I SA/Bd 698/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2021-12-07 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-10-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski Tomasz Wójcik Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 420/22 - Wyrok NSA z 2023-02-01 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 29 par. 2 i 2a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz B. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu [...] marca 2021 r. B. M. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2021 r. wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej z majątku T. Ś., celem dochodzenia należności z tytułu podatku rolnego za 2020 r., w kwocie należności głównej [...] zł. P. z dnia [...] lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zawiadomił wierzyciela o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie przekazanego tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2021 r. Jako przyczynę nieprzystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny wskazał niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", polegające na wskazaniu błędnej daty doręczenia upomnienia (data przyszła). Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. na podstawie art. 29 § 2a u.p.e.a., wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił przystąpienia do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2021 r. wystawionego na T. Ś.. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że w tytule wykonawczym w bloku E9, który dotyczy upomnienia, wierzyciel wskazał datę przyszłą, tj. [...] listopada 2021 r. Wobec powyższego, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Zdaniem organu, powyższa wada formalna tytułu wykonawczego jest przesłanką nieprzystąpienia do egzekucji, w myśl art. 29 § 2 ww. ustawy. Na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] lipca 2021 r. B. M. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. W ocenie wierzyciela, za nieuprawnione należy uznać twierdzenie, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Wierzyciel zarzucił ponadto, że podstawą kwestionowanego orzeczenia nie mogła być norma prawna zawarta w art. 27 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Podniósł, że tytuł nie może być uznany za wadliwy, gdyż jest źródłem oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie oznaczenia daty upomnienia, czyli elementu tytułu wykonawczego opisanego w art. 27 § 1 pkt 12 ww. ustawy. Tytuł zawierał datę doręczenia upomnienia - [...] listopada 2021 r., która wymagała skorygowania na prawidłową, tj. [...] listopada 2020 r. Przedmiotowe upomnienie zostało skutecznie doręczone, zatem nie ma to, w ocenie wierzyciela, jakiegokolwiek znaczenia pod kątem możliwości nadania tytułowi dalszego biegu egzekucyjnego, po uprzednim sprostowaniu omyłki pisarskiej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że istotą tej sprawy jest ocena zasadności nieprzystąpienia organu egzekucyjnego do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2021 r. ze względu na niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., w zakresie daty doręczenia upomnienia. Organ podał, że zgodnie z art. 26 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Przekazany przez wierzyciela tytuł wykonawczy, na podstawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną, musi odpowiadać określonym w ustawie wymogom formalnym, w tym zawierać datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 12 ww. ustawy. W ocenie organu, analiza załączonego do akt sprawy tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] marca 2021 r. potwierdza, że istotnie wierzyciel wskazał jako datę doręczenia upomnienia zawartą w części E pozycja [...] tytułu wykonawczego dzień - [...] listopada 2021 r., a więc datę przyszłą. Organ podkreślił, że staranność w sporządzaniu przez wierzyciela tytułu wykonawczego ma istotne znaczenie dla zobowiązanego, któremu w toku postępowania egzekucyjnego przysługują określone środki ochrony prawnej. Skoro, jak stwierdził wierzyciel w zażaleniu, doręczenie upomnienia nastąpiło w dniu [...] listopada 2020 r., to tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej powinien właśnie tę datę wskazać, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Doszło zatem do naruszenia art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. W ocenie organu, skoro wskazanie prawidłowej daty doręczenia upomnienia stanowi, z mocy art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., obligatoryjny element i konieczną treść tytułu wykonawczego, to błąd w tym zakresie obciąża wierzyciela i skutkuje realizacją przesłanki zastosowania art. 29 § 2 powołanej ustawy, co nastąpiło w sprawie. Organ zaznaczył, że w treści cytowanego art. 29 § 2, jak i art. 29 § 2a nie ma mowy o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi. Dyrektor podniósł również, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości sprostowania w tytule wykonawczym błędów pisarskich. Organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia niewłaściwie powołał art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. zamiast art. 27 § 1 pkt 12. Uchybienie to nie wpływa jednak na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, bowiem w podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 27 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, że przedmiotem rozważań organu egzekucyjnego była kwestia formalna zawarta w art. 27 § 1 pkt 12 powołanej ustawy, tj. data doręczenia upomnienia. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ egzekucyjny prawidłowo przyjął, że tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2021 r. zawiera braki formalne określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., w związku z tym prawidłowo zastosował art. 29 § 2 tej ustawy, postanawiając o nieprzystąpieniu do egzekucji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Burmistrz złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 29 § 2 i art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. poprzez nieprzystąpienie do egzekucji wobec T. Ś. na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego z uwagi na wskazanie w tytule wykonawczym nieprawidłowej daty doręczenia upomnienia, pomimo że organ egzekucyjny powinien wdrożyć procedurę naprawczą zmierzającą do usunięcia tego błędu stanowiącego oczywistą omyłkę pisarską. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że błąd w zakresie oznaczenia w tytule wykonawczym daty doręczenia zobowiązanemu upomnienia, posiada status oczywistej omyłki pisarskiej. Zamiast wskazania w tytule wykonawczym daty [...] listopada 2020 r. został oznaczony dzień [...] listopada 2021 r. Zdaniem Skarżącego, już samo zestawienie tych dat daje podstawy do twierdzenia, że w oczywisty sposób mogło dojść do omyłki w oznaczeniu roku. Skarżący zauważył, że upomnienie zostało fizycznie doręczone zobowiązanemu, który nie udzielił na nie odpowiedzi i nie zakwestionował wskazanego w nim obowiązku. Dlatego w ocenie Skarżącego, omyłkowe wskazanie błędnej daty doręczenia upomnienia nie ma wpływu na prawo zobowiązanego do ochrony przed podejmowanymi wobec niego czynnościami w ramach postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał ponadto, że do tytułów wykonawczych wystawianych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie procedura usuwania oczywistych omyłek pisarskich. Na potwierdzenie tego poglądu przywołał fragment z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1765/19. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny stwierdziwszy braki formalne tytułu wykonawczego, winien zwrócić tytuł wierzycielowi do uzupełnienia. Ponadto wskazał na konieczność stworzenia trybu, który wykluczałby nieprzystępowanie do egzekucji w sytuacjach wystąpienia oczywistej omyłki pisarskiej. Skarżący podkreślił, że niniejsza skarga jest realizacją obrony nie tylko przed zaskarżonym postanowieniem, ale również przed postanowieniem o nałożeniu obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej. Uchylenie bowiem kwestionowanego orzeczenia spowoduje odpadnięcie podstawy prawnej do nałożenia przedmiotowej opłaty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Z p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości wydania przez organ egzekucyjny postanowienia na podstawie art. 29 § 2a u.p.e.a. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stosownie do art. 29 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli: 1) obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; 2) organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; 3) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2. Na podstawie art. 29 § 2a u.p.e.a., na wniosek wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji lub przystępuje do egzekucji. Na postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi przysługuje zażalenie. Wskazać należy, że art. 29 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej i jednocześnie zakazuje mu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej polega na ustaleniu, czy zaistniały określone w ustawie przesłanki podmiotowe (dotyczące zobowiązanego) i przedmiotowe (odnoszące się do egzekwowanego obowiązku), pozwalające na zastosowanie przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. W przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że jest właściwy w sprawie egzekucji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, wówczas powinien przystąpić do badania formalnej dopuszczalności postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, gdy wniosek o wszczęcie egzekucji nie zawiera wad formalnych, organ egzekucyjny przystępuje do nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej. Warunkiem opatrzenia tytułu wykonawczego taką klauzulą jest stwierdzenie, że nie zachodzą negatywne przesłanki przystąpienia do egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 29 § 2. Z zestawienia § 1 z § 2 przepisów art. 29 u.p.e.a. wynika, że na tym etapie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie bada wszystkich aspektów dopuszczalności egzekucji, lecz tylko te, które mają znaczenie dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające nieprzystąpienie do egzekucji. Należy zaznaczyć, że wyliczenie przyczyn nieprzystąpienia do egzekucji w art. 29 § 2 u.p.e.a. jest wyczerpujące, stąd też organ egzekucyjny nie może jako podstawy nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej podać okoliczności niewymienionej w tym przepisie (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz P. P., wydawnictwo Wolters Kluwer, wydanie 9, W. 2021 do art. 29). Badanie wskazanych wyżej aspektów dopuszczalności egzekucji stanowi obligatoryjną czynność organu egzekucyjnego niebędącego jednocześnie wierzycielem, poprzedzającą opatrzenie tytułu wykonawczego klauzulą o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej. W ocenie tut. Sądu, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. naruszył art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a., zatem organ drugiej instancji niezasadnie utrzymał je w mocy. Z treści postanowienia organu egzekucyjnego wynikało, że nieprzystąpienie organu do egzekucji było spowodowane tym, że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (organ odwoławczy skorygował podając na naruszenie art. 27 § 1 pkt 12 p.p.s.a.), polegające na wskazaniu błędnej daty doręczenia upomnienia (data przyszła). W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że w tytule wykonawczym wystawionym w dniu [...] marca 2021 r. w bloku E9, który dotyczy upomnienia, wierzyciel wskazał datę przyszłą, tj. [...] listopada 2021 r. Wobec powyższego, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Powyższa wada formalna tytułu wykonawczego była przesłanką nieprzystąpienia do egzekucji, w myśl art. 29 § 2 ww. ustawy. Organy oceniły, że tytuł wykonawczy zawiera wadę uniemożliwiającą wszczęcie egzekucji. Wskazanie daty przyszłej nie przesądza bowiem o tym, że doszło do omyłki w oznaczeniu roku, (jak twierdzi Skarżący), czy w oznaczeniu dnia lub miesiąca. Organ podniósł, że nie może na tej podstawie domniemywać w jakiej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia. Do uchybienia daty doręczenia upomnienia nie ma zastosowania procedura usuwania oczywistych omyłek pisarskich w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. mogą podlegać jedynie decyzje oraz na podstawie art. 126 ww. ustawy - postanowienia. Z treści tego przepisu nie wynika natomiast możliwość sprostowania omyłki pisarskiej w tytule wykonawczym. Dokument ten jest wystawiony na podstawie art. 26 u.p.e.a., jest dokumentem urzędowym, nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem w rozumieniu przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei Burmistrz zarzucił, że podstawą kwestionowanego orzeczenia nie mogła być norma prawna zawarta w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Ponadto tytuł wykonawczy nie może być uznany za wadliwy, gdyż jest źródłem oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie oznaczenia daty upomnienia, czyli elementu tytułu wykonawczego opisanego w art. 27 § 1 pkt 12 ww. ustawy. Tytuł zawierał datę doręczenia upomnienia - [...] listopada 2021 r., która wymagała skorygowania na prawidłową, tj. [...] listopada 2020 r. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone, zatem nie ma to, w ocenie Skarżącego, jakiegokolwiek znaczenia pod kątem możliwości nadania tytułowi dalszego biegu egzekucyjnego, po uprzednim sprostowaniu omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że błąd w zakresie oznaczenia w tytule wykonawczym daty doręczenia zobowiązanemu upomnienia posiada status oczywistej omyłki pisarskiej. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny powołał się przedwcześnie na okoliczność z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W ocenie tut. Sądu odpowiedzieć należy na pytanie, czy poprzez art. 18 u.p.e.a. dopuszczalne jest stosowanie instytucji sprostowania z art.113 § 1 k.p.a. do tytułu wykonawczego. Zagadnieniem tym zajmował się m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1765/19. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujący pogląd: "nie ma istotnych przeciwwskazań do tego, aby w stosunku do uchybień tytułu wykonawczego zastosowania nie miał znajdować przepis stanowiący o likwidacji błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym wystawianym przez wierzyciela, w oparciu o który prowadzona jest egzekucja administracyjna. Nie ulega wątpliwości, że powinien on być sporządzony w sposób precyzyjny i bezbłędny, co nie oznacza, że drobne błędy pisarskie, dla których dobrym przykładem jest błędne oznaczenie imienia zobowiązanego w niniejszej sprawie, nie mogłyby ulegać sprostowaniu w oparciu o odpowiednio stosowany art. 113 § 1 k.p.a. Należy się zgodzić ze stanowiskiem, że sam termin "odpowiednio" jest zwrotem nieostrym pozostawiającym interpretatorowi dużą swobodę interpretacyjną i luz decyzyjny (szerzej zob. M. Hauser, Odesłania w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, W. 2008, s. 41 i nast.). Tym niemniej zabieg ten w wielu sytuacjach jest niezbędny, ponieważ pozwala na takie zrekonstruowanie normy prawnej, dzięki któremu postępowanie egzekucyjne może się toczyć w sposób sprawny przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony prawnej dla osoby zobowiązanego. Alternatywą dla przyjęcia, że w stosunku do tytułu wykonawczego nie znajdowałby zastosowania art. 113 § 1 k.p.a. byłoby uznanie, że albo postępowanie egzekucyjne należałoby umorzyć w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., co z uwagi na brzmienie tego przepisu wydawałoby się kontrowersyjne, albo trzeba by uznać, że nie ma ono znaczenia dla biegu egzekucji, co także nie byłoby rozwiązaniem optymalnym, ponieważ nie prowadziłoby do wyeliminowania zaistniałej wady. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów (zob. art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), ustawodawca nie przewidział innej możliwości kwestionowania tytułu wykonawczego czy też jego przekazania wierzycielowi do korekty, względnie możliwości wystawienia nowego tytułu, która nie wpływałaby negatywnie na dopuszczalność dalszej kontynuacji prowadzonej egzekucji. Przyjęcie poglądu zaprezentowanego w sprawie przez sąd I instancji, prezentowanego częściowo w orzecznictwie sądowym pochodzącym głównie sprzed kilku lat (por. odmiennie wyrok NSA z dnia 28.11.2019 r., II OSK 146/18, wyrok NSA z dnia 24.10.2018 r., II FSK 2386/16 z aprobującą glosą K. Żychlińskiego, OSP 2019/4/43), prowadziłoby do braku możliwości kontynuowania postępowania egzekucyjnego z błahego powodu, jakim w niniejszej sprawie było nieprawidłowe oznaczenie imienia matki zobowiązanego, nie mające jakiegokolwiek wpływu na dopuszczalność samej egzekucji. Efekt ten byłby trudny do zaakceptowania z perspektywy samej racji istnienia przymusu egzekucyjnego oraz w efekcie finalnym niekorzystny - tak dla WINB, jak i dla PINB - ponieważ utrudniałby on osiągnięcie celu egzekucji, a zatem realizację zadań, do których te organy powinny dążyć. Innymi słowy, drobne i oczywiste błędy w sporządzeniu tytułu wykonawczego, nie mające wpływu ani na dopuszczalność samej egzekucji, ani na jej przebieg, nie powinny tamować podejmowania przez organ egzekucyjny oraz przez wierzyciela działań zmierzających do realizacji obowiązku." Sąd w obecnym składzie podziela ww. pogląd. Wbrew twierdzeniom organu, pogląd zaprezentowany w tym wyroku NSA może być adekwatny także do stanu w niniejszej sprawie. W związku z tym Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest sprostowanie tytułu wykonawczego w trybie 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skoro tytuł wykonawczy został wystawiony [...] marca 2021 r., to oczywistym jest, że upomnienie nie mogło być z daty, która dopiero nastąpi za kilka miesięcy. Organ egzekucyjny obowiązany zatem był zastosować odpowiednio instytucję wezwania (odpowiednio art. 50 i art. 54 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Wezwanie powinno być skierowane do wierzyciela w celu umożliwienia usunięcia przez niego tej wadliwości w tytule wykonawczym, w oznaczonym przez organ egzekucyjny terminie. Dopiero niezastosowanie się do wezwania i niesanowanie stwierdzonej wadliwości tytułu wykonawczego, będzie uprawniało organ egzekucyjny do nieprzystąpienia do egzekucji. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy postąpił nieprawidłowo utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, które naruszało art. 29 § 2 i § 2a u.p.e.a., bowiem zastosowano go przedwcześnie, uniemożliwiając wierzycielowi naprawienie wadliwości tytułu wykonawczego. Z przyczyn podanych wyżej doszło także do naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Z kolei wierzyciel powinien wydać stosowne postanowienie (rozważyć zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), aczkolwiek tut. Sąd dostrzega, że zdecydowane stanowisko organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji co do braku możliwości prawnych w zakresie zastosowania sprostowania tytułu wykonawczego, mogło stanowić przyczynę powstrzymania się od skorzystania z tej instytucji. Powyższe stanowisko ma też potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 146/18, w którym stwierdzono: "Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. (stosowanym odpowiednio na podstawie art. 18 u.p.e.a.), organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Uregulowana w tym przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi oczywista niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu, a jej wyrażeniem na piśmie. Sprostowanie daje bowiem możliwość usunięcia tylko jej nieistotnych wad. Przez błędy pisarskie lub oczywiste omyłki należy rozumieć widoczne, niezamierzone błędne użycie wyrazu lub zwrotu, mylną pisownię, opuszczenie jakiegoś wyrazu lub liter w wyrazie, użyte przez organ wbrew jego zamierzeniu. Chodzi zatem o drobne błędy, nie mające wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 maja 2017r. sygn. II OSK 1776/16, LEX nr 2480445). Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Rację ma Sąd Wojewódzki, że zmiana treści tytułu wykonawczego w toku postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalna. Z materiału aktowego wynika, że w tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ nie dokonano merytorycznej zmiany treści tytułu wykonawczego. Organ jedynie sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w tytułach wykonawczych nr [...] wystawionych do decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w zakresie daty wystawienia tytułów wpisując po 13 zamiast "01" – "02". Ten błąd stanowi uchybienie możliwe do sanowania w trybie rektyfikacji tytułu wykonawczego." Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się [...] zł tytułem wpisu i [...] tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 698/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.