I SA/Rz 105/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2007-03-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowynadpłata podatkuzwrot podatkuTraktat WEart. 90 TWEETSdyskryminacja podatkowaprawo wspólnotowe

WSA w Rzeszowie uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, wskazując na konieczność zbadania, czy podatek ten nie jest wyższy od podatku zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych, zgodnie z wytycznymi ETS.

Skarżący domagał się zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, twierdząc, że jest on dyskryminujący w porównaniu do samochodów krajowych i narusza art. 90 TWE. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny. WSA w Rzeszowie uchylił decyzje, powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, które nakazuje badanie, czy podatek akcyzowy od używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy nie przewyższa podatku zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.

Sprawa dotyczyła wniosku M. C. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Skarżący argumentował, że polskie przepisy dotyczące akcyzy na używane samochody sprowadzone z zagranicy są sprzeczne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), ponieważ nakładają podatek, który nie jest nakładany na podobne samochody krajowe. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, twierdząc, że podatek jest należny i zgodny z prawem wspólnotowym, ponieważ opodatkowaniu podlegają wszystkie samochody niezarejestrowane w kraju, niezależnie od pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w sprawie C-313/05 (Brzeziński), który stwierdził, że art. 90 TWE sprzeciwia się polskiemu podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nałożona na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. Sąd zobowiązał organy do uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia, czy taka dysproporcja występuje, wskazując, że nadpłata powstanie, jeśli kwota zapłaconego podatku akcyzowego będzie wyższa od kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kwota podatku nałożonego na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo ETS, które wskazuje, że art. 90 TWE sprzeciwia się sytuacji, gdy podatek akcyzowy od używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy jest wyższy niż podatek zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. Konieczne jest zbadanie tej relacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 75 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego § § 2 i § 7

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § § 2 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.a.

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy o podatku akcyzowym na używane samochody sprowadzone z zagranicy naruszają art. 90 TWE, ponieważ nakładają podatek wyższy niż zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. Konieczność zbadania przez sąd krajowy, czy polskie przepisy o podatku akcyzowym wywołują skutki sprzeczne z art. 90 TWE, zgodnie z wytycznymi ETS.

Odrzucone argumenty

Podatek akcyzowy jest należny i zgodny z prawem wspólnotowym, ponieważ opodatkowaniu podlegają wszystkie samochody niezarejestrowane w kraju, niezależnie od pochodzenia. Samochody osobowe nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi, a państwa członkowskie zachowały prawo do wprowadzania podatków na wyroby niezharmonizowane.

Godne uwagi sformułowania

"żadne z państw członkowskich nie może nakładać na produkty innych państw członkowskich, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek opłat wewnętrznych, wyższych od tych, którym podlegają bezpośrednio lub pośrednio takie same produkty krajowe." "podatek akcyzowy w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek". "rezydualna kwota podatku"

Skład orzekający

Kazimierz Włoch

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Wieczorska

sędzia

Jacek Surmacz

sędzia

Małgorzata Niedobylska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy, obowiązek badania przez sądy krajowe relacji między podatkiem krajowym a wartością rynkową pojazdów krajowych."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji art. 90 TWE i orzecznictwie ETS, które może ewoluować. Wymaga indywidualnej analizy każdego przypadku pod kątem porównania kwot podatku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dyskryminacji podatkowej w UE i bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym.

Czy zapłaciłeś za dużo akcyzy za sprowadzony samochód? Sąd wskazuje na możliwość odzyskania pieniędzy.

Dane finansowe

WPS: 5996 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 105/07 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska
Jacek Surmacz
Kazimierz Włoch /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 10 ust. 1 pkt2, art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1, art. 82 ust.3,
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
§ 2 i § 7
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 72
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 90
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie S.NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 20 marca 2007r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] II. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego M. C. kwotę 1.440 /słownie: tysiąc czterysta czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej , decyzją z (...) stycznia 2006r.nr (...), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego , Nr (...) z dnia (...) listopada 2005r., odmawiającą wnioskodawcy M. C. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel Monterey, rok produkcji 1993, wykazanego w deklaracji uproszczonej AKC-U złożonej w Urzędzie Celnym w dniu 17 marca 2004r.
Pismem z dnia [...] października 2005r. M. C. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 5 996 zł uiszczonej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, wraz z należnym oprocentowaniem. Do wniosku dołączono korektę deklaracji AKC-U oraz bankowy dowód uiszczenia akcyzy. Strona zakwestionowała zasadność pobrania akcyzy przez Urząd Celny powołując się na postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)– zwanego dalej Traktatem – w myśl którego, żadne z państw członkowskich nie może nakładać na produkty innych państw członkowskich, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek opłat wewnętrznych, wyższych od tych, którym podlegają bezpośrednio lub pośrednio takie same produkty krajowe. Zdaniem podatnika, z brzmienia art. 80 ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż nabycie wewnątrzwspólnotowe używanego samochodu osobowego podlega akcyzie, natomiast nabycie identycznego samochodu w kraju nie jest objęte obowiązkiem podatkowym, co wskazuje na istnienie kolizji pomiędzy przepisami ustawy o podatku akcyzowym, a postanowieniami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1985 r. w sprawie C- 112/84 Michel Humboldt v. Directeur des services fiscaux oraz orzeczenia ETS podjęte w sprawach C-26/62 VanGendLoos (1963) ECR1 oraz C-6/64 Costa/ENEL(1964) ECR1251 strona wywiodła, iż w przedmiotowej sprawie znajdą bezpośrednie zastosowanie przepisy TWE gdyż mają one walor bezpośredniej stosowalności i skuteczności we wszystkich państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej i nie wymagają włączenia do krajowego porządku prawnego, zaś obywatele mają prawo powoływać się na nie przed sądami i krajowymi organami administracyjnymi oraz wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne.
Decyzją z dnia (...) listopada 2005r Nr (...)Naczelnika Urzędu Celnego , odmówił stwierdzenia nadpłaty W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w świetle przepisów art. 2 pkt 1 i 11, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 i 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 i art. 81 ust. 1 art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze. zm.) – zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym, oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), oraz mając jednocześnie na uwadze przepisy art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm.)- zwanej dalej OP- podatek akcyzowy uiszczony przez podatnika M. C., był podatkiem należnym.
Organ I instancji wyjaśnił, że podatek akcyzowy jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego w Polsce i dlatego sam fakt nakładania akcyzy, jak i jej wysokość nie narusza Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Dodał, iż nie można uznać by obowiązek zapłaty akcyzy powstał w związku z importem lub nabyciem wewnątrzwspólnotowym tylko samochodów importowanych z wyłączeniem samochodów krajowych. Dyspozycją przepisu art. 80 ustawy o podatku akcyzowym, objęte są zarówno samochody przywożone z innych państw niezarejestrowane na terytorium kraju, jak i samochody krajowe, które po zakupie bez dokonywania rejestracji opuszczają teren kraju, a następnie po pewnym okresie czasu, po zmianie właściciela ponownie zostają wprowadzone na teren RP, a także samochody wyprodukowane w Polsce i sprzedawane na terenie kraju. Warunkiem obciążenia akcyzą jest brak rejestracji samochodu w kraju, a nie posiadanie przez niego statusu towaru niekrajowego. W takiej sytuacji, uiszczony przez wnioskodawcę podatek akcyzowy, był podatkiem należnym z tytułu dokonanego nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, tym samym nie ma podstaw do jego zwrotu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego. Zarzuciła, iż przepisy będące postawą rozstrzygnięcia organu I instancji, w zakresie w jakim nakładają na podmioty obowiązek zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego używanych samochodów osobowych, są sprzeczne z przepisem art. 90 Traktatu, oraz postanowieniami zawartymi w dyrektywach 92/12/EWG oraz 70/50/EWG, będącymi od chwili przystąpienia Polski do Wspólnoty źródłem obowiązującego prawa, zawierającymi zakaz dyskryminacji produktów pochodzących z jakiegokolwiek państwa członkowskiego. Strona wskazała, iż na używane samochody osobowe sprzedawane i wcześniej zarejestrowane w Polsce nie jest nakładany podatek akcyzowy ani inna podobnego typu opłata. Tym samym system podatkowy wyraźnie różnicuje oba rodzaje produktów, z góry wyłączając produkty krajowe z opodatkowania, przez co nie może być uznany za zgodny z zakazem dyskryminacji określonym w art. 90 TWE. Zatem Naczelnik Urzędu Celnego nie powinien był zastosować ustawy o podatku akcyzowym lecz, art. 90 TWE i w konsekwencji dokonać zwrotu podatku.
Dyrektor Izby Celnej , po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia (...) stycznia 2006r.nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego .
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej przytoczył treść art. 80 ust. 1, ust 2 pkt 2 , ust 3 pkt 3 oraz art. 10 ust 1 pkt 2 w związku z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym według których akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym przy czym podatnikami akcyzy są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspoólnotowego, wobec których obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem a podstawę opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za pojazd.
Odnosząc się do argumentacji podatnika zawartej w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż jakkolwiek w zakresie bezpośredniej stosowalności i skuteczności prawa wspólnotowego jest ona zasadna, to jednak w niniejszej sprawie konieczność zastosowania postanowień Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie zachodzi. Wywiódł, iż w świetle przepisów wskazanej w odwołaniu Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania, samochody osobowe nie są zaliczane do kategorii wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wskutek czego zasady ich opodatkowania akcyzą w państwach członkowskich nie zostały ujednolicone. Organ Przywołał art. 3 ust 3 tej Dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie zachowały zatem prawo do wprowadzania lub utrzymania podatków nakładanych na wyroby niezharmonizowane pod warunkiem, że podatki te nie będą powodować dodatkowych formalności przy przekraczaniu granicy w obrocie między państwami członkowskimi. Zdaniem organu przepisy Dyrektywy nie formułują zatem zakazu opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych a wprowadzają jedynie warunek, by prawodawstwo państw członkowskich obowiązujące w tym zakresie nie naruszało zasady swobody przepływu towarów rządzącej obrotem towarowym na rynku Wspólnoty.
Powołując art. 90 Traktatu stanowiący, iż żadne z państw członkowskich nie może nakładać na produkty innych państw członkowskich, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek opłat wewnętrznych, wyższych od tych, którym podlegają bezpośrednio lub pośrednio takie same produkty krajowe, organ uznał, iż przepis ten nie pozbawia państw członkowskich prawa do nakładania podatków na poszczególne towary, byle tylko daniny te nie przybierały charakteru dyskryminującego tj. stosowane były w równym stopniu wobec podobnych towarów krajowych i wspólnotowych. W ocenie organu powyższe warunki pozostają spełnione, gdyż opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wszystkie, niezależnie od pochodzenia, samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju a pochodzenie samochodu nie ma wpływu na wysokość stosowanej stawki podatku akcyzowego. W tym zakresie organ powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (wyrok z dnia 11.02.2005 r. sygn. akt III S.A./Lu 728/04 niepubl.) stwierdzające iż "Polski prawodawca w żaden sposób nie dyskryminuje samochodów osobowych wyprodukowanych i użytkowanych w innych krajach Wspólnoty Europejskiej w porównaniu do takich samych wyrobów wyprodukowanych i użytkowanych w kraju. Kryterium opodatkowania akcyzą nie stanowi kraj pochodzenia pojazdu, ale inne zdarzenie jakim jest pierwsza rejestracja w kraju (...). W sposób jednakowy traktowane są przypadki wewnętrznej sprzedaży samochodów osobowych przed ich zarejestrowaniem w kraju, jak również import czy nabycie wewnątrzwspólnotowe tego rodzaju wyrobów." Podatek pobierany od samochodów osobowych nie posiada cech cła czy też opłaty wywierającej skutek podobny do cła przywozowego w rozumieniu art. 23 i 25 Traktatu.
W ocenie organu odwoławczego, nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody osobowe, w tym używane, nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej, lecz wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania, wobec czego zarzuty podatnika zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję wniósł M. C. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzja organu I instancji. Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu zarzucając naruszenie art. 90 Traktatu poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji bezpodstawna odmowę jego zastosowania pominięciem sprzecznych z nim norm krajowych oraz naruszenie art. 120, art.121§1 , art. 122, art.124,art 187. i art 191 OP oraz art. art. 7 w zw. z art. 91ust 3 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, iż system podatkowy wyraźnie różnicuje dwa produkty będące produktami podobnym bądź konkurencyjnym. Podatek akcyzowy nakładany jest w związku z nabyciem samochodu używanego sprowadzonego z terytorium innego państwa członkowskiego a wysokość podatku zależy od roku produkcji pojazdu, podczas gdy na samochody używane sprzedawane lokalnie, nie są nakładane ani podatek akcyzowy, ani inna podobnego typu opłata. System ten, zdaniem skarżącego, nie może być uznany za zgodny z postanowieniami Traktatu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ powołał ponadto miedzy innymi orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 2003r. w sprawie C – 383/01, z uzasadnienia którego wynika, iż opłata rejestracyjna nałożona w państwie członkowskim na nowe samochody, dotycząca również samochodów używanych, po raz pierwszy rejestrowanych w kraju, w tym również przywożonych z innych państw członkowskich, w wysokości uzależnionej od ceny samochodu, która została wprowadzona ze względów zarówno fiskalnych jak również ochrony środowiska i bezpieczeństwa drogowego, nie może zostać scharakteryzowana jako opłata o skutku równoważnym cłu i nie może być uznana jako podatek o charakterze dyskryminującym w rozumieniu art. 90 Traktatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.1§1i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej jako p.p.s.a, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy podatek akcyzowy zapłacony przez skarżącego na skutek nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu stanowi nadpłatę i w jakim zakresie, czy te nie. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m. in. kwotę podatku nadpłaconego albo zapłaconego nienależnie, przy czym dalsze przepisy tej ustawy szczegółowo regulują datę powstania nadpłaty oraz sposób jej dochodzenia i rozliczenia.
Dla oceny zasadności wyliczenia oraz wpłacenia tego podatku zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Według regulacji zawartych w powyższej ustawie, pojazdy samochodowe są wyrobami akcyzowymi (niezharmonizowanymi) podlegającymi akcyzie, a opodatkowaniu akcyzą podlega m. in. nabycie wewnątrzwspólnotowe tj. przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 pkt 1, 3,4,5, art. 4 ust. 1 pkt 5, załącznik nr 1 poz. 59). Akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 ze zm.), a podatnikami są m. in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego i w przypadku takiego nabycia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, ale nie później, niż z chwilą jego rejestracji na terytorium RP (art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego w Polsce, zobowiązane zostały do złożenia stosownej deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni od tego nabycia i zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego samochodu w kraju, a podstawę opodatkowania stanowi kwota jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić (art. 81 ust. 1, art. 82 ust.3, art. 10 ust. 1 pkt2 ustawy). Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane, tj. m. in. na samochody osobowe wynosi 65 % podstawy opodatkowania (art. 75 ust. 1 ustawy) z tym, że w cyt. wyżej rozporządzeniu ustalone zostały obniżki tych stawek: w załączniku nr 1 dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju, a w załączniku nr 2 – dla wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo (§ 2 ust. 1). W przypadku m. in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, dokonanego po upływie 2 lat od jego produkcji, a także sprzedaży w kraju tego samochodu – przy wyliczeniu roku produkcji jako pierwszego roku kalendarzowego – wskazano sposób obliczenia ostatecznej procentowej stawki akcyzy według określonego wzoru, przy uwzględnieniu: stawki akcyzy określonej w pozycji nr 23 załącznika nr 2, w zależności od pojemności silnika samochodu, wieku samochodu wyrażonego w latach kalendarzowych; z zastrzeżeniem, że obliczona stawka akcyzy nie może być wyższa niż określona w ustawie tj. 65 % podstawy opodatkowania (§ 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia).
Określoną w pozycji 23 załącznika nr 2 (podobnie jak w pozycji nr 30 załącznika nr 1) akcyzę zróżnicowano: dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2 000 cm3- w wysokości 13,6%, a dla pozostałych samochodów – w wysokości 3,1% podstawy opodatkowania.
Zaznaczyć przy tym należy, że dla samochodów sprzedawanych przed pierwszą rejestracją w kraju i przed upływem dwóch lat od ich produkcji, wskazano w § 7 ust. 1 jedynie stawki akcyzy jak wyżej, tj. bez względu na wiek. Wg ustawy, nie są objęte akcyzą będące przedmiotem obrotu w Polsce samochody, które już w Polsce zostały zarejestrowane – bez względu na wiek tych samochodów, natomiast samochody używane, nabyte wewnątrzwspólnotowe, mające ponad 2 lata, takiej akcyzie podlegają aż do chwili rejestracji w Polsce.
Zgodność regulacji zawartej w art. 80 ustawy z art. 90 TWE i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej była przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006 roku, sygn. akt P 37/05 umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w razie wątpliwości co do relacji prawa krajowego i normy prawa wspólnotowego, w zakresie stosowania prawa, organem właściwym jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który jest uprawniony do wykładni Traktatu i norm prawa pochodnego, a w niniejszym przypadku chodzi właśnie o kwestię stosowania, a nie obowiązywania prawa i o interpretację prawa wspólnotowego, tj. m. in. o zakres znaczeniowy art. 90 Traktatu.
Natomiast w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym, zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu (powoływany dalej jako ETS) w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C – 313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, orzekł, iż podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE i że nałożenie obowiązku składania deklaracji uproszczonej nie pozostaje w sprzeczności z prawem wspólnotowym tj. art. 28 TWE, przy założeniu, że obowiązek ten powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel, ale nie później, niż z chwilą rejestracji samochodu w kraju. W wyroku tym ETS orzekł równocześnie, ze przepis art. 90 akapit 1 TWE sprzeciwia się "podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek".
Równocześnie ETS wskazał, że sąd krajowy (polski) ma obowiązek zbadania, czy polskie przepisy o podatku akcyzowym, a szczególnie § 7 rozporządzenia, wywołują takie skutki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy podatkowej i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez Sąd ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreślano, iż sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji ( por. wyrok NSA z 7 lutego 2001r, V SA, 671/00, LEX nr 50129).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy oraz podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy kwota podatku akcyzowego nałożonego na samochód osobowy sprowadzony z zagranicy przewyższa kwotę podatku akcyzowego zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego zakupionego i zarejestrowanego w Polsce, czyli tzw. kwotę rezydualną podatku. Termin "rezydualna kwota podatku" został zdefiniowany w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 września 2002 r., wydanym w sprawie C-101/00 Tulliasiamies, Antti Siliin vs Finlandia. Do tego terminu odwołuje się również rzecznik generalny w opinii w sprawie C- 313/05, stwierdzając w pkt 41, iż wartość rynkowa pojazdów samochodowych, zmniejsza się z upływem czasu. Orzecznictwo Trybunału konsekwentnie opiera się na stwierdzeniu, że jeśli podatek od pojazdu nowego równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości pojazdu. Stanowi on nadal, po deprecjacji, ten sam ułamek wartości pojazdu. Rezydualna kwota podatku (podatek rezydualny) to element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, która wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego.
W tym celu organ winien przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe oraz wykazać stosowną inicjatywę wypełniając dyspozycje zawarte w art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej. O ile zatem po stronie podatnika punktem wyjścia będzie po prostu stawka i kwota zapłaconej przez niego akcyzy, to punkt odniesienia stanowić będzie wartość rynkowa podobnego pojazdu zakupionego i pierwszy raz zarejestrowanego w Polsce i zawarta w tej wartości rezydualna kwota podatku akcyzowego. Nadpłata powstanie w przypadku, gdy kwota podatku akcyzowego nałożona na samochód nabyty w państwie członkowskim innym niż Polska okaże się wyższa od kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej pojazdu podobnego zarejestrowanego wcześniej w Polsce i będzie stanowiła różnicę tych kwot.
W tych warunkach, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. Zakres w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI