Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bk 226/22

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Bk 226/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1195/23 - Wyrok NSA z 2024-12-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 7 ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 roku oddala skargę
Uzasadnienie
S. B., dalej jako: "skarżący", w informacji podatkowej z 12 kwietnia 2018 r. wykazał pow. gruntów pozostałych 30.809 m2 z dopiskiem, że są one zajęte na prowadzenie "nieodpłatnej" statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego, powierzchnię budynków mieszkalnych – 2057,72 m2, budynki tzw. pozostałe o pow. 118 m2, grunty rolne łącznie 3,2895 ha i lasy o pow. 18.770 ha. Dołączył też akt notarialny z 23 marca 2018 r. dotyczący nabycia nieruchomości od córki M. G.
Wójt Gminy N. wszczął postępowanie w sprawie wymiaru skarżącemu podatku na miesiące kwiecień-grudzień 2018 r., podając, że nie wskazano do opodatkowania jednego z budynków wymienionych w akcie notarialnym, tj. nr 11G – dawny nr 14 o pow. 2154 m2, a dwa budynki (nr 19 i 20) niewłaściwie określono jako mieszkalne.
Wójt decyzją z [...] kwietnia 2019 r. ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na kwotę 25.021,00 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] maja 2019 r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w tym oględziny nieruchomości, pod kątem stanu istniejących budynków w 2018 r., gdyż ostatnie oględziny miały miejsce w 2015 r. Organ zalecił ponadto wyjaśnienie kwestii zwolnienia z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm.), dalej jako: "u.p.o.l.".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], ustalił skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za sporny okres w wysokości 24.589,00 zł, przyjmując do opodatkowania: budynki mieszkalne o pow. 1.862,72 m², budynki tzw. "pozostałe" o pow. do 300 m²" - 215 m² , budynki tzw. "pozostałe o pow. powyżej 300 m²" - od 2.154,00 m², grunty oznaczone "B" i "Bi" o pow. 30.809 m² .
Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. SKO w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z 17 listopada 2021 r., I SA/Bk 290/21 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił ww. decyzję SKO. Sąd nie zgodził się zarzutami skargi w zakresie nieprawidłowego opodatkowania budynku nr 14 (obecnie 11G) oraz w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Powodem uchylenia decyzji była natomiast kwestia braku dokładnego wyjaśnienia charakteru budynku nr 19.
W toku ponownie prowadzonego postępowania SKO wezwaniem z 7 lutego 2022 r. zwróciło do Starostwa Powiatowego w S. z zapytaniem, czy zgłoszenie Organizacji Pożytku Publicznego Fundacja "P." z [...] listopada 2017 r., nr [...], dotyczące zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków magazynowych (dawniej oznaczonych nr 19 oraz nr 20) jest skuteczne i czy doszło do zmiany sposobu użytkowania tych budynków na mieszkalne. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe pismem z 14 lutego 2022 r. poinformowało, iż ww. zgłoszenie zostało przyjęte skutecznie, a tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków objętych zgłoszeniem.
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], SKO uchyliło decyzję Wójta z [...] sierpnia 2019 r. i ustaliło zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2018 r. za miesiące od kwietnia do grudnia w kwocie 24.232,00 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że budynek dawniej oznaczony nr 19 o pow. 97 m2 podlega opodatkowaniu według stawki mieszkalnej, co powoduje konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienia tego w obliczeniu wysokości podatku od nieruchomości.
Organ odwoławczy stwierdził, że budynek: nr 14 (obecnie 11G), podlega opodatkowaniu jako tzw. pozostały, ponieważ nie doszło do zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że sama decyzja dotycząca pozwolenia na budowę nie powoduje automatycznie zmiany charakteru budynku magazynowego na mieszkalny. Podatnik nie wykazał, aby rozpoczął użytkowanie budynku mieszkalnego i zgłosił ten fakt do Nadzoru Budowlanego.
