycznych motywów rozstrzygnięcia, gdyż organ niezasadnie powołuje się na art. 201 § 1 pkt 2) O.p. pomijając jednocześnie okoliczności faktyczne sprawy oraz podstawy dla wznowienia postępowania podniesione przez Spółkę we wniosku
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylnie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1656/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W konsekwencji sprawa sądowoadministracyjna pozostaje nadal w toku, a jej ostateczny wynik nie jest jeszcze znany. W tej sytuacji istnieje realna zależność pomiędzy wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego, a rozstrzygnięciem w przedmiocie wznowionego postępowania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej także jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie, organy podatkowe nie naruszyły bowiem prawa w sposób skutkujący uwzględnieniem zaskarżonego aktu. A skarżąca spółka pomija konsekwencje płynące z treści uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17.
Istota rzeczywistego sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy okoliczność wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wskutek wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przesłankę zawieszenia wszczętego po złożeniu tej skargi postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją wymiarową będącą przedmiotem kontroli sądów administracyjnych.
W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na obowiązek zawieszenia postępowania w razie ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 O.p. Zgodnie z przywołanym przepisem, organ zawiesza postępowanie w odróżnieniu od art. 201 § 2 O.p., który decyzję w przedmiocie zawieszenia postępowania pozostawia uznaniu organu.
Po wtóre zauważyć wypada, że art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ma tożsame brzmienie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na kanwie tego ostatniego przepisu zapadła uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2017 r. o sygn. akt II GPS 1/17, zgodnie z którą w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Jak wywiódł WSA w Łodzi w wyrokach z dnia 12 kwietnia 2024 r. o sygn. akt I SA/Łd 88/24 i z dnia 26 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 133/26 dotyczących tożsamego zagadnienia i tożsamych stron, pogląd wyrażony w cyt. wyżej uchwale, z uwagi na tożsamość regulacji prawnej znajduje zastosowanie do art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Sąd rozpoznający tę skargę nie ma zatem najmniejszych wątpliwości co do prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Wykładnia systemowa wymaga bowiem uwzględnienia sposobu rozumienia analogicznej normy prawnej, która zawarta jest w innej ustawie procesowej, odnoszącej się, jednakże do analogicznych stosunków prawnych - tj. stosunków o charakterze publicznoprawnym. Nawet jeśli wskazana wyżej uchwała nie ma mocy wprost wiążącej w tej sprawie, to jednakże oddziałuje ona również na sposób rozumienia tożsamej normy prawnej, lecz zawartej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Przyjmując, że system prawny jest spójny i logiczny, nie jest dopuszczalne odmienne interpretowanie tożsamych instytucji prawnych, w tej sprawie instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego i zagadnienia wstępnego, w zależności od charakteru sprawy administracyjnej. Nie jest zatem zrozumiałe pomijanie przez skarżącą spółkę płynących ze wskazanej uchwały konsekwencji dla wykładni art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Wypada stwierdzić, że sąd I instancji w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela i akceptuje stanowisko wyrażone powyżej zarówno w uchwale NSA, jak i powołanym wyroku WSA w Łodzi.
Podobne stanowisko zajmuje też nauka. I tak w ocenie doktryny załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów (zob. P. Daniel, Prawa i obowiązki organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wrocław 2014, s. 166-167).
Zdaniem nauki, w odniesieniu do spostrzeżenia zawartego w cytowanej uchwale NSA dotyczącego tego, że "brak jest zasadniczych (tj. prawnych i merytoryczno-aksjologicznych) powodów, które wykluczałyby możliwość przeprowadzenia administracyjnego postępowania nadzwyczajnego w wyniku wniosku strony złożonego po wniesieniu skargi do sądu, a przed wydaniem wyroku" należy wywieść, iż nie jest takim powodem konieczność respektowania wyroku sądu, gdyż sytuacji, w której organ administracji miałby rozstrzygać po wydaniu wyroku przez sąd, można zapobiec zawieszając postępowanie (Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 454-459).
Po trzecie, stan sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej prawidłowej wysokości kwot do zawrotu na rachunek bankowy spółki skarżącej za poszczególne miesiąca 2012 r. ma charakter otwarty.
O ile bowiem decyzja organu II instancji wydana w toku postępowania, którego wznowienia domaga się strona skarżąca jest ostateczna, o tyle już po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie został wyeliminowany z obrotu prawnego korzystny dla spółki skarżącej wyrok tutejszego sądu z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 235/23.
Wyrokiem NSA z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1656/23, ww. wyrok sądu I instancji został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania tutejszemu sądowi, wobec czego dotychczasowa kontrola legalności decyzji wydanej w sprawie zobowiązania za poszczególne miesiące 2012 r. nie jest zakończona.
Przy tym oczywistym jest, że badanie legalności decyzji wymiarowej w przedmiocie zwrotu podatku VAT za 2012 r. nastąpiło na skutek żądania, przybierającego postać skargi spółki skarżącej. Z całą mocą należy więc zaznaczyć, że kontrola zgodności z prawem tego aktu nie została jeszcze zakończona.
W związku ze wskazanym kasatoryjnym wyrokiem NSA sprawa ta powróciła do sądu I instancji.
Tak więc równoczesne prowadzenie postępowania sądowego badającego trafność rozstrzygnięcia wymiarowego organów podatkowych i administracyjnego postępowania wznowieniowego w tym samym przedmiocie, przekreśla sens ustawowego modelu kontroli zgodności z prawem aktów organów administracji publicznej. Badając decyzje wydane w postępowaniu zwyczajnym sądy dokonują oceny ich legalności wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie ich wydania. Przy tym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd I instancji nie jest związany granicami skargi i rozstrzyga w granicach danej sprawy, biorąc pod uwagę wszelkie jej istotne aspekty.
Wznowienie postępowania występuje zaś tylko wówczas, gdy postępowanie, w którym została wydana decyzja, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p., co znacznie zacieśnia i ukierunkowuje przebieg postępowania tylko do badania istnienia danej wady i jej wpływu na wynik sprawy.
Tak więc rozstrzygnięcie organu w zakresie wznowienia postępowania nie może wyprzedzać orzeczenia sądu I instancji bowiem nie może pozbawiać sądu możliwości rozpoznania sprawy w jej całokształcie przewidzianym w art. 134 § 1 p.p.s.a. Ignorowanie tej zasady oznacza niezrozumienie idei sądowej kontroli aktów organów administracji.
Z tych względów niezbędne jest zawieszenie postępowania wznowieniowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego w przedmiocie decyzji wymiarowej.
W tym kontekście wszelkie zarzuty stawiane zaskarżonemu postanowieniu w skardze, uznać należy za chybione. W istocie mają one charakter polemicznych w stosunku do przekonujących i popartych poglądami judykatury i doktryny wywodów, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W powyższym zakresie WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę ponownie akcentuje, że w całości akceptuje stanowisko wyrażone w cytowanych wyżej wyrokach tutejszego sądu z dnia 12 kwietnia 2024 r. o sygn. akt I SA/Łd 88/24 i z dnia 26 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 133/26.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.
P.C.