I SA/Bd 668/14

I SA/Bd 668/14 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2015-12-30
Data wpływu
2014-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Mariusz Pawełczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I GZ 432/14 - Postanowienie NSA z 2014-10-14
I GZ 635/15 - Postanowienie NSA z 2015-09-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 90% oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia [...] 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T.
w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku wpłynął kolejny wniosek skarżącej złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.
Postanowieniem z dnia [...] 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił zmiany postanowienia z dnia [...]2014r.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt I GZ [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na powyższe postanowienie.
W dniu [...] 2015r. wpłynął kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.
Skarżąca wskazała na nową okoliczność w postaci narodzin trzeciego dziecka. W związku z tym mąż został zmuszony do ograniczenia wymiaru czasu pracy do połowy etatu, a dochód jej rodziny netto na każdego członka zmniejszył się z [...]zł do [...]zł, a zatem o [...] zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz trójką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł netto. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki strona wpisała "bez zmian w stosunku do poprzedniego wniosku". W poprzednim wniosku miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu w okresie grzewczym strona określiła na kwotę ok. [...]zł. Ponadto skarżąca wskazała, że w miesiącach roku szkolnego ponosi koszty internatu starszej córki w kwocie [...]zł miesięcznie, koszty zakupu biletów komunikacji publicznej w kwocie [...] zł miesięcznie, koszty obiadów w przedszkolu młodszej córki w kwocie [...] zł miesięcznie, koszty zakupu podręczników w wysokości [...]zł miesięcznie. Podniosła, że wpływ na jej złą sytuacje materialną ma okoliczność regularnych wydatków związanych z opłacaniem wpisów od skarg wnoszonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto skarżąca wskazał, że posiada znaczne zadłużenie w stosunku do wierzyciela podatkowego w kwocie [...] zł co generuje ok. [...] zł odsetek od zaległości podatkowych miesięcznie.
Jako majątek nieruchomy strona wskazała nieruchomości rolne o pow. [...]ha oraz [...]ha obciążone hipoteką przymusową przez Dyrektora Izby Celnej w T. na poczet zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni wskazała również, że udziały w [...]które obecnie są zajęte w całości przez Dyrektora Izby Celnej w T.. Wyjaśniła, że spółka prowadzi działalność od [...]2010r. Rok 2010 zakończyła stratą. W roku 2011 uchwałą wspólników zysk został przeznaczony na kapitał zapasowy, natomiast rok 2012 i 2013 zakończył się stratą w związku, z czym nie dokonano podziału zysków.
Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła m.in. zaświadczenia o zarobkach, zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach; decyzję o przyznaniu jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka; kserokopię skróconego aktu urodzenia.
Ponadto w aktach sprawy I SA/Bd 1184/13 znajdują się: zeznania podatkowe skarżącej oraz jej męża za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy osiągnęli dochód w kwotach [...]oraz [...]zł; wyciąg z rachunku bankowego; zaświadczenia o zarobkach, z których wynika, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, natomiast je mąż w kwocie [...]zł brutto; zeznania podatkowe spółki w której jest udziałowcem (CIT-8) za lata 2011-2012; karta informacyjna z leczenia szpitalnego; zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce; dokumenty potwierdzające okoliczność obciążenia nieruchomości hipoteką.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej należy stwierdzić, że nie wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.
W zakresie oceny konieczności przyznania skarżącej prawa pomocy przez ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w sprawie, stwierdzić należy, że orzekający prawo takie postrzegać musi przez pryzmat ilości spraw, w których skarżąca zainicjowała postępowanie. Skarżąca nie podważa w sprawie charakteru spraw, jako podobnych przedmiotowo o stosunkowo jednorodzajowym charakterze. Ocenę taką ze strony orzekającego, uzasadnia podobna argumentacja oraz składana do każdej sprawy ekspertyza prawna z dnia [...]2014r. Należy wskazać, co w istocie nie było kwestionowane, że sprawy skarżącej w istocie nie różnią się stanem prawnym oraz faktycznym, mimo ich wielości nakład pracy pełnomocnika przy sporządzeniu skarg kasacyjnych nie będzie wymagał szczególnego wysiłku w skali jednostkowej. Zauważyć należy, że przepis art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. nie wymaga profesjonalnego zastępstwa procesowego przez sądem kasacyjnym, a jedynie sporządzenia przez profesjonalistę skargi do tego sądu. Zatem skarżąca może zlecić pełnomocnikowi tylko sporządzenie skargi kasacyjnej, co zresztą nastąpiło w kilku sprawach.
Podkreślenia również wymaga, że skarżąca jako przedsiębiorca w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową skarżąca powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w tym wynagrodzenia dla zawodowego pełnomocnika.
Wskazać również należy, że w ustawie z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2008r. Nr 73, poz.443 ze zm.), w art. 41a ust. 1 ustanowiono, że wynagrodzenie za czynności doradcy podatkowego ustala umowa z klientem. Przyjmuje się, że taki zapis stwarza doradcom podatkowym niezależność w zakresie określenia wysokości wynagrodzenia za świadczone usługi doradztwa podatkowego (por. Anna Michalak "Komentarz do art. 41(a) ustawy o doradztwie podatkowym" wydawnictwo LexisNexis 2012). W rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości dotyczących opłat za czynności adwokackie czy radców prawnych (§ 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz.U. z 2013r. poz. 490 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz.U. z 2013r. poz. 461) wskazano, że w zakresie umów z klientami prawnicy obu korporacji są uprawnieni do obniżenia wynagrodzenia poniżej stawek minimalnych, a w szczególnych sytuacjach – nawet do rezygnacji z wynagrodzenia. W tym duchu należy także interpretować systemowo regulacje dotyczące doradców podatkowych. Mając na uwadze powszechnie znaną okoliczność dużej podaży na rynku usług prawniczych, za uprawniony należy uznać wniosek, że skarżąca ma możliwości pozyskania prawnika do sporządzenia jednorodzajowych skarg kasacyjnych w swoich sprawach za wynagrodzenie, które pozostaje w granicach jej możliwości finansowych.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca jest udziałowcem dwóch działających spółek, które generują przychody, co niewątpliwie stwarza możliwość partycypowania w kosztach sądowych sprawy powiązanej z działalnością gospodarczą. Podkreślenia wymaga, że strona od wielu lat w różnych formach prawnych uczestniczy w obrocie gospodarczym w zakresie handlu pojazdami samochodowymi. Obecnie posiada [...]udziałów w [...], w której zatrudniona jest jako Prezes Zarządu. Jednocześnie spółka ta jest wspólnikiem w [...]. Komandytariuszem w tej spółce jest drugi udziałowiec Spółki [...], obie spółki mają siedzibę pod tym samym adresem. Mąż skarżącej, [...], jest zatrudniony w charakterze mechanika samochodowego w Spółce [...]. Spółki, w których pracują, i w których mają udziały zarówno skarżąca jak i jej mąż kontynuują działalność gospodarczą, co można sprawdzić na ogólnie dostępnych stronach w Internecie. Przedstawiona dokumentacja na okoliczność stanu finansowego spółek ([...] i [...]), z którymi jest związana dowodzi, że posiadają one obciążenia, które jednak realizują, kontynuując działalność. Z dostępnych danych w Internecie wynika, że oferują samochody na sprzedaż. Ze znajdujących się w aktach sprawy I SA/Bd 1184/13 zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 [...] za 2011r. wynika, że spółka ta osiągnęła [...]zł przychodu i [...]zł dochodu. Z zeznania ww. spółki za rok 2012 wynika, że w tym roku firma poniosła stratę w wysokości [...]zł, przychód wyniósł [...]zł. Natomiast ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy zeznania podatkowego za 2013r. wynika, że Spółka za ten okres wykazała stratę w kwocie [...] zł, przychód [...]zł. Okoliczności te świadczą, że spółki, w których skarżąca jest udziałowcem prowadzą działalność o wysokich obrotach.
Odnosząc się do obecnej sytuacji finansowej skarżącej, orzekający zauważa, że jakkolwiek nie jest ona łatwa, to jednak wraz z mężem pracują nieprzerwanie. Skarżąca wskazała na nowa okoliczność w postaci narodzin trzeciego dziecka. W związku z tym mąż został zmuszony do ograniczenia wymiaru czasu pracy do połowy etatu, a dochód jej rodziny netto na każdego członka zmniejszył się z [...]zł do [...]zł, a zatem o [...]zł. Wskazać należy, że obecnie skarżąca wprawdzie pobiera zasiłek z ZUS, w kwocie niższej niż dotychczasowe wynagrodzenie ([...] zł z tytułu umowy o pracę, ok. [...] zł z tytułu zasiłku), ale jest to sytuacja przejściowa ograniczona czasowo, bowiem związana z narodzinami dziecka. Podobnie ocenić należy zmniejszenie dochodu małżonka skarżącej z uwagi na wykonywanie pracy w niepełnym wymiarze. Biorąc pod uwagę fakt, że zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stałe źródło dochodu, nie można uznać, iż zmiana w finansach rodziny jest tak znaczna, aby niemożliwe było zaspokojenie jej potrzeb bytowych. Wskazać również należy, że skarżąca z mężem są właścicielami nieruchomości rolnych (działki o pow. [...]ha i [...] ha), które jakkolwiek obciążone przymusową hipoteką mogą generować przychód dla właścicieli. Co najmniej w zakresie dopłat rolniczych, tudzież z tytułu dzierżawy. Zauważyć również wypada, że skarżąca tytułu narodzin dziecka otrzymała świadczenie pieniężne w kwocie [...]zł.
W świetle powyższego partycypacja publicznych środków na udział pełnomocnika z urzędu w tej sprawie dla sporządzenia skargi kasacyjnej, pozostaje nieuzasadniona.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.