Organ wskazał na ustalenia biegłego w ekspertyzie z 12 września 2016 r.
w zakresie budynków tzw. pozostałych na 2015 r., z których wynika, że:
- budynek nr 14 (magazynowy o pow. 2.154 m2) – rozpoczęta nadbudowa, zmiana konstrukcji dachowej, ze zdjęć wynika, że trwają prace remontowe, na dachu, więźba przygotowana;
- nr 15 (warsztatowy o pow. 118 m2) - murowany, zmieniona konstrukcja dachu, jest to obecnie budynek gospodarczy; na zajęciach widoczny budynek w całości.
Mając na uwadze cały materiał dowodowy, organ stwierdził, że przyjęte do opodatkowania budynki istnieją, posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne (fundamenty, ściany i dach), elementy takie posiadają również budynki będące
w remoncie. Organ podniósł, że budynki te istniały także w 2010 r., gdy zostały sprzedane przez Agencję Mienia Wojskowego, istniały też w dacie sprzedaży nieruchomości przez Fundację "P." w 2012 r. Państwu G. (wszystkie były wymienione w akcie notarialnym) oraz 24 listopada 2016 r. i 28 marca 2018 r., tj. w datach zawierania umowy darowizny. Stan i jakość organ ocenił na podstawie opisów zawartych w oględzinach z 8 lipca 2015 r. i brak jest danych wskazujących na zmianę tego stanu rzeczy w 2018 r. Strona nie przedłożyła informacji o zmianie sposobu użytkowania budynku nr 14, nie zgłosiła tego budynku do opodatkowania, nie zgodziła się na przeprowadzenie aktualnych oględzin nieruchomości. Organ dodał, że fakt odnawiania czy remontowania budynku nie pozbawił go przez ten okres cech budynku. Wskazano, że nawet przejściowe rozebranie któregoś elementu nie pozbawia budynku jego pierwotnych cech, a ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu technicznego.
W zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że z przedłożonych organowi informacji nie można wywodzić, że działania Fundacji "P." odbywały się na gruntach i budynkach na terenie Gminy N. Sprawozdanie Fundacji zawiera ogólne informacje o podjętych przez nią działaniach, z powyższego nie wynika jednak, które nieruchomości faktycznie zajęte zostały na cele statutowe Fundacji. Brak danych w jakich datach odbywały się poszczególne wydarzenia, kto i w jakim celu czasowo lub stale przebywał na danych nieruchomościach. Ze statutu nie wynika ponadto, aby celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych repatriantów i imigrantów, lecz pozostała pomoc społeczna związana z zakwaterowaniem, przy czym nie przedstawiono w tym zakresie żadnych dowodów ani wyjaśnień. Zdaniem organu również powoływany przez stronę fakt zamieszkiwania emigrantów na terenie nieruchomości w Nurcu Stacja nie spełnia przesłanki nieodpłatnego celu statutowego Fundacji "P.". Dodano również, że nieruchomości będące w trakcie remontu
i przebudowy, posiadające funkcje o charakterze magazynowym, warsztatowym, którym nie zmieniono funkcji użytkowania (tzw. pozostałe) nie mogą stanowić miejsca zamieszkania ani zakwaterowania. Co do budynków mieszkalnych brak jest natomiast dowodów, że cała powierzchnia tych budynków była wykorzystywana na potrzeby statutowe Fundacji.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej jako: "o.p.", poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności:
a) pominięcie jako niewnoszących nic do sprawy dokumentów urzędowych, z których wynika zmiana sposobu użytkowania budynków, mianowicie decyzji nr [...] z [...] stycznia 2014 r. Starosty S., który zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku magazynowego (nr 14, obecnie 11G) na budynek składający się z 3 budynków mieszkalnych (...),
b) przyjęcie, że organizacja pożytku publicznego Fundacja "P." nie prowadzi na spornej nieruchomości i w budynkach na niej posadowionych nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego (...),
c) pominięcie opinii technicznej mgr inż. S. B. z 12 marca 2020 r., przyjmując, że nie wnosi nic nowego;
- art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 o.p., poprzez złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego z zakresu budownictwa, czy też dowodów dotyczących tego, czy organizacja pożytku publicznego Fundacja "P.", na podstawie umowy użyczenia prowadzi na spornej nieruchomości i w budynkach nieodpłatną statutową działalność pożytku publicznego;
- art. 194 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przyznania decyzjom Starosty S. o pozwoleniu na budowę oraz decyzjom Wójta Gminy N. o warunkach zabudowy waloru dokumentu urzędowego stanowiącego dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, tj. ustalono kategorię budynków (w tym spornego nr 14) jako budynku mieszkalnego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:
- błędnym zastosowaniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2, art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej jako: "p.b.", poprzez dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektów budowlanych nr 14 i 19 oraz ustalenie, że powyższe obiekty budowlane spełniają wszystkie ustawowe kryteria budynku;
- błędnym zastosowaniu art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez określenie wymiaru podatku od nieruchomości przy ustaleniu, że obiekty budowlane: nr 14 zalicza się do "budynków pozostałych", a nr 19 zalicza się do "budynków mieszkalnych";
- błędnym zastosowaniu art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l., poprzez objęcie zobowiązaniem podatkowym obiektu będącego w trakcie budowy (przebudowy, rozbudowy, nadbudowy) i nieoddane do użytkowania;
- błędnym zastosowaniu art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. i niezwolnienie z podatku nieruchomości zajętej na podstawie użyczenia przez organizację pożytku publicznego "P." w celu prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy organ drugiej instancji zasadnie opodatkował obiekty budowlane o nr 14 i 19, zaliczając je do kategorii; "budynki pozostałe"- nr 14 oraz "budynki mieszkalne" - nr 19.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 29 lipca 2022 r. skarżący złożył suplement do skargi, w którym dodatkowo m.in. zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 o.p., poprzez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym stanu faktycznego konstrukcji obiektu, zaczynając od 2010 r. na ww. nieruchomości, mający wpływ na poszczególne lata, zaczynając od 2010 r. w tym na 2018 r.;
- art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 o.p., poprzez złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności z powodu niepowołania kompetentnej komisji do przeprowadzenia oględzin nieruchomości,
w tym konstrukcji obiektów (komisja do oględzin wyznaczona przez Wójta była niekompetentna, bez odpowiedniej kwalifikacji, zajmowała się podrabianiem protokołów) (zawiadomienie w załączeniu), przez niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa w 2010 r. i w następnych latach i nieprzeprowadzenia odpowiedniej ekspertyzy stanu faktycznego konstrukcji budowlanych w 2010-2022 r.;
- art. 194 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przyznania dowodów w sprawie w postaci dokumentów rządowych: aktu notarialnego z 28 marca 20218 r., decyzji o pozwoleniu na budowę z 27 stycznia 2014 r. wraz z projektem, zaświadczenie Starostwa z 21 lipca 2021 r. o zmianie sposobu użytkowania;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:
- błędnym zastosowaniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2, art. 5 p.b., poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektów budowlanych nr 11G (warunkowym nr 14) i dwóch budynków mieszkalnych bez numerów o pow. 97 m2 oraz 98 m2 (SKO oznacza nr warunkowymi 19, 20);
- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię
i określenie wymiaru podatku od nieruchomości dla obiektów budowlanych pod nr 11G (warunkowym 14) i pod nr warunkowymi 19, 20, które zaliczono do "budynków pozostałych";
- art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i objęcie zobowiązaniem podatkowym obiektu nr 11G będącego w trakcie budowy (przebudowy, rozbudowy, rozbudowy wewnątrz, nadbudowy) i nieoddanego do użytkowania;
- art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 6 pkt 2 p.b., poprzez ignorowanie decyzji Starostwa z [...] stycznia 2014 r. o pozwoleniu na budowę, a także ignorowanie przepisów prawa budowlanego z nią związanych, także z ww. art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l.;
- art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l., poprzez jego niezastosowanie i niezwolnienie z podatku nieruchomości zajętej na podstawie umowy użyczenia przez organizację pożytku publicznego Fundację "P." w celu prowadzenia nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego;
- art. 133 § 1, art. 133 a o.p. poprzez niedopuszczenie do sprawy Fundacji "P." jako strony w sprawie;
- naruszenie także innych, powoływanych w treści pisma, przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i p.b.
Pismem z 11 września 2022 r. skarżący, jako Prezes Zarządu Fundacji "P.", złożył wniosek o dopuszczenie do udziału Fundacji w postępowaniu.
Kolejnym pismem z 11 września 2022 r. (wraz z załącznikami) skarżący podniósł kolejne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj.:
- art. 133 § 1 i 133a o.p., poprzez bezprawne niedopuszczenie (2013-2022) Fundacji "P." do uczestnictwa w rozpatrywaniu spraw podatkowych odnośnie nieruchomości 1178/78;
- art. 200a o.p., przez umyślne, bezprawne nieprzeprowadzenie rozprawy (w pismach SKO - sprawa zawiła); ignorowanie wniosków podatników (Fundacji), zaczynając od 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy, co świadczy o naruszeniu przez SKO art. 200a § 4 o.p., przez niewydawane w tym zakresie odpowiednich postanowień;
- art. 304 Kodeksu postępowania karnego przez: Wójta Gminy N., jego podwładnych przy sporządzeniu protokołów oględzin (P. M.), T. S.
Na rozprawie 16 września 2022 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy asesora Justyny Siemieniako. Sąd postanowił na rozprawie: odroczyć rozpoznanie sprawy bez terminu; zobowiązać asesor J. Siemieniako do złożenia oświadczenia w trybie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."’; po złożeniu wyjaśnień – skierować na posiedzenie niejawne celem rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego; zobowiązać skarżącego do złożenia w terminie 7 dni pełnego statutu Fundacji "P."; nowy termin wyznaczyć z urzędu, o którym zawiadomić strony i pełnomocników.
Postanowieniem z 20 września 2022 r. sąd oddalił wniosek o wyłączenie asesora sądowego J. Siemieniako.
Postanowieniem z 5 października 2022 r. sąd odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie Fundacji "P." z siedzibą w B. w charakterze uczestnika postępowania.
Postanowieniem z 22 listopada 2022 r. sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 5 października 2022 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie Fundacji "P." w charakterze uczestnika postępowania.
Postanowieniem z 4 stycznia 2023 r. sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z 5 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja SKO w B. z [...] kwietnia 2022 r., uchylająca decyzję Wójta Gminy N. z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2018 r. w kwocie 24.589,00 zł za nieruchomości oznaczone nr 1178/78 i 1178/79. Należy przy tym zauważyć, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy, na podstawie art. 153 p.p.s.a., był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Białymstoku z 17 listopada 2021 r., I SA/Bk 290/21. Sąd stwierdził, że co do budynku nr 14 stan faktyczny jest jasny, gdyż sam skarżący utrzymuje, że budynek ten jest w budowie (właściwie w przebudowie). Nie mogło zatem dojść do zmiany sposobu użytkowania, a przy tym taka okoliczność nie może wynikać z decyzji o pozwoleniu na przebudowę, jeśli nawet przewiduje się w niej zmianę sposobu użytkowania budynku. W związku z powyższym zasadne było opodatkowanie budynku nr 14 według stawki dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych.
W przypadku budynku nr 19 sąd stwierdził, że organy nie miały podstaw by uznać za udowodnioną okoliczność braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania tego budynku. WSA zalecił organowi odwoławczemu, aby zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. z zapytaniem czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku nr 19 na działce o nr [...]. Zapytanie to miało uwzględniać również Fundację "P.", z którą skarżący zawarł umowę użyczenia, mającą za przedmiot grunty i budynki będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, w tym również budynek nr 19.
Wykonując zalecenia sądu zawarte w ww. wyroku WSA w Białymstoku, wezwaniem z 7 lutego 2022 r. Kolegium prawidłowo zwróciło się do Starostwa Powiatowego w S. z zapytaniem, czy zgłoszenie organizacji pożytku publicznego Fundacja "P." z [...] listopada 2017 r., nr [...], dotyczące zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków magazynowych (dawniej oznaczonych nr 19 oraz nr 20) jest skuteczne i czy doszło do zmiany sposobu użytkowania tych budynków na mieszkalne. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w S. pismem z 14 lutego 2022 r. poinformowało, iż ww. zgłoszenie zostało przyjęte skutecznie, a tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynków objętych zgłoszeniem.
Wobec powyższego, w ocenie sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że budynek dawniej oznaczony nr 19 podlega opodatkowaniu według stawki mieszkalnej, co powodowało konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienia tego w obliczeniu wysokości podatku od nieruchomości. W zakresie budynku nr 20 Kolegium wyjaśniło zaś, że budynek ten nie został przez organy podatkowe w ogóle opodatkowany w 2018 r. Zdaniem składu orzekającego, organy w tym przypadku prawidłowo kierowały się stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2019 r., II FSK 3232/17, wydanym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku z 14 czerwca 2017 r., I SA/Bk 43/17, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Opierając się na protokole oględzin z 8 lipca 2015 r. oraz opisie spornego obiektu przedstawionym w decyzjach organów podatkowych wskazano, że obiekt ten posiadał zniszczoną (wybitą) ścianę frontową, lecz nie uległ zawaleniu. Jeśli zatem koniecznym elementem konstrukcyjnym obiektu budowlanego zaliczanego do kategorii budynku, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 p.b. jest trwałe związanie takiego obiektu z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowalnych oraz posiadanie fundamentów i dachu, to ustalona w sprawie okoliczność, iż obiekt ten nie posiadał ściany frontowej, nie dawała podstaw do jego zaliczenia do kategorii budynku. Ściana frontowa jest jedną z przegród budowlanych, wydzielających budynek z przestrzeni. Jej zniszczenie (wybicie) skutkuje brakiem jednego z elementów konstrukcyjnych budynku, a więc taki obiekt budowlany nie może być zaliczony do kategorii budynków, gdyż nie spełnia wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku.
Z kolei kwestia opodatkowania budynku nr 14 (obecnie 11G) według stawki dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych, oraz brak możliwości zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. została już rozstrzygnięta powołanym wyrokiem WSA w Białymstoku I SA/Bk 290/21, którym organ oraz skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany.
Sąd w powołanym judykacie odniósł się również do niektórych twierdzeń i wniosków, które skarżący powielił w niniejszej skardze i pismach procesowych, m.in. w zakresie opinii mgr inż. S. B. (który w tej sprawie występuje także w roli skarżącego) czy też zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l.
Opierając się na powyższym wyroku, ocenę Kolegium co do opinii technicznej sporządzonej przez skarżącego z 12 marca 2020 r. należy uznać za prawidłową. Opinia ta jest w zasadzie opisem historycznym odbudowy budynków i ich stanu w latach 2010-2013. Dokument ten stanowi jedynie powielenie poglądu strony w przedmiocie budynku nr 10 (11F) oraz nr 14 (11G). Okoliczności dotyczące tych budynków zostały zaś wystarczająco stwierdzone innymi dowodami, przy czym, co należy podkreślić, opina prywatna podlegała ocenie jak każdy inny dowód w sprawie.
Także za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. W myśl wskazanego przepisu zwalnia się z podatku nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Dla zastosowania tego zwolnienia, jako instytucji stanowiącej wyjątek od zasady opodatkowania, musi zostać wykazane przez stronę faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego. W tej kwestii sąd podziela ocenę prawną wyrażaną już także przez inne składy tutejszego sądu w podobnych sprawach, m. in. w wyroku WSA w Białymstoku z 8 października 2019 r., I SA/Bk 219/19; z 17 października 2018 r., I SA/Bk 436/18 czy też z 26 czerwca 2019 r., I SA/Bk 262/19. Prezentowany w tych wyrokach pogląd jest również aktualny w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że aby można było mówić o przywołanym zwolnieniu, musi wystąpić faktyczne i rzeczywiste wykorzystywanie nieruchomości do działalności, z której wykonywaniem wiąże się zwolnienie z obowiązku podatkowego.
Z § 9 i 11 Statutu Fundacji wynika zaś, że "Celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy: 1. osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony, 2. repatriantom i imigrantom, 3. Polakom pozostającym za granicą, 4. uchodźcom politycznym". Cel statutowy Fundacja realizuje w szczególności poprzez: "1. Organizowanie nauki języka polskiego, 2. Organizowanie szkoleń zawodowych, 3. Pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego i kulturalnego, 4. Pozyskiwanie i tworzenie miejsc pracy, 5. Współpracę z organami administracji państwowej, 6. Popieranie inicjatywy prywatnej i przedsiębiorczości, 7. Popieranie i rozwój twórczości narodowej, kultury fizycznej i sportu, 8. Inicjowanie i wspieranie (organizacyjnie, rzeczowo lub finansowo) programów i przedsięwzięć podejmowanych przez inne podmioty na rzecz adresatów Fundacji, 9. Podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i swobód obywatelskich w kraju i za granicą, 10. Inne działania zgodne ze statutem Fundacji". W § 12 statutu wskazano na czym polega nieodpłatna działalność pożytku publicznego, są to: działalność związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania, działalność domów i ośrodków kultury, pozostała działalność związana ze sportem.
W sprawie poza kopią umowy użyczenia z 25 listopada 2016 r. nie przedstawiono właściwie żadnych dowodów ani argumentów wskazujących na rzeczywiste wykorzystywanie spornego terenu na cele statutowe przez organizację pożytku publicznego. Samo zawarcie umowy użyczenia między skarżącym a fundacją pożytku publicznego nie daje podstaw do uznania, że nieruchomości zostały zajęte na cele statutowe. Także dokumenty przedłożone przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego oraz sądowoadministracyjnego, wskazujące liczbę osób posiadających meldunek na pobyt stały lub czasowy w 2018 r. w Nurcu-Stacji przy ul. Sportowej 11-11F nie potwierdzają tych okoliczności.
Podkreślić należy, że wezwaniem z 13 grudnia 2019 r. organ odwoławczy zwrócił się do Fundacji "P." o złożenie szczegółowych wyjaśnień na okoliczność faktu zajęcia w 2018 r. nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W piśmie z 3 stycznia 2020 r. Fundacja wniosła o dopuszczenie do udziału do postępowania, o "zapotrzebowanie" dowodu o zameldowanych mieszkańcach ośrodka Fundacji "P." oraz o przekazanie postępowania podatkowego innemu organowi podatkowemu poza województwem podlaskim. Zaznaczyć wobec tego trzeba, że siedzibą oraz biurem Fundacji jest dom w B., ul. U., a w sprawozdaniu Fundacja nie wskazała, na terenie jakich nieruchomości podejmowała swoje główne zadania. Sprawozdanie zawiera ogólne informacje z których nie wynika jednak, które nieruchomości faktycznie zajęte zostały na cele statutowe Fundacji. Brak jest danych, w jakich datach odbywały się poszczególne wydarzenia, kto i w jakim celu czasowo lub stale przebywał na danych nieruchomościach, ze statutu nie wynika ponadto, aby celem Fundacji było zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych repatriantów i imigrantów. Statut wskazuje, że działalność obejmuje "pozostałą pomoc społeczną związaną z zakwaterowaniem" (§ 12 pkt 5 Statutu). Ani skarżący, ani sama Fundacja, nie przedstawiły w tym zakresie żadnych dowodów ani wyjaśnień. Nie wyjaśniły, w których budynkach zamieszkują czasowo lub na stałe imigranci lub uchodźcy.
