I SA/Bk 428/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. Z., byłego członka zarządu B. Sp. z o.o., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2019 r. wraz z odsetkami. Organy podatkowe ustaliły, że spółka nie uregulowała należności podatkowych, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, a także kwestionował przyjęcie ustaleń prokuratury, które zostały podważone wyrokiem uniewinniającym go od zarzutów wyłudzenia VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu, a skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość, otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, zatwierdzono układ, ani że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, ani też nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości. Sąd odniósł się również do orzecznictwa TSUE, wskazując, że prawo do obrony członka zarządu realizuje się w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności, a niekoniecznie poprzez udział w postępowaniu wymiarowym spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ciężar dowodu przesłanek egzoneracyjnych, relacja postępowania karnego do podatkowego, prawo do obrony członka zarządu.
Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy były członek zarządu może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał przesłanek zwalniających go z tej odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, były członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, lub nie wskazał mienia spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły przesłanki odpowiedzialności członka zarządu zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek egzoneracyjnych, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim.
Czy wyrok uniewinniający członka zarządu od zarzutów wyłudzenia VAT wpływa na odpowiedzialność podatkową za zaległości spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym nie wpływa na odpowiedzialność podatkową, ponieważ postępowanie podatkowe dotyczy odrębnych kwestii i ma własne ustalenia faktyczne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie karne i podatkowe są odrębne. Organy podatkowe nie były zobowiązane do badania ustaleń prokuratury ani do weryfikowania wyroku karnego w kontekście odpowiedzialności podatkowej. Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe spółki, nawet jeśli wydana po utracie mandatu przez członka zarządu, pozostaje wiążąca.
Czy były członek zarządu ma prawo kwestionować ustalenia postępowania wymiarowego wobec spółki, które zakończyło się przed jego odwołaniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do obrony członka zarządu realizuje się w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności, poprzez możliwość zgłaszania wniosków dowodowych przeciw ustaleniom faktycznym lub kwalifikacjom prawnym, a nie poprzez udział w postępowaniu wymiarowym spółki czy zaskarżanie decyzji wymiarowej.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo TSUE i NSA, wyjaśnił, że członek zarządu ma prawo do obrony w ramach postępowania w sprawie jego odpowiedzialności, ale nie musi być dopuszczany do postępowania wymiarowego spółki ani nie może zaskarżać decyzji wymiarowej. Może jednak przedstawiać dowody podważające ustalenia organu.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.u. art. 10
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
P.u. art. 11
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
P.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
P.u. art. 11
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
o.p. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) o.p. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące bezpodstawnym odebraniem skarżącemu prawa do wyłączenia jego odpowiedzialności. • Zarzut naruszenia art. 10 i art. 11 P.u. w zw. z art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) o.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż zaległości podatkowe Spółki powstały w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu. • Naruszenie prawa materialnego, a to art. 116 § 2 w zw. z art. 107 § 1 o.p., przez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań, których termin płatności powstał dopiero po 10 marca 2023 r. • Naruszenie art. 121 § 1 o.p. poprzez przekroczenie granic swobody działania organu podatkowego. • Wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego przesłuchania skarżącego. • Wniosek o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. • Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania innej skargi lub zakończenia postępowania karnego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu • prawo do obrony członka zarządu realizuje się w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności • zaległości podatkowe powstają z mocy prawa, a nie z dnia doręczenia decyzji
Skład orzekający
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Marcin Kojło
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ciężar dowodu przesłanek egzoneracyjnych, relacja postępowania karnego do podatkowego, prawo do obrony członka zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi firmy, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i prawników. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie związane z przesłankami tej odpowiedzialności.
“Czy możesz odpowiadać za długi firmy swoim majątkiem? WSA wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności członka zarządu.”
Dane finansowe
WPS: 865 510 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.