I SA/Bd 521/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2021-11-09
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnamasa całkowita pojazduważenie pojazduwagi statyczneprocedura kontrolnaustawa o transporcie drogowymk.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia wymiaru wnęki wagowej.

Skarżący J. S. został ukarany karą pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 8,25%. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał, czy wnęka wagowa, w której umieszczono wagi, spełniała wymogi producenta dotyczące głębokości. Brak prawidłowego ustalenia tej kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszając przepisy postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 8,25%. Organ ustalił, że pojazd członowy o dopuszczalnej masie 40 ton ważył 43,3 tony, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne ustalenia faktyczne dotyczące użytych wag oraz nieprawidłowości w sposobie prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że kluczową kwestią było prawidłowe przeprowadzenie ważenia pojazdu. Choć dopuszczalne było ważenie pojazdu wieloosiowego za pomocą jednej pary wag statycznych typu SAW 10C seria III, organ nie wykazał, czy wnęka wagowa, w której umieszczono wagi, spełniała wymogi producenta co do głębokości (39 mm +/- 4 mm). Brak takiego dowodu stanowił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd oddalił natomiast zarzuty dotyczące błędnych numerów fabrycznych wag oraz przewlekłości postępowania, uznając je za nieistotne dla meritum sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ nie wykaże, że głębokość wnęki wagowej spełnia wymogi producenta, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji miał obowiązek wykazać, iż wnęka wagowa, w której umieszczono wagi, miała wymiary zgodne z instrukcją producenta (39 mm +/- 4 mm). Brak takiego dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 3, ust. 7 pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy określające wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

u.t.d. § lp. 10.2.2) załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o co najmniej 5% i mniej niż 10%.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § ust. 1 pkt 2

Określa dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów z co najmniej 5 osiami na 40 ton.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs(4) § ust. 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez organ administracji, że wnęka wagowa spełniała wymogi producenta co do głębokości, co mogło wpłynąć na miarodajność pomiaru masy pojazdu.

Odrzucone argumenty

Błędne numery fabryczne wag wskazane w decyzji. Przewlekłość postępowania administracyjnego. Niewłaściwy wzór protokołu kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia. Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w tej sprawie jest możliwość zważenia pięcioosiowego środka transportu... za pomocą jednej pary wag statycznych typu SAW 10C seria III. Organ nie ustalił jednak, czy wnęka ta posiadała wymiary wskazane przez producenta. Wobec niewyjaśnienia przez organ tej kwestii... przedwczesne byłoby ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 189f § 2 k.p.a.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważenia pojazdów przy użyciu wag przenośnych, wymogów dotyczących stanowiska pomiarowego oraz kontroli prawidłowości procedury ważenia przez organy administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury ważenia i konkretnego typu wag, ale zasady dotyczące obowiązku organów w zakresie prawidłowego ustalania stanu faktycznego i dowodowego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są szczegóły techniczne i proceduralne w postępowaniach administracyjnych, a błąd w jednym elemencie (np. wymiarze wnęki wagowej) może doprowadzić do uchylenia decyzji.

Ważenie pojazdu: kluczowy szczegół, który może zadecydować o wyniku sprawy administracyjnej.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 521/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-11-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 327/22 - Wyrok NSA z 2025-09-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art 92a ust 1 i 3, ust. 7 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. S.kwotę 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10%.
W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. G. D. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki V. i trzyosiowej naczepy marki [...]. Pojazdem członowym kierował T. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem dwóch kamieni (ładunek podzielny), w imieniu przedsiębiorcy J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "[...] J. S.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] października 2019 r.
Organ podał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła do 40 t. Tymczasem w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, gdyż rzeczywista masa całkowita wynosiła 43,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co oznacza przekroczenie o 3,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,25 %). Nadto, podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
GITD wskazał, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznych 85 7543 i 85 7546, które legitymowały się certyfikatem zgodności z wymaganiami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych, wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d."), dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Zdaniem organu odwoławczego, złożone dokumenty, jak i wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie świadczą, że strona jako podmiot wykonujący przejazd, dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Strona nie podjęła samodzielnie żadnych czynności celem weryfikacji rzeczywistej masy całkowitej, czy poszczególnych nacisków osi. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy T. B., pojazd członowy po załadunku nie był ważony pod kątem dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi pojazdu. Pojazd nie był wyposażony w urządzenie pozwalające na taki pomiar. Organ zaznaczył, że podmiot wykonujący przejazd, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął do przewozu, powinien był przedsięwziąć samodzielnie kroki, celem weryfikacji parametrów pojazdu, a nie poprzestawać jedynie na danych z dokumentów, tj. dyspozycji załadunkowo-wyładunkowej dla "[...] S." sp. z o.o., zlecenia dla "[...] S.". W ocenie organu, taka bierna postawa, prowadzi do wniosku, że strona nie zadbała zabezpieczenie własnego interesu prawnego przed ewentualną odpowiedzialnością. To strona jako podmiot wykonujący przejazd powinna tak zorganizować pracę w związku z realizacją przejazdu, aby pojazd członowy był normatywny, mając na uwadze podzielność ładunku.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi zatem możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. To podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
W skardze do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 7, art. 7a, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez poczynienie błędnych, albowiem wyraźnie sprzecznych treścią protokołu kontroli z dnia [...] października 2019 r., a w ślad za nim protokołem kontroli z dnia [...] października 2019 r., ustaleń okoliczności faktycznych w sprawie, bowiem GITD ustalił, że pojazd strony "został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznych 85 7543 i 85 7546" podczas gdy ww. wskazanym jako pierwszy protokole kontroli inspektor - M. S. stwierdził, iż pomiar nacisków osi został wykonany przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych, lecz o innych nr fabrycznych 85-7407, 85-7223, które z kolei posłużyły za podstawę sporządzenia protokołu z dnia [...] października 2019 r. i opisania w nim naruszenia będącego podstawą zaskarżonej decyzji, co implikuje twierdzenie, iż nie sposób ustalić na podstawie jakich urządzeń pomiarowych pomiar w trakcie czynności kontrolnych został wykonany, co z kolei ma zasadniczy i bezpośredni wpływ na wydaną w niniejszej sprawie decyzję, a nadto może skutkować uznaniem, iż do wydania zaskarżonych decyzji doszło z rażącym naruszeniem prawa tak przez organ I, jak i II instancji,
b) art. 35 § 3 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w terminie dłuższym aniżeli było to niezbędne do jej załatwienia;
c) art. 36 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony przez organ wydający zaskarżoną decyzję o niezałatwieniu sprawy w terminie, który i został i tak nadmiernie wydłużony przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2020r. (wskazany termin załatwienia sprawy [...] stycznia 2021 r.), a mimo to niedotrzymany, niepoinformowania strony o przyczynach zwłoki oraz bez wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, jak również bez pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia, czym naruszył ww. wskazane przepisy w tym zasadę szybkości postępowania;
d) art. 6, art. 7, art. 7a art. 8, art. 9 oraz 12 k.p.a. wskutek prowadzenia postępowania w sposób podważający podstawowe i elementarne zasady postępowania administracyjnego, w tym: legalności działania organu, zaufania obywateli do organów państwa, bezstronności, równego traktowania, działania mającego na względzie słuszny interes obywateli, a przede wszystkim sprawności i szybkości postępowania, które objawiło się nie tylko w ignorowaniu okoliczności posłużenia się w trakcie kontroli urządzeń o innych numerach fabrycznych, ale również stosowaniu przez organ kontrolujący pojazd i przewóz strony, wzorca protokołu, odmiennego od obowiązującego w dniu przeprowadzenia tejże kontroli (tj. [...] października 2019 r.), a określonego w załączniku nr [...] zarządzenia nr [...] G. D. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w brzmieniu obowiązującym od [...] lipca 2019 r. do [...] sierpnia 2020 r.
Ponadto skarżący zarzucił inspektorowi prowadzącemu w dniu [...] października 2019 r. kontrolę naruszenie § 30 ust. 6 zarządzenia nr [...] G. D. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w brzmieniu obowiązującym od [...] lipca 2019 r. do [...] sierpnia 2020 r., albowiem protokół kontroli, nie odpowiada przyjętemu w ww. zarządzeniu wzorcowi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2021 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 189f § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie niniejszego postępowania niezgodnie z treścią tejże normy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2019 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] i trzyosiowej naczepy marki [...]. Pojazdem kierował T. B., który transportował ładunek dwóch kamieni w imieniu przedsiębiorcy - J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "[...] J. S.. W wyniku przeprowadzonego ważenia środka transportu z ładunkiem stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą 5-osiowego pojazdu wynoszącą 43,3 t., zatem przekraczającą dopuszczalną wartość (40 t) o 3,3 t., tj. o 8,25%. Ważenia pojazdu dokonano tzw. metodą "oś po osi", przy użyciu jednej pary przenośnych wag samochodowych do pomiarów statycznych typu SAW 10C seria III, które były połączone przewodem i tworzyły tzw. "pomost wagowy". W konsekwencji, organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z lp. 10.2.2) załącznika nr 3 do u.t.d. z tytułu dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona. Kwestionując wymierzenie kary, skarżący w skardze oraz w piśmie z dnia [...] września 2021 r. wskazał na naruszenia przepisów prawa procesowego oraz podniósł, że wynik ważenia przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10C seria III nie jest miarodajny.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1) Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7 pkt 2).
W myśl lp. 10.2.2) załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 złotych.
Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Tym samym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu powinna wynosić do 40 t. Tymczasem w wyniku ważenia pojazdu ustalono, że jego masa wynosi 43,3 t, zatem – jak to już zaznaczono - przekraczała dopuszczalną wartość (40 t) o 3,3 t., tj. o 8,25%.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w tej sprawie jest możliwość zważenia pięcioosiowego środka transportu, którym przewożono ładunek, za pomocą jednej pary wag statycznych typu SAW 10C seria III. Ważenia dokonano przy użyciu pary wag połączonych przewodem elektrycznym, tworzących tzw. "pomost wagowy". Rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 43,3 tony obliczono po zsumowaniu nacisków poszczególnych osi na powierzchnię płyt ważących (po odjęciu 2% i zaokrągleniu do pełnych 100 kg). Z protokołu przesłuchania kierowcy – T. B. wynika (k. 4-5 akt adm.), że stanowisko pomiarowe miało utwardzoną (betonową), poziomą, równą i czystą nawierzchnię. W trakcie ważenia środek ciężkości ładunku nie ulegał jakimkolwiek przemieszczeniom. Temperatura otoczenia na stanowisku ważenia nie wykraczała poza zakres od -10 st. C do +40 st. C. Nadto, stanowisko to legitymuje się protokołem pomiaru spadku terenu sporządzonym przez uprawnionego geodetę i zostało zatwierdzone jako miejsce do statycznych pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów.
Analiza treści Instrukcji obsługi wagi SAW seria III (k. 24-28 akt adm.), stanowiącej kluczowy dowód pozwalający zweryfikować prawidłowość przeprowadzonej procedury ważenia pojazdu, wskazuje, że za pomocą użycia pojedynczej pary wag SAW serii III możliwe jest obliczenie masy całkowitej pojazdu pięcioosiowego. Wynika to z treści pkt 6.3.1 Instrukcji, w którym wskazuje się, że wagi SAW III mogą być stosowane oddzielnie, w parach czy w grupach w celu pomiaru nacisku osi, ale też nacisku koła, nacisku zespołu osi lub masy brutto samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Przez masę brutto rozumienie się, zgodnie z pkt 1.4.2. Instrukcji, całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub sumę wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonywanych kolejno dla danego pojazdu. Zgodnie z tą Instrukcją, sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masę brutto). Zatem poprzez zsumowanie wyników ważenia nacisku pojedynczych osi za pomocą jednej pary wag i zsumowania tych wyników możliwe jest zważenie pojazdu wieloosiowego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r., II SA/Ke 440/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r., VI SA/Wa 2411/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r., VI SA/Wa 163/19). W rezultacie nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że wynik ważenia przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10C seria III nie jest miarodajny. Dla uzasadnienia swoich racji strona w piśmie z dnia [...] września 2021 r. powołała się na wyrok o sygn. akt II GSK 1342/14, lecz z jego treści wynika, że nie dotyczy on wag typu SAW 10C seria III. Natomiast drugi w wyroków o sygn. akt II GSK 3124/13 nie figuruje w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
W celu dokonania prawidłowego pomiaru masy całkowitej pojazdu konieczne jest jednak zapewnienie odpowiednich warunków, określonych w Instrukcji. W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z pkt 6.3.2 Instrukcji wskazane jest dokonywanie pomiaru wszystkich kół pojazdu jednocześnie w celu uniknięcia błędów pomiarowych powodowanych przez zawieszenie (tarcie statyczne). W sytuacji jednak, gdy nie jest to możliwe, producent zaleca stosowanie podkładów wyrównawczych w procedurze ważenia pojazdu wieloosiowego. Alternatywnie w stosunku do podkładów, waga SAW może zostać umieszczona we wnękach (zagłębieniach) przygotowanych w powierzchni drogi w celu ustawienia górnej powierzchni wagi w taki sposób, aby znajdowała się na równi z poziomem terenu. W celu zachowania dokładności pomiaru, wymagana głębokość zagłębienia wynosić ma 39 mm +/- 4mm (pkt 6.3.3 Instrukcji).
W przedmiotowej sprawie ważenie pojazdu było dokonywane przy pomocy metody polegającej na umieszczeniