I SA/Bd 737/15

I SA/Bd 737/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2015-11-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka /przewodniczący/
Jarosław Szulc
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 204/16 - Wyrok NSA z 2018-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 7b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz W. K. kwotę 717 zł (siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki "T.", nr nadwozia [...], pojemność silnika 1998 cm3, rok produkcji 2007, w kwocie [...] zł. Organ uznał, że przedmiotowy pojazd w dniu jego nabycia był samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób i w związku z tym należy zaklasyfikować go do pozycji 8703, jako samochód osobowy, podlegający opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia
[...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na wstępie organ podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia
2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm., dalej: "u.p.a.") do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną
z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm.). W myśl art. 100 ust. 4 u.p.a., samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie
z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi,
z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 8703 10 11, pojazdów typu meleks
o kodzie CN 8703 10 18 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 8703 10 18. Organ wskazał na Wyjaśnienia do taryfy celnej, zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006r. (M.P. nr 86, poz. 880), które także posługują się oznaczeniem kodu CN i w opisowy sposób wskazują kryteria i cechy pozwalające dokonać prawidłowego zakwalifikowania do CN.
W celu ustalenia prawidłowego kodu należy, zdaniem organu, w pierwszej kolejności kierować się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) ujętymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1789/2003 z 11 września 2003r. Stosownie do postanowień reguły 1 ORINS dla celów prawnych klasyfikacje towarów
w pierwszym rzędzie należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów.
Organ wskazał, że w odniesieniu do samochodów klasyfikowanych do pozycji 8703 wskazuje się następujące charakterystyczne cechy projektowe: a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składane; b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli; c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; d) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób; jak i towarów; e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Organ podkreślił, że o wyborze właściwej pozycji Taryfy celnej decyduje główna funkcja pojazdu, pełnienie której wynika m. in. z jego budowy i wyposażenia i nie chodzi tu jednak o przeznaczenie w sensie sposobu wykorzystania towaru przez nabywcę lecz o przeznaczenie wg zamysłu jego producenta.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy wskazał, że poparciem dla stanowiska organów obu instancji są okoliczności ustalone w toku postępowania.
W związku z faktem, że nie został przeprowadzony dowód w postaci oględzin pojazdu oraz zeznań świadka, Naczelnik Urzędu Celnego w T. włączył do akt postępowania materiał w postaci protokołu z oględzin pojazdu (nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku) tej samej marki i rocznika, nabytego wewnątrzwspólnotowo przez żonę podatnika. Z oględzin wynika, że pojazd posiada pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy, pasażerów i towarów. Jest wyposażony w stałe siedzenia (5 szt.) z wyposażeniem zabezpieczającym, które są zamontowane w stałe miejsca kotwiące. Nie posiada stałego panelu, przegrody lub kratki pomiędzy przestrzenią kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób jak i towarów. Pojazd jest
w pełni przeszklony, pięciodrzwiowy. Ponadto pojazd posiada: dywaniki, wentylację, oświetlenie, wykładzinę podłogową, tapicerkę boczną, uchwyty górne dla pasażerów, elektryczne sterowanie szyb w drzwiach przednich i tylnych, poduszki powietrzne, kurtyny powietrzne.
Natomiast, z wyjaśnień skarżącego wynika, że w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd posiadał jeden rząd siedzeń (2 miejsca), kabinę kierowcy trwale oddzieloną od części ładunkowej ścianą grodziową, w części ładunkowej pojazd nie posiadał pasów bezpieczeństwa oraz miejsc ich kotwiczenia - były zaślepione blachą. W części ładunkowej był przeszklony, jednak szyby tylne były zabezpieczone czarną folią antywłamaniową oraz zaklejone na stałe bez możliwości ich otwierania. Podłoga w części ładunkowej wykonana była z grubościennej blachy stalowej. Następnie poinformował, że dokonane przez niego zmiany polegały m.in. na demontażu ściany grodziowej, demontażu maty antypoślizgowej oraz podłogi z blachy grubościennej w części ładunkowej, usunięciu zaślepki z blachy zakrywającej miejsca kotwiące do pasów bezpieczeństwa, odbezpieczeniu drzwi tylnych, które były zamknięte na stałe, zdemontowano tapicerkę drzwi tylnych w celu zamontowania mechanizmów otwierania okien oraz niezbędnego wyposażenia drzwi celem ich uruchomienia, zamontowano boczne pasy bezpieczeństwa oraz pas środkowy, dokonano montażu tylnej kanapy oraz pozostałego wyposażenia wnętrza koniecznego w samochodach osobowych. Organ stwierdził, że wykonanie tych zmian nie było trudne pomimo tego, że podatnik uważa, iż zmiany konstrukcyjne polegające na przekwalifikowaniu pojazdu z osobowego na ciężarowy były wykonane za granicą przez profesjonalne podmioty gospodarcze zgodnie z wymaganiem technicznym wynikającym ze świadectwa homologacji.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że autoryzowany dealer marki "T.", w odpowiedzi na liczne zapytania ze strony organów, wielokrotnie informował, że dysponuje jedynie informacjami na temat homologacji
i kompletacji pojazdów wprowadzanych na rynek Polski. W odniesieniu do innych pojazdów produkowanych i sprzedawanych przez "T." oraz jej spółki nie posiada jednoznacznych informacji na temat procesu produkcyjnego
i homologacyjnego.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zmiany konstrukcyjne przedmiotowego samochodu, wprawdzie pozbawiły go pewnych cech charakterystycznych dla samochodów osobowych, jednakże miały charakter nietrwały
i nie pozbawiły pojazdu jego zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób bowiem posiadają charakter odwracalny. Opisane przez stronę zmiany świadczą, zdaniem organu, o tym, że samochód na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego spełniał wymogi do przewozu towarów i dwóch osób, ale nie wyłącza to jego zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób. Dlatego też nieuzasadnione było przeprowadzanie dowodów, o które wniósł skarżący, polegających na dokonaniu w jakim stanie technicznym i konstrukcyjnym pojazd był użytkowany, na czym polegały zmiany konstrukcyjne przystosowujące go do przewozu towarów oraz przesłuchanie ostatniego właściciela pojazdu przed jego wewnątrzwspólnotowym nabyciem oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J.O. Zmiany dokonane w samochodzie umożliwiające przewóz towarów, nie były właściwe temu pojazdowi, którego przeznaczenie do przewozu osób została uformowana już na etapie produkcji. Zatem, w ocenie organu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu ustalenia dotyczące elementów wyposażenia pojazdu istniejących
w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego, a służących zwiększeniu funkcji towarowej, gdyż wskazane różnice nie mają wpływu na zmianę konstrukcji przeznaczenia pojazdu.
Odnosząc się do twierdzeń strony, że ciężarowy charakter samochodu potwierdzają dokumenty rejestracyjne, świadectwa homologacji oraz zaświadczenia duńskiego urzędu skarbowego, załączona opinia techniczna oraz zaświadczenia
o przeprowadzonych badaniach technicznych przed pierwszą rejestracją pojazdu
w kraju, organ zauważył, że klasyfikacji pojazdów dla celów ustalenia wyrobów akcyzowych nie dokonuje się na podstawie ustawy prawo o ruchu drogowym
i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Powyższe przepisy odnoszą się jedynie dla potrzeb rejestracji pojazdu.
W zakresie przedłożonych przez skarżącego dowodów organ uznał, że Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.) wydana przez niemieckie władz celne, choć stanowi urzędowe potwierdzenie właściwej klasyfikacji taryfowej, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Po pierwsze, WIT został wydany po dniu dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki "T.". Po drugie, przepis art. 7 b ust. 1 u.p.a. przewidujący, że wiążąca informacja taryfowa ma zastosowanie w obrocie wyrobami akcyzowymi na terytorium kraju oraz
w ich nabyciu wewnątrzwspólnotowym weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., ale nie dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 listopada 2014 roku o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej ( Dz.U.
z 2014 r. poz. 1662).
W dalszej kolejności Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że interpretacje indywidualne stanowią odpowiedź na wniosek zainteresowanego złożony w sprawie wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna załączona przez skarżącego do akt postępowania nie dokonuje klasyfikacji przedmiotowego pojazdu, a jedynie stwierdza, że pojazd zaliczony do kodu CN 8704 nie będzie podlegał opodatkowaniu akcyzie
w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Organ dokonujący interpretacji nie dokonywał klasyfikacji opisanego pojazdu, przyjmując klasyfikację wskazaną we wniosku przez podatnika i na jej podstawie wydał opinię. Dokonana przez skarżącego klasyfikacja pojazdu przedstawiona w ramach "zdarzenia przyszłego" opisanego we wnioskach
o wydanie Interpretacji indywidualnej oparta została wyłącznie o przepisy regulujące zasady rejestrowania pojazdów w kraju z pominięciem ustawy podatkowej o podatku akcyzowym. Nadto, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, stan faktyczny ustalony w ramach postępowania podatkowego nie odpowiada stanowi faktycznemu (zdarzeniu przyszłemu) przedstawionemu przez podatnika we wniosku o interpretację,
a indywidualne interpretacje podatkowe nr [...] i nr [...] zostały wydane w roku 2013 i 2014, tj. wiele miesięcy po dokonanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym przedmiotowego samochodu, zaś indywidualne interpretacje podatkowe nr [...] oraz nr [...] dotyczą tylko samochodu "S". Interpretacja nr [...], którą wskazuje skarżący w odwołaniu, nie dotyczy podatnika, jak również pojazdu będącego przedmiotem niniejszego postępowania i wydana została 23 miesiące po dokonanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym przedmiotowego pojazdu. Tylko interpretacja nr [...] została wydana przed datą nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu w dniu [...] grudnia 2011 roku i dotyczy m.in. samochodu "T.", jednakże wnioskodawca opisuje inny stan faktyczny niż dotyczący samochodu będącego przedmiotem tego postępowania. Z tych względów, przedłożone interpretacje, nie pełnią w przedmiotowej sprawie funkcji ochronnej.
W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając:
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz
w związku z art. 7b ustawy z dnia 6 grudnia 2008 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. 3, poz. 11) oraz art. 12 ust. 2-4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE. L z 1S Nr 302, str. 1) i art. 1 ust. 1-3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1! w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej ( Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie sp. rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezgodne z przepisami zdefiniowanie przedmiotowego samochodu jako osobowego w sprzeczności
z Nomenklaturą Scaloną i zasadami dokonywania klasyfikacji i nieuwzględnienie wiążącego charakteru imiennej WIT nr [...];
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 30 i art. 28 ust. 1 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez nałożenie podatku o skutku równoważnym cłu na import towaru z innego kraju członkowskiego UE, co prowadzi do ekonomicznej nieopłacalności kupowania samochodów za granicą Polski w celu ich zarejestrowania
i użytkowania w Polsce;
- obrazę przepisu art. 217 Konstytucji RP poprzez określenie przedmiotu opodatkowania za pomocą nieprecyzyjnych, pozaustawowych kryteriów, sprowadzających się do oceny wyposażenia samochodu, pomimo możliwości wydania decyzji w oparciu o dokumenty urzędowe przedłożone przez stronę;
- naruszenie prawa procesowego, tj. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 613- dalej: "O.p.") poprzez wydanie decyzji utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podczas gdy
z uwagi na rażące naruszenia prawa procesowego i materialnego należało decyzję uchylić i umorzyć postępowanie;
- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 O.p., która miała wpływ na treść zaskarżonej decyzji i naruszenie zasady zaufania do organów państwa, poprzez zaniechanie organu celnego wyczerpującego zebrania i rozporządzenia całego dostępnego materiału dowodowego, a także oddalenie wniosków dowodowych podatnika, co nie pozwoliło organowi celnemu dokonać miarodajnej rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy;
- art. 191 O.p., która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przeprowadzenie dowodów z informacji pozyskanych w toku czynności sprawdzających i oparcie na nich rozstrzygnięcia, dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny dowodów zgromadzonych
w sprawie, co poskutkowało uznaniem przez organ, że przedmiotowy pojazd służy przez cały okres swojego funkcjonowania zasadniczo do przewozu osób;
- art. 194 § 1 O.p., która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegającą na pominięciu wiążącej informacji taryfowej wydanej zgodnie z unijnymi procedurami przez organ
o najwyższych kompetencjach w zakresie dokonywania kwalifikacji towarów do kodów CN Nomenklatury Scalonej i stanowiącej urzędowe potwierdzenie właściwej klasyfikacji towaru, w sytuacji, gdy instytucja WIT ma zastosowanie na gruncie ustawy o podatku akcyzowym;
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 187 § 1 w związku z art. 191 oraz art. 210 §1 pkt 6, art. 210 § 4 w zw. z art. 120, art. 125 § 1 i art. 121 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące i niewnikliwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego,
w szczególności pominięcia dowodów z indywidualnych interpretacji podatkowych oraz z dokumentacji, na podstawie której pojazd zaklasyfikowano w innym państwie wspólnotowym jako ciężarowy;
- art. 274c § 1 O.p. w zw. z art. 280 O.p., poprzez uwzględnienie przy wydaniu decyzji dowodów pozyskanych nielegalnie i przeprowadzonych w toku czynności sprawdzających w trakcie kontroli, gdyż organ podatkowy nie miał podstaw do zwrócenia się z taką informacją przed wszczęciem postępowania podatkowego;
- art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. poprzez uzasadnienie decyzji
z pominięciem powołania i dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę jej wydania i w oparciu o pozaprawne dywagacje o "odwracalnym i nie trwałym" charakterze zmian konstrukcyjnych samochodu;
- art. 14k i art. 14m O.p. poprzez uznanie, iż indywidualna interpretacja podatkowa stanowi jedynie odpowiedź na pytanie podatnika i jest skierowana wyłącznie do niego, przez co nie pełni funkcji ochronnej podatnika;
- art. 155 O.p. poprzez wezwanie przez organ pierwszej instancji pierwszego nabywcy w kraju do złożenia wyjaśnień na etapie czynności sprawdzających pomimo, iż wezwanie to było możliwe dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Istota sporu powstałego między skarżącą a organami celnymi dotyczy tego, czy nabyty przez W.K. samochód "T." jest samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób (klasyfikowanym do kodu CN 8703), czy też samochodem przeznaczonym do przewozu towarów (klasyfikowanym do kodu CN 8704), a więc, czy powinien być opodatkowany podatkiem akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, czy też nie.
Nie ma sporu co do tego, że rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy winno nastąpić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.). W myśl art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 4 u.p.a. samochody osobowe są to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 8703 10 11, pojazdów typu meleks o kodzie CN 8703 10 18 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 8703 10 18.
Z kolei stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej
i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm.).
Nomenklaturę Scaloną określają zatem przepisy rozporządzenia Rady (EWG)
nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. W wyżej wymienionym rozporządzeniu Rady (EWG), które jest corocznie nowelizowane, w załączniku I, w sekcji XVII, w dziale 87 przy kodzie CN 8703 zawarty jest następujący opis: "pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi".
Należy zauważyć, że wyjaśnienia do Taryfy celnej do kodu 8703, zawarte
w Obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M.P. Nr 86, poz. 880), pozwalają stwierdzić, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pojazdów do tego kodu mają cechy pojazdu, które wskazują, że są to pojazdy przeznaczone raczej do przewozu osób niż do transportu towarów oraz podają szereg cech świadczących o takim charakterze pojazdu.
Zgodnie z wyjaśnieniami o tym, że pojazd klasyfikuje się do pozycji 8703, świadczą następujące cechy: a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwice oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni. siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych; b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
c) obecność przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej)
z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; d) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów; e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Z kolei o tym, że dany pojazd klasyfikuje się do pozycji 8704 świadczą następujące cechy: a) siedzenia - ławki bez wyposażenia zabezpieczającego (np. pasów bezpieczeństwa lub punktów do zamocowania pasów bezpieczeństwa
i potrzebnego do tego wyposażenia) ani bez wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej znajdującej się za siedzeniem kierowcy i przednimi siedzeniami pasażerów. Siedzenia te są zwykle składane tak, aby możliwe było pełne wykorzystanie tylnej części pojazdu (vany) lub naczepy (pojazdy typu pick-up) do transportu towarów; b) oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładaną klapą (pojazdy typu pickup); c) brak okien na bokach pojazdu; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi bez okien na bokach pojazdu lub z tyłu, przeznaczonych do załadunku i rozładunku towarów (vany); d) zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną;e) brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
W tym miejscu należy zauważyć, że choć powołane noty wyjaśniające nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to są one ważnym środkiem służącym ujednoliceniu podejścia do ustalenia przeznaczenia pojazdu i wyjaśnieniu zakresu pozycji CN 8703 i CN 8704. Na ich znaczenie dla wykładni Taryfy celnej i jej jednolitej interpretacji wielokrotnie wskazywał TSUE w swym orzecznictwie, wyjaśniając, że pomimo, iż nie wiążą one prawnie, przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji poszczególnych pozycji (por. wyrok z dnia 28 kwietnia 1999 r. w sprawie C – 405/97 Mövenpick Deutschland, czy z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-15/05 Kawasaki Motors Europe).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA z dnia 10 czerwca 2010 r., I SA/Gd 266/10, wyrok NSA z dnia 20 maja 2010 r., I GSK 770/09, wyrok WSA z dnia 28.04.2008 r., III SA/Wa 271/08) utrwalony jest pogląd, że procedura klasyfikowania pojazdu samochodowego do poszczególnego kodu CN winna przebiegać w ten sposób, że na wstępie winno być ustalone przez organy podatkowe przeznaczenie danego pojazdu. Do kodu CN 8703 można zakwalifikować jedynie pojazd, który jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Ustalenie, że pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób powoduje, że winien być zaklasyfikowany do kodu 8704, tj. pojazdy samochodowe do transportu towarów.
Główne przeznaczenie jest zatem decydujące dla klasyfikacji pojazdów do odpowiedniego kodu Taryfy celnej. Przeznaczenie to określa ogólny wygląd spornego samochodu i ogół jego cech, nadających mu zasadnicze przeznaczenie (por. wyrok TSUE z dnia 6 grudnia 2007 r., C – 486/06).
Na podstawie zebranych w sprawie dowodów organ odwoławczy stwierdził, że wskazany samochód posiada szereg cech charakterystycznych dla pojazdów zdefiniowanych kodem 8703. Organ nie zakwestionował przy tym, że skarżący nabył sporny pojazd jako przystosowany do przewozu towarów. Uznał jednak, że zmiany konstrukcyjne samochodu miały charakter nietrwały i nie pozbawiały go zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał stwierdzenie, że sporny pojazd posiada cechy, pozwalające do zakwalifikowania go jako pojazdu osobowego. Sąd nie kwestionuje tego, że samochód po wyprodukowaniu może zostać przerobiony, ale na gruncie przepisów dotyczących podatku akcyzowego zmiana ta musiałaby iść tak daleko, aby można było stwierdzić - według istniejących obiektywnych cech i właściwości pojazdu - iż zmienił się typ pojazdu z pojazdu przeznaczonego tylko do przewozu osób lub pojazdu osobowo-towarowego (8703) na samochód przeznaczony tylko do przewozu towarów (8704). O kwalifikacji pojazdu jako osobowego lub ciężarowego decyduje ogół jego cech. Nie jest możliwe dokonanie kwalifikacji na podstawie zmiany niektórych elementów jego wyposażenia w sytuacji, gdy cechy tego pojazdu świadczą o innym jego przeznaczeniu.
Jednakże, zdaniem Sądu, dokonując klasyfikacji spornego samochodu do odpowiedniego kodu CN nie można abstrahować od uzyskanej przez skarżącego wiążącej informacji taryfowej wydanej przez niemieckie władze celne w dniu [...] lipca 2014 r. dotyczącej powyższego auta oraz interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2011 r. wydanej przez Ministra Finansów. Trzeba podkreślić, że zarówno instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, jak i wiążących informacji taryfowych pełnią funkcję ochrony praw podatników. Zachowanie się w sposób odpowiadający treści interpretacji (informacji) nie może szkodzić jej adresatowi, tworzy stan bezpieczeństwa i pewności prawnej. Wskazać należy, że w wyroku z 29 stycznia 1998 r., C-315 TSUE stwierdził, że WIT ma za cel dać podmiotowi gospodarczemu pełne bezpieczeństwo, gdy istnieje wątpliwość co do klasyfikacji jakiegoś towaru według istniejącej nomenklatury celnej, chroniąc go wobec wszelkich późniejszych modyfikacji stanowiska przyjętego przez organy celne dotyczącego klasyfikacji towaru.
W opisie samochodu zawartym w powyższym WIT stwierdzono, że przedmiotowy pojazd został przerobiony z samochodu osobowego, z nadwoziem zamkniętym pięciodrzwiowy, z dwoma miejscami, z przestrzenią ładunkową oddzieloną od kabiny pasażerskiej poprzez trwałe zamontowanie ścianki oddzielającej za pierwszym rzędem siedzeń. Wskazano, że w przestrzeni ładunkowej znajduje się przymocowana na stałe płyta podłogowa z dodatkową matą antypoślizgową. Przestrzeń ładunkowa nie posiada siedzeń i pasów bezpieczeństwa, a miejsca kotwiące
i przytwierdzające służące wbudowaniu dalszych siedzeń i pasów bezpieczeństwa zostały trwale zaślepione (bezużyteczne). Władze niemieckie zaklasyfikowały przedmiotowy pojazd do pozycji 8704 2199, a zatem uznały, że powyższy samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu towarów.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, organy celne wydają, na pisemny wniosek i w sposób określony zgodnie z procedurą Komitetu, wiążące informacje taryfowe lub wiążące informacje dotyczące pochodzenia (ust. 1). Wiążąca informacja taryfowa lub wiążąca informacja dotycząca pochodzenia zobowiązuje organy celne wobec osoby, na którą wystawiono informację jedynie
w zakresie, odpowiednio, klasyfikacji taryfowej lub określenia pochodzenia towaru, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana (ust. 2).
Kwestię znaczenia WIT na gruncie podatku akcyzowego rozstrzyga art. 7b ust. 1 u.p.a. Przepis ten stanowił, że wiążąca informacja taryfowa, o której mowa w art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, ma odpowiednio zastosowanie w obrocie wyrobami akcyzowymi na terytorium kraju oraz w ich nabyciu wewnątrzwspólnotowym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia
2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Przepis ten umożliwia stosowanie wiążących informacji taryfowych wydawanych na podstawie przepisów prawa celnego w sprawach z zakresu podatku akcyzowego. Odpowiednie stosowanie WIT do obrotu krajowego i w nabyciu wewnątrzwspólnotowym oznacza, że wiążąca informacja taryfowa jest również wiążąca w zakresie opodatkowania akcyzą.
W zaskarżonej decyzji organ wywodzi, że art. 7b ust. 1 u.p.a. nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy wyrobów akcyzowych, natomiast samochody osobowe nie są takimi wyrobami. Rzeczywiście za wyroby akcyzowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.a. uznaje się energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe, określone w załączniku nr 1, jednakże bez wątpienie samochody osobowe, tak jak wyroby akcyzowe, także podlegają podatkowi akcyzowemu.
Wprawdzie punktem wyjścia każdej interpretacji prawa jest wykładnia językowa, jednakże za dostatecznie utrwalony w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej przez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, jest wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z: 14 marca 2011 r., II FPS 8/10; 2 kwietnia 2012 r.,
II FPS 3/11). Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. postanowienie SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, "Biuletyn SN" 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r., II FSK 1885/07; wyroki NSA z: 19 listopada 2008 r., II FSK 976/08; 2 lutego 2010 r., II FSK 1319/08; 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i nast.; B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego (w:) Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie, praca zbiorowa pod red. B. Brzezińskiego, Toruń 2009, s. 422 i nast.; L. Morawski: Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74–83). Żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów, także przepisów zawartych w innych aktach prawnych, w szczególności w Konstytucji RP.
Oparcie się w rozpatrywanej sprawie wyłącznie na językowym znaczeniu art. 7b ust. 1 u.p.a. oraz przyjęcie stanowiska organu oznaczałoby, że na gruncie podatkowym w korzystniejszej sytuacji byliby podatnicy dokonujący obrotu, np. napojami alkoholowymi czy wyrobami tytoniowymi, gdyż mogliby oni posługiwać się wiążącą informacją taryfową, natomiast takiego prawa pozbawieni zostaliby podatnicy handlującymi samochodami osobowymi, mimo że również są obciążeni akcyzą. Kryterium różnicującym sytuację prawną podatników stanowiłby zatem rodzaj towaru, którym dokonywano by obrotu.
Nasuwa to zastrzeżenia co do zgodności proponowanej interpretacji
z konstytucyjną zasada równości wobec prawa. Zasada ta została wyrażona w art. 32 Konstytucji. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo o równego traktowania przez władze publiczne. W myśl natomiast ust. 2 - nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym
z jakiejkolwiek przyczyny.
Na temat zasady równości wielokrotnie wypowiadał się w swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem Trybunału zasada równości oznacza, że osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo, natomiast osoby znajdujące się w odmiennej sytuacji faktycznej należy traktować odmiennie. Innymi słowy, wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących (np. orzeczenie TK
z dnia 4 lutego 1997 r., P 4/96). Odstępstwo od zasady równości nie zawsze jest równoznaczne z dyskryminacją lub uprzywilejowaniem. Odstępstwo jest dopuszczalne (orzeczenie TK z dnia 3 września 1996 r., K 10/96, wyrok TK z dnia 13 kwietnia 1999 r., K 36/98, wyrok TK z dnia 12 września 2000 r., K 1/00, wyrok TK z dnia 4 grudnia 2000 r., K 9/00), jeżeli:
- wprowadzone przez prawodawcę zróżnicowania są racjonalnie uzasadnione, biorąc pod uwagę cel i treść przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma;
- waga interesu, któremu ma służyć zróżnicowanie podmiotów podobnych, pozostaje
w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku różnego traktowania podmiotów podobnych;
- regulacja prawna znajduje podstawę w wartościach, zasadach lub normach konstytucyjnych, uzasadniających odmienne traktowanie podmiotów podobnych.
W świetle powyższych wywodów stwierdzić należy, że zaproponowana przez organ interpretacja narusza konstytucyjną zasadę równości. Wykładni art. 7b ust. 1 u.p.a. należy dokonać w zgodzie z Konstytucją. Rodzaj towaru, którym podatnik dokonuje obrotu (handluje) nie może być kryterium różnicującym sytuację prawną podatników w zakresie możliwości posługiwania się wiążącą informacją taryfową. Kryterium to jest nierelewantne, nieproporcjonalne oraz nie znajduje oparcia
w wartościach konstytucyjnych.
Należy również zauważyć, że z interpelacji poselskiej nr 23349 z dnia 12 grudnia 2013 r. wynika, że także Ministerstwo Finansów (odpowiedzi na interpelację udzielał podsekretarz stanu w MF) nie wykluczało stosowania WIT w odniesieniu do samochodów osobowych na gruncie podatkowym (k. [...] akt sądowych).
Podkreślenia wymaga, że ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, art. 7b ust. 1 u.p.a. otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym wiążąca informacja taryfowa, o której mowa w art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ma odpowiednio zastosowanie w obrocie wyrobami akcyzowymi
i samochodami osobowymi na terytorium kraju oraz w ich nabyciu wewnątrzwspólnotowym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. W świetle powyższych wywodów należy uznać, że zmiana ta miała jedynie charakter doprecyzowujący.
Ponadto, w ocenie Sądu, mając na uwadze charakter i znaczenie WIT
w procedurze stosowanej przez organy celne, w szczególności nadanej mu przez
art. 12 ust. 2 w.k.c. (odpowiednio stosowany na mocy art. 7b ust. 1 u.p.a. do wyrobów akcyzowych), który w swojej treści odwołuje się nie do wyrobu akcyzowego
i samochodu osobowego, ale ogólnie do "towaru", nie można zawężać możliwości posłużenia się przez podatnika WIT jedynie w odniesieniu do wyrobów akcyzowych
w rozumieniu u.p.a., którym to pojęciem posługiwał się art. 7b u.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2015 r., a więc przed jego nowelizacją. Zachowanie jednolitości i spójności przepisów wspólnotowych, w tym art. 12 ust. 2 w.k.c. posługującego się szerokim sformułowaniem "towary", wykluczało możliwość interpretowania art. 7b przed nowelizacją, jako nie obejmującego również samochodów osobowych, mimo że u.p.a. nie uznaje ich za wyroby akcyzowe. Dokonana z dniem
1 stycznia 2015 r. nowelizacja art. 7b ust. 1 u.p.a. usuwa wątpliwości w tym zakresie
i wpisuje się w pożądaną w wykładni przepisów zasadę jednolitego stosowania prawa
w państwach członkowskich, w tym także odnośnie rozumienia użytych w ich treści pojęć.
W świetle powyższego uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie art. 7b ust. 1 u.p.a. znajduje zastosowanie również do samochodów osobowych. W rezultacie zasadnie skarżący powołał się na WIT wydany przez niemieckie władze celne.
Organ odwoławczy uważa jednak, odwołując się do art. 12 ust. 2 w.k.c., że skoro WIT został wydany w dniu [...] lipca 2014 r., tj. po dniu dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, to podatnik nie może posługiwać się tym dokumentem.
Art. 12 ust. 2 w.k.c. stanowi, że informacje taryfowe wiążą organy celne jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu,
w którym informacja została przez nie wydana. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma określenie zwrotu "formalności celne" i sposobu jego rozumienia na gruncie podatkowym. Podkreślenie wymaga, że zgodnie z art. 7b u.p.a. wiążąca informacja taryfowa ma odpowiednie zastosowanie w zakresie opodatkowania akcyzą, a zatem z uwzględnieniem specyfiki regulacji podatkowych.
Zdaniem Sądu pojęcie "formalności celnych" należy wiązać ze zgłoszeniem celnym. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje objęcie towarów procedurą celną, do której zostały one zgłoszone. Objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu (najczęściej stosowaną procedurą), wiąże się z koniecznością uiszczenia należności celnych przywozowych. Zgodnie z art. 201 ust. 1 lit. a) w.k.c. dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenie do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. W takim przypadku chwilą powstania długu celnego jest moment przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 w.k.c.). Aby dokonać zgłoszenia celnego (w formie pisemnej) należy wypełnić formularz jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD). Innymi słowy, przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje objęcie towarów wnioskowaną procedurą i określenie przez zgłaszającego kwoty wynikającej z długu celnego. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że taka konstrukcja zgłoszenia celnego ma charakter zbliżony do deklaracji podatkowych (por. Prawo celne pod. red. W. Czyżowicza, Warszawa 2004, s. 233;
A. Kuś, Podstawy prawa celnego (w:) Zarys finansów publicznych i prawa finansowego, pod red. W. Wójtowicz, Kraków 2005, s. 343).
W świetle powyższego uznać należy, że na gruncie podatkowym "formalności" wiążą się ze złożeniem deklaracji podatkowej. Deklaracje występują w konstrukcji podatków płaconych na zasadzie samoobliczenia, a zatem również w podatku akcyzowym. Znaczenie prawne deklaracji jest takie, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty (art. 21 § 2 O.p.). Przepis ten ustanawia domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej. Oznacza to, że ustawodawca uznaje deklaracje za miarodajne dla określenia zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy obowiązany jest respektować zawarte
w takiej deklaracji ustalenia, jeśli nie ma zastrzeżeń co do jej rzetelności.
W piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, że taka deklaracja jest sui generis substytutem decyzji podatkowej w zakresie funkcji informowania o wysokości należności podatkowej obliczonej przez podatnika (por. B. Brzeziński, Informacje i dokumentacja w prawie podatkowym (w:) Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie, praca zbiorowa pod red. B. Brzezińskiego, Toruń 2009, s. 300). Wskazać również należy, że w myśl art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie złożył deklaracji podatkowej, organ wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W tym wypadku to decyzja podatkowa zastępuje deklarację podatkową.
W rozpatrywanej sprawie skarżący będąc przeświadczony o tym, że nie ma obowiązku uiszczenia akcyzy od nabytego samochodu, nie złożył deklaracji podatkowej w zakresie podatku akcyzowego. Skoro jednak decyzja podatkowa w pewnym sensie zastępuje deklarację podatkową, to za chwilę miarodajną dla ustalenia czy informacja taryfowa, o której mowa w art. 12 ust. 2 w.k.c., jest wiążąca na gruncie podatkowym, czy też nie, należy uznać moment wydania decyzji podatkowej przez organ pierwszej instancji, bowiem dopiero wówczas zostaje określona wysokość podatku. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] marca 2015 r., natomiast WIT - w dniu [...] lipca 2014 r. Tym samym WIT został wydany przed decyzją podatkową i ma charakter wiążący. Sąd nie przesądza przy tym, czy opis pojazdu zawarty w wiążącej informacji taryfowej wydanej przez niemieckie władze celne odpowiadał rzeczywistemu stanowi tego pojazdu. Ocena wartości dowodowej tego dokumentu należy do organu podatkowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 12
ust. 3 w.k.c. osoba, której udzielono informacji musi być w stanie udowodnić, że
w przypadku informacji taryfowej towar zgłoszony odpowiada pod każdym względem temu, który jest opisany w informacji. Podważenie wartości dowodowej WIT może wpłynąć na ocenę jego wiążącego charakteru.
Wobec tego ponownie prowadząc postępowanie, organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną co do związania organów celnych posiadanym przez skarżącego WIT, mając na uwadze, że odmowa jego zastosowania będzie uzasadniona tylko wtedy, gdy organ ustali, że objęty postępowaniem samochód nie odpowiada pod każdym względem temu, który został opisany w WIT.
Rację ma także skarżący gdy twierdzi, że wydana w sprawie interpretacja indywidualna chroni go od przed wydaniem niekorzystnej decyzji wymiarowej. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14k O.p. zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej
w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.
Z kolei stosownie do art. 14m § 1 O.p. zastosowanie się do interpretacji, która następnie została zmieniona lub nie została uwzględniona w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, powoduje zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji, jeżeli: 1) zobowiązanie nie zostało prawidłowo wykonane w wyniku zastosowania się do interpretacji, która uległa zmianie, lub interpretacji nieuwzględnionej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej oraz 2) skutki podatkowe związane ze zdarzeniem, któremu odpowiada stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji, miały miejsce po opublikowaniu interpretacji ogólnej albo po doręczeniu interpretacji indywidualnej.
Na podstawie art. 14m § 3 O.p. na wniosek podatnika, który zastosował się do interpretacji, w decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy określa również wysokość podatku objętego zwolnieniem, o którym mowa w § 1, albo - w przypadku uiszczenia podatku w zakresie objętym tym zwolnieniem - określa wysokość nadpłaty.
Skarżący zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie interpretacji (k. [...] akt sądowych), wskazując m.in., że zamierza dokonać nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu ciężarowego, który był autem osobowym, następnie przerobionym na pojazd ciężarowy – z jednym rzędem siedzeń, pięciodrzwiowy, bez pasów bezpieczeństwa w tylnej części pojazdu, z trwałą przegrodą za siedzeniem kierowcy. Według skarżącego pojazd ten jest przeznaczony do transportu towarów
i zaklasyfikował go do kodu CN 8704. Jednocześnie skarżący wskazał, że w przyszłości może pojawić się sytuacja, że w pojeździe zostaną dokonane przeróbki polegające na montażu dodatkowych siedzeń oraz usunięciu trwałej przegrody.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2011 r.,
nr [...] (k. [...] akt sądowych) uznał, że zakwalifikowanie przez wnioskodawcę spornego pojazdu do kodu 8704 jest prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że interpretację tę skarżący uzyskał przed nabyciem wewnątrzwspólnotowym pojazdu.
Odnosząc się do powyższej interpretacji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ interpretujący w istocie nie klasyfikował przedmiotowego pojazdu, a zaliczenia go do kodu 8704 dokonał w oparciu o klasyfikację wskazaną we wniosku przez podatnika. Innymi słowy, skoro we wniosku o wydanie interpretacji skarżący uznał, że właściwy jest kod 8704, to taką klasyfikację przyjął też organ. Należy jednak zauważyć, że skarżący występując o wydanie interpretacji nie miał pewności co do prawidłowości przyjętej przez siebie klasyfikacji, o czym świadczy chociażby opis pojazdu zawarty we wniosku o interpretację (np. skarżący wskazał, że był to samochód osobowy przerobiony następnie na ciężarowy). Występując o wydanie interpretacji chciał tę pewność uzyskać. Całym sensem złożonego wniosku o interpretację było potwierdzenie przez Ministra Finansów lub nie, czy wskazane we wniosku cechy pojazdu pozwalają go rzeczywiście zaliczyć do pozycji 8704.
Ponadto należy podkreślić, że organ interpretujący, uznając stanowisko skarżącego za prawidłowe, nie kierował się wyłącznie wskazanym przez stronę kodem CN. Minister Finansów w wymienionej interpretacji stwierdził bowiem, że
w sytuacji gdy zainteresowany dokona w pojeździe przeróbek polegających na montażu dodatkowych siedzeń oraz usunięciu przegrody za pierwszym rzędem siedzeń, to i tak nie powstanie obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, ponieważ pojazd nadal pozostanie zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Tym samym dla organu interpretującego istotny był również fakt rejestracji auta jako ciężarowego, przy czym nie jest ważne, czy organ miał w tym względzie rację, czy też nie. Minister Finansów wydając interpretację, opierał się zarówno na opisanych we wniosku cechach pojazdu, jak i na opisanych dokumentach potwierdzających ciężarowy charakter pojazdu. Organ uznał przy tym zawarty we wniosku opis zdarzenia przyszłego za wystarczający do wydania interpretacji, potwierdzającej stanowisko podatnika, że w opisanej sytuacji, gdy z zagranicznej karty pojazdu, zagranicznego dowodu rejestracyjnego oraz badania okręgowej stacji kontroli pojazdów wynika, że nabywany przez podatnika pojazd jest samochodem ciężarowym, to po stronie podatnika (importera) nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku akcyzowego.
Organ odwoławczy twierdzi także, że stan faktyczny przedmiotowego pojazdu (ustalony w postępowaniu podatkowym) różni się od stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika we wnioskach o wydanie interpretacji. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom strony wskazany pojazd posiadał stałe miejsce kotwiące dla zainstalowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa, które zostały jedynie tymczasowo zaślepione. Skarżący nie udowodnił też ewentualnego montażu siłowników w celu uruchomienia elektrycznego otwierania szyb dla pasażerów drugiego rzędu siedzeń. Podkreślić jednak trzeba, że dla organu interpretującego przeróbki w pojeździe nie miały znaczenia dla jego klasyfikacji, bowiem samochód nadal był zarejestrowany jako ciężarowy. Stanowisko interpretatora determinowały powyższe okoliczności jak
i wskazane przez skarżącego w części opisowej wniosku i zadanym pytaniu dokumenty, wskazujące na ciężarowy charakter pojazdu. Tym samym wskazane przez organ różnice nie wpłynęłyby na wydanie odmiennej interpretacji.
W ocenie Sądu, pozostawanie w obiegu prawnym interpretacji odpowiadającej pozytywnie na zadane pytanie, do których to interpretacji podatnik zastosował się uznając, że nie ciąży na nim obowiązek zapłaty akcyzy od nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu, objętego wydaną interpretacją, wywołuje skutek ochronny dla podatnika, o jakim mowa w art. 14k i 14m O.p. Brak jest podstaw do podważania mocy wiążącej tej interpretacji.
Dla uzasadnienia swojego stanowiska co do niewiążącego charakteru wydanych interpretacji organ odwoławczy powołuje się też na wyrok tut. Sądu z dnia 15 kwietnia 2015 r., I SA/Bd 57/15. Trzeba jednak zauważyć, że rozpatrywana sprawa dotyczy innego podatnika. Nadto w niniejszej sprawie dla organu interpretującego ważne było nie tylko zaklasyfikowanie pojazdu przez podatnika do kodu 8704, lecz również jego zarejestrowanie jako ciężarowego.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organ uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną wydanych na rzecz skarżącego interpretacji indywidualnych.
W konsekwencji za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7b ust. 1 u.p.a. oraz art. 14k O.p., jak również art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
W ocenie Sądu, organy podatkowe nie rozpatrzyły i nie oceniły całego materiału dowodowego, w tej części, która odnosi się do posiadanej przez skarżącego wiążącej informacji taryfowej oraz interpretacji indywidualnej. Uzasadnienie decyzji nie odpowiada też wymogom określonym w art. 210 § 4 O.p.
Sąd nie podziela natomiast poglądu skarżącego co do naruszenia art. 274c § 1
w zw. z art. 280 O.p. oraz art. 155 O.p. Sąd zgadza się, że zasadą jest, iż zbieranie dowodów powinno mieć miejsce po wszczęciu postępowania podatkowego. Strona kwestionuje zebranie części dowodów przed wszczęciem postępowania podatkowego, jednakże nie wskazuje, jaki ma to wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. włączył do akt postępowania podatkowego kserokopie dokumentów uzyskanych przed wszczęciem postępowania podatkowego, m.in. Starostwa Powiatowego w C. czy dealera pojazdów. W związku z tym strona miała możliwość zapoznania się z tymi dokumentami. Niewątpliwie dokumenty te byłyby identyczne w swej treści
z dokumentami, które organ pozyskałby, gdyby powtórnie zwrócił się o nie już po wszczęciu postępowania. Jeżeli strona jest przeciwnego zdania, to powinna wskazać okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie, że opisane czynności organu, naruszające prawo w zakresie zgromadzenia dowodów, miały wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 października 2014 r., I SA/Bd 832/14).
Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że opodatkowanie samochodów osobowych akcyzą jest sprzeczne z prawem unijnym. Opodatkowanie to nie narusza prawa wspólnotowego, w tym zasady swobodnego przepływu towarów, przejawiającego się zakazem stosowania ceł przywozowych i wywozowych między państwami członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym. Także w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej samochody osobowe podlegają podatkowi, przy czym jest on określany jako podatek rejestracyjny czy też drogowy (por. M. Kałka,
U. Ksieniewicz, Podatek akcyzowy. Komentarz, Wrocław 2009, s. 510-511).
Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztach sądowych postanowiono w oparciu
o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie z uwagi na treść art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka J. Szulc