W ocenie sądu SKO zasadnie wskazało, że dane niezbędne dla rozstrzygnięcia zastosowania wnioskowanego zwolnienia może przedstawić wyłącznie strona postępowania lub - jak w tym przypadku - Fundacja korzystająca z nieruchomości. Brak przedstawienia szczegółowych informacji nie pozwala organowi na zastosowanie zwolnienia. Należy podać za organem, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. zawiera przywilej, który jest wyjątkiem od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Dlatego zwolnienie musi być interpretowane ściśle, a co za tym idzie, to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek umożliwiających skorzystanie z przywileju zwolnienia z podatku.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych
w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (wyrok NSA z 22 września 1999 r., I SA 2019/98; por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki NSA z 16 października 2014 r., II FSK 2506/12; z 11 kwietnia 2018 r., I FSK 1101/16; z 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18; z 2 marca 2021 r., III FSK 2414/21). Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., II FSK 856/19).
W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że wyjątek od zasady związania oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) nie miał zastosowania, gdyż stan prawny i faktyczny nie uległ zmianie. Kolegium w zaskarżonej decyzji wykazało, że strona nie przedłożyła informacji o zmianie sposobu użytkowania budynku nr 14, nie zgłosiła tego budynku do opodatkowania, nie zgodziła się na przeprowadzenie aktualnych oględzin nieruchomości.
Z tego względu nieuzasadnione okazały się zarzuty naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 5 p.b.; art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2; art. 6 ust. 1 i ust. 2; art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. oraz Konstytucji RP, w zakresie, w jakim odnosiły się do nich skarga oraz pisma procesowe skarżącego.
Tym samym bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i w zw. z art. 197 § 1 oraz art. 194 § 1 o.p., które odnoszą się do działań organów podejmowanych na poprzednich etapach sprawy, co było już przedmiotem oceny WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z 17 listopada 2021 r., I SA/Bk 290/21. Sąd, przesądzając w nim o prawidłowości opodatkowania wszystkich pozostałych obiektów, przesądził jednocześnie, że działania organów podatkowych nie naruszyły przepisów o.p. WSA, jak to już zostało wcześniej wskazane, uchylił decyzję wyłącznie z powodu konieczności wyjaśnienia kwestii kwalifikacji jednego budynku o nr 19. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania dokonano dodatkowych ustaleń, co doprowadziło do opodatkowania tego budynku według żądania skarżącego, czyli według stawki mieszkalnej, a nie jak początkowo przyjęto - stawki pozostałej.
Odnośnie kwestii karnoprawnych, które podnosił skarżący, sąd wskazuje, że w toku postępowania podatkowego, czy później – sądowoadministracyjnego, nie jest możliwe zajmowanie się kwestią naruszenia prawa karnego; zawiadomienie w oparciu o przepisy karne należy złożyć do odpowiednich organów ścigania, czego nota bene dokonano.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, w tym naruszenia Konstytucji RP czy przepisów prawa budowlanego, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Odnośnie odmowy dopuszczenia Fundacji "P." do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, sąd wypowiedział się w uzasadnieniu postanowienia z 5 października 2022 r. o oddaleniu wniosku.
Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdził, że nie znajduje podstaw do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu zarówno pod względem materialnym, jak też zgodne jest z przepisami regulującymi postępowanie podatkowe, czemu wyraz skład orzekający dał powyżej.
Z powyższych względów sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.