I SA/BD 830/24

I SA/Bd 830/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 października 2024r. nr 0401-IOA.4802.52.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na K. K. (dalej jako: Skarżący, Strona) karę pieniężną w wysokości [...] zł z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący, który wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie w przypadku braku uwzględnienia powyższego, wniósł o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez umorzenie administracyjnej kary finansowej w całości wraz z odsetkami stosownie do art. 189k § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – dalej: "k.p.a.".
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także: organ, Dyrektor) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) – dalej także: "u.t.d." – określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że [...] r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. - Dworzec PKS, funkcjonariusze służby celno-skarbowej poddali kontroli drogowej pojazd silnikowy marki DAF o nr rej. [...] wraz z przyczepą ciężarową marki CIMC VEHICLES o nr rej. [...]. Kierowcą ww. zestawu pojazdów był Skarżący. W wyniku podjętych czynności kontrolnych, kontrolujący stwierdzili wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 669) – dalej: "ustawa o odpadach". Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół kontroli drogowej z [...] r., do którego Skarżący wniósł zastrzeżenia wskazując, że funkcjonariusz nie okazał mu nagrania o braku tablicy odpady, a tablica była za szybą. Organ podkreślił, że treść protokołu z kontroli drogowej z [...] r., nie budzi wątpliwości co do przebiegu stanu faktycznego sprawy oraz istnienia jasno określonych przesłanek, świadczących o naruszeniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdził, że w zakresie oceny dotyczącej zgromadzenia materiału dowodowego w toku czynności kontrolnych, kontrola została przeprowadzona w sposób rzetelny i zgodny z prawem. Zauważył, że z protokołu kontroli drogowej z [...] r. wynika, że o godz. 19:20 na drodze krajowej nr [...] w punkcie kontrolnym w miejscowości S.-D. PKS, został wytypowany do kontroli zestaw pojazdów o nr rej. [...] / [...]. Po poleceniu do zatrzymania się, skręcając do miejsca wskazanego przez funkcjonariuszy kierujący zatrzymał ww. pojazd w miejscu nie wyznaczonym i umieścił za szybą wymaganą do oznaczenia transportu odpadów tablicę z napisem "ODPADY". Z załączonego do protokołu materiału fotograficznego sporządzonego w toku kontroli, już po zatrzymaniu pojazdu, wynika, że tablica z napisem "ODPADY" znajduje się za przednią szybą pojazdu, po stronie kierowcy. Z ww. protokołu jak i załączonej do protokołu notatki służbowej funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę wynika natomiast, że w momencie wydania polecenia do zatrzymania tablica "ODPADY" nie była umieszczona w żadnym widocznym miejscu pojazdu, a kierujący oświadczył, że zapomniał oznakować pojazd. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli Skarżący wskazał, że tablica z napisem "ODPADY" umieszczona była za przednią szybą pojazdu, a funkcjonariusz przeprowadzający kontrolę nie okazał nagrania potwierdzającego ustalenia funkcjonariuszy o jej braku. Powyższe stanowiło również jeden z argumentów podnoszonych przez Skarżącego w pismach z [...] r. oraz [...] r. złożonych w toku postępowania przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T.. W związku z powyższym organ pierwszej instancji poddał analizie materiał video, pochodzący z rejestratora znajdującego się w pojeździe służbowym o nr rej. [...], z [...] r. obejmujący okres służby od godz. 18:59:39 do godz. 19:59:59 oraz od godz. 19:59:11 do godz. 21:28:17. W wyniku analizy ww. materiału organ stwierdził, że z uwagi na wieczorną porę przeprowadzonej kontroli rejestrator znajdujący się w ww. pojeździe służbowym zarejestrował obraz znajdujący się w oddali bardzo niewyraźnie, uniemożliwiając jednoznaczną jego ocenę. Z wyjaśnień złożonych przez Skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania wynikało, że przyczyną braku oznakowania na zewnętrznej przedniej części pojazdu było urwanie przez nieznanego sprawcę uchwytu do mocowania mobilnej tablicy z napisem "ODPADY", co skutkowało umieszczeniem tablicy za szybą pojazdu. Dyrektor zauważył jednak, że podczas trwania kontroli, wyjaśniając okoliczności braku właściwego oznakowania pojazdu Skarżący poinformował, że zapomniał odpowiednio oznakować pojazd. Ponadto, na zdjęciach załączonych do ww. protokołu z kontroli wyraźnie widać, że uchwyt mocujący do tablicy w trakcie kontroli nie był urwany - znajdował się na przedniej ścianie czołowej pojazdu o nr rej. [...] i wystarczyło w niego wsunąć tablicę z napisem "ODPADY". Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z ww. protokołu kontroli drogowej bezsprzecznie wynikało, że pojazd silnikowy marki DAF o nr rej. [...] w chwili zatrzymania go do kontroli drogowej nie posiadał prawidłowego oznakowania, gdyż tablica z napisem "ODPADY" powinna zostać umieszczona na przedniej ścianie czołowej pojazdu w uchwycie mocującym do mobilnej tablicy oznaczania środka transportującego odpady. Podkreślił, że tablica z napisem "ODPADY" umieszczona za przednią szybą pojazdu nie oznacza, że pojazd transportujący odpady został oznakowany zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Zdaniem Dyrektora z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu bezsprzecznie wynika, że w chwili przeprowadzania kontroli, pojazd nie posiadał wymaganego oznaczenia tablicą "ODPADY" świadczącą o przemieszczeniu odpadów. W konsekwencji dokonanych ustaleń organ pierwszej instancji nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą z napisem "ODPADY".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także, że wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym i organ nakładający karę nie ma wpływu na jej wysokość, jak i również nie ma możliwości jej miarkowania. Zauważył, że pozycja 4.8. załącznika nr 3 do u.t.d. określa wysokość kary grożącej podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy, za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach - 10.000 zł.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazał, że regulacja prawna zawarta w tym przepisie ma wyjątkowy charakter i znajduje zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy okoliczności sprawy i dowody wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca nie miał jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Dodał, że okoliczności objęte hipotezą przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które mają uwalniać go od odpowiedzialności za stwierdzone wykroczenia kierowcy pojazdu.
Dyrektor stanął na stanowisku, że podmiot zajmujący się przemieszczaniem odpadów, w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie odpowiada na zasadzie winy, ale za fakt naruszenia prawa. Odpowiedzialność przewidziana przepisem art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, co oznacza, że dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co zdaniem organu w niniejszej sprawie bezspornie wystąpiło. Wyjaśnił, że aby uwolnić się od odpowiedzialności, podmiot wykonujący przewóz musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym posługuje się przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest wynikiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, wyłączenie odpowiedzialności tego przedsiębiorcy nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia.
Dyrektor następnie podkreślił, że Skarżący jako profesjonalista świadczący usługi przewozu rzeczy, winien przed rozpoczęciem przewozu upewnić się czy środek transportu został oznakowany właściwe oraz czy oznakowanie pojazdu zostało na nim umieszczone w sposób trwały, do czego jest zobowiązany przez przepisy prawa. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie, czy postoju w trakcie przewozu. Są to podstawowe obowiązki przewoźnika. W ocenie organu skoro Skarżący nie dołożył należytej staranności przy przygotowaniu środka transportu służącego do przewozu odpadów, to nie można mówić o braku odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a przede wszystkim nie można w niniejszej sprawie twierdzić, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Skarżący jako wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć.
Podsumowując Dyrektor stwierdził, że organ pierwszej instancji ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody.
Końcowo organ wyjaśnił również, że wniosek o zastosowanie w przedmiotowej sprawie rozwiązań wynikających z art. 189k § 1 pkt 3 k.p.a. był nieuprawniony. Stwierdził, że biorąc pod uwagę, że transportowany towar stanowił odpady w postaci papieru i tektury o kodzie 19 12 01 w ilości 23.940 kg, uznać należało, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, Skarżący był zobowiązany do oznaczenia środka transportu tablicą "ODPADY", a tym samym organ pierwszej instancji słusznie uznał, że w sprawie należało wydać decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W skardze Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyli, wniósł o jej uchylenie. Nadto wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej oraz umorzenie postępowania. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.:
a) art. 63 § 1 w zw. 189k § 1 pkt. 1 i 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie co doprowadziło do rozstrzygnięcia przez organ II instancji sprawy administracyjnej bez rozpoznania wniosku Skarżącego,
b) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy organ drugiej instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie.
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 107 § 3 w zw. 189k § 1 pkt. 1 i 3 k.p.a., poprzez niezastosowanie a w konsekwencji brak odniesienia do zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanek umorzenia zaległości określonych w art. 189k k.p.a.,
2) art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało swobodną a nie dowolną oceną materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło organ do ustalenia, iż zgromadzony materiał nie pozwalał na ustalenie, że uszkodzenie miejsca na tabliczkę powstało w okolicznościach niezależnych od przewoźnika, wbrew jego woli a usunięcie usterek, mimo podjętych starań, nie było możliwe w dniu kontroli co skutkowało niezasadnym nałożeniem kary pieniężnej,
3) art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie co skutkowało rozpatrzenie sprawy z pominięciem interesu Skarżącego i niezasadnym nałożeniem kary pieniężnej,
4) art. 11 k.p.a. poprzez niezastosowanie co skutkowało brak wyjaśnienia dlaczego wniosek Skarżącego nie został rozpoznany, tym samym Skarżący nie zna podstaw braku uwzględnienia złożonego wniosku,
5) art. 140 w zw. art. 107 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a. bowiem decyzja II instancji nie zawiera podstawy prawnej braku uwzględnienia wniosku Skarżącego, w tym w szczególności nie zawiera szczegółowego uzasadnienia braku uwzględnienia wniosku,
6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie decyzji I instancji, choć jak wynika z zgromadzonego materiału, istniały przesłanki do zaniechania wymierzenia kary finansowej,
7) art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie polegające na przyjęciu, że art. 189k § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. nie ma zastosowania, w sytuacji kiedy nie ma żadnego przepisu rangi lex specialis w ustawie o transporcie drogowym wyłączający zastosowania uregulowania w art. 189k k.p.a.
Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 189a k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, mimo iż organ II instancji winien zastosować art. 189k k.p.a., co stanowiło rażące naruszenie prawa,
2) art. 189k k.p.a. poprzez brak zastosowania, mimo iż organ II instancji winien zastosować wskazany przepis, co stanowiło rażące naruszenie prawa,
3) art. 189k k.p.a. w zw. 92 u.t.d. poprzez błędną wykładnie a także niezastosowanie a konsekwencji ustalenie, że art. 189k k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie co skutkowało brakiem udzielenia ulgi w wykonaniu kary pieniężnej, mimo możliwości jej udzielenia,
4) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i przyjęcie, że przewoźnik miał wpływ na zdarzenie losowe jakim było oderwanie tabliczki z napisem odpady przez nieznaną mu osobę (sprawcę/wandala), co skutkowało nieprawidłowym przypisaniem końcowej odpowiedzialności i konsekwencji powstałego naruszenia i wymierzeniem przez organ administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. w miejscowości S. (na DK nr [...]) funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli pojazd marki DAF z przyczepą marki CIMC VEHICLES. Kierowcą pojazdu był K. K.. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole z kontroli drogowej z dnia [...] r. (por. k. 002- 004 akt adm.).
Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. W myśl art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. Stosownie do § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów – dalej: "rozporządzenie" – środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm (ust. 1). Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości; 2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm (ust. 2). Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni (ust. 3). Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 4).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7). W myśl poz. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że transport odpadów może być wykonywany tylko środkami transportu odpowiednio oznakowanymi. Zespoły pojazdów, którymi przewożone są odpady powinny być oznakowane tablicą koloru białego o wskazanych w przepisach wymiarach, na której jest umieszczony napis "ODPADY", naniesiony wielkimi literami koloru czarnego. Tablica powinna być umieszczona w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Opisane oznakowanie powinno być czytelne i trwałe oraz odporne na warunki atmosferyczne.
Mając na względzie zebrany w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy uzasadnione było przyjęcie przez organy, że zespół pojazdów podczas kontroli nie był oznakowany tablicą wymaganą przy przewozie odpadów, tj. tablicą z napisem "ODPADY" w sposób określony w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Zatem transport był wykonywany z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach i przepisów rozporządzenia. W konsekwencji organ zasadnie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 oraz poz. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d.
Z akt sprawy wynika, że stanowisko prezentowane przez Skarżącego co do oznaczenia pojazdu wymaganą tablicą są niespójne. W toku kontroli odpowiadając na pytanie funkcjonariuszy o przyczynę braku właściwego oznakowania stwierdził, ze zapomniał oznakować pojazd, zaś po przekazaniu mu informacji o konieczności sporządzenia protokołu stwierdził, że tabliczka od początku znajdowała się za przednią szybą pojazdu (por. k. 004, 005 akt admin.). Faktem było, że po zatrzymaniu do kontroli stosowna tablica była umieszczona w kabinie za przednią szybą samochodu. Skarżący tłumaczył to z kolei tym, że w trakcie przewozu już po odebraniu przesyłki od nadawcy podczas postoju na parkingu urwał uchwyt tablicy "ODPADY" i porzucił go obok pojazdu. Uszkodzenia tego nie udało się mu samodzielnie naprawić toteż sama tablica została umieszczona za przednią szybą pojazdu. Niedostępne okazały się także punkty serwisowe (por. k. 0021, 0035 akt admin.). Ponadto Skarżący w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił, że uchybienie przepisom miało miejsce za sprawą osób trzecich. W świetle powyższego trudno też doszukać się powodu, dla którego ktoś miałby zerwać uchwyt tablicy. Z kolei prezentując swoje stanowisko na rozprawie w dniu [...] r. (por. k. 38 akt sądowych) Skarżący wskazał, że do zahaczenia i oderwania tabliczki mogło dojść przy załadunku makulatury. Przyznał jednocześnie, że tabliczka powinna znajdować się na pojeździe, a nie za szybą. Jednocześnie organy w uzasadnieniach wydanych decyzji zasadnie wskazują, że uchwyt mocujący do tablicy w trakcie kontroli nie był urwany - znajdował się na przedniej ścianie czołowej pojazdu o nr rej. [...] i wystarczyło w niego wsunąć tablicę z napisem "ODPADY" (por. k. 0044, 63v. akt admin.), co też znajduje potwierdzenie na załączonej do protokołu kontroli drogowej fotografii (por. k. 0010 akt admin.).
Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a., gdyż stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy. Można byłoby o takim naruszeniu mówić w sytuacji, gdyby organ wydał decyzję bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydał decyzję bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie, pominął przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo prowadził je w sposób niepozwalający na ustalenie stanu faktycznego danej sprawy. Taka sytuacja nie miała jedna miejsca w niniejszej sprawie. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe. W tym miejscu należy podkreślić, że wbrew zarzutom skargi, organ nie pominął żadnego z dowodów, ocenił je a fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Okoliczność, posiadania stosownego oznakowania wewnątrz kabiny pojazdu nie zmienia faktu, że w momencie zatrzymania pojazdu przez funkcjonariuszy nie był on prawidłowo oznakowany. Zdaniem Sądu stan faktyczny ustalono prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Dokonana w zaskarżonej decyzji (jak i w decyzji organu pierwszej instancji) ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa oraz wskazaniem, które dowody mają istotne znaczenie dla sprawy i dlaczego.
Jednocześnie nie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie można jednak nie zauważyć, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący ten przewóz w sytuacji, gdy wystąpił zakazany przez prawo skutek, a jedynie na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział sytuacje, w których odpowiedzialność ta zostaje wyłączona (art. 92b i art. 92c u.t.d.). Skoro wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy, powinien podlegać interpretacji ścieśniającej (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 485/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia). Analiza art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. prowadzi do wniosku, że dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności, wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania tegoż naruszenia doprowadziły. Niezbędne jest łączne wystąpienie tych dwóch przesłanek, by postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie zostało wszczęte, a wszczęte umorzone. Jak już wskazano przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 611/21). Skarżąca nie wykazała, aby okoliczności te wystąpiły w rozpatrywanej sprawie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 368/21). Skarżący natomiast, pomijając nawet oświadczenie, że zapomniał o umieszczeniu tablicy, to o braku właściwego oznaczenia pojazdu wiedział od chwili stwierdzenia tego faktu podczas postoju na parkingu.
Zatem Skarżący nawet przyjmując, że wiedział, iż tablica "ODPADY" została uszkodzona (a nie zapomniał o jej umieszczeniu na pojeździe) nie zadbał jednak, aby po uszkodzeniu ponownie ją przymocować w sposób trwały na zewnątrz pojazdu. Skarżący, jako profesjonalista na rynku transportowym powinien przed rozpoczęciem przewozu upewnić się, czy właściwe oznaczenie pojazdu zostało na nim umieszczone w sposób trwały. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie, czy postoju w trakcie przewozu (tak NSA w wyroku z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1095/24).
Ponadto zauważyć należy, że jak zaznacza się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, "protokół kontroli będący (...) podstawą do wymierzenia kary skarżącemu jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. To, co zostało w nim urzędowo potwierdzone objęte jest więc domniemaniem zgodności z prawdą. Domniemanie to może zostać obalone skutkiem przeprowadzenia innych dowodów w toku postępowania administracyjnego. (...) dowód z dokumentu urzędowego jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. (...) Zatem protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który podpisał (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1095/24). Skarżący złożył wprawdzie zastrzeżenia do protokołu, jednakże dotyczyły one braku okazania podczas kontroli nagrania, które potwierdzałoby, że tablica "ODPADY" była za szybą. Okoliczność ta w świetle poddanego kompleksowej ocenie materiału dowodowego nie wpływa na prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Skarżący nie zakwestionował bowiem podanych podczas kontroli powodów braku właściwego oznaczenia pojazdu. Z nagraniem mógł się zapoznać w toku postępowania, gdyż znajduje się w aktach administracyjnych, a po ich złożeniu do tych akt Strona została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w tym zakresie w wyznaczonym, przewidzianym w obowiązujących przepisach terminie. Należy ponadto zauważyć, na co wcześniej wskazano i co przyznał Skarżący, że umieszczenie wewnątrz pojazdu nie stanowi prawidłowego oznaczenia pojazdu transportującego odpady.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących niezastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie umorzenia administracyjnej kary pieniężnej, to należy zauważyć, że przywołane w zaskarżonej decyzji rozważania na temat relacji między przepisami art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 u.t.d. należy ocenić jako nieadekwatne na tle niniejszej sprawy. W sprawie, w której zapadł powołany przez organ odwoławczy wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r. w sprawie II GSK 732/23, na tle powyższych przepisów zestawiono kwestie: dyrektyw wymiaru kary (art. 189d k.p.a.) oraz odstąpienia od jej nałożenia (art. 189f k.p.a.). Stanowisko NSA zawarte w tym wyroku jest konsekwentnie prezentowane i aprobowane w orzecznictwie, także tutejszego Sądu (por. wyrok prawomocny WSA w Bydgoszczy z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 503/24), podziela je również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Należy jednakże zauważyć, że w odniesieniu do zagadnienia udzielenia ulg w zapłacie kar administracyjnych nie znajduje ono zastosowania, ponieważ ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje regulacji w zakresie przyznania ulg w zapłacie kar już nałożonych. Nie daje się ono zatem zastosować w odniesieniu do art. 189a § 2 pkt 6 k.p.a. Sytuacja jest tu odmienna niż określona w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a. dotycząca odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w zestawieniu z nie wszczynaniem postępowania w tym przedmiocie (umorzeniem postępowania już wszczętego).
Niemniej jednak w ocenie Sądu ten mankament zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, a tym samym na wynik sprawy, gdyż art. 189k k.p.a. nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ postępowanie, w którym została ona wydana toczyło się w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a nie dzielenia ulgi w jej wykonaniu w postaci umorzenia.
W związku z powyższym należy podzielić pogląd, zgodnie z którym "umorzenie kary pieniężnej na podstawie art. 189k § 1 k.p.a., na które wskazywał skarżący, może być dokonane na wniosek strony przez organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną. Wniosek w tym zakresie inicjuje odrębne postępowanie administracyjne. Biorąc pod uwagę granice obecnie rozpoznanej sprawy sądowoadministracyjnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd ustalił, że żądanie skarżącego nie należy do przedmiotu niniejszej sprawy wyznaczonego treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz treścią zaskarżonej decyzji" (por. prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 840/24).
Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym objętych zarzutami skargi.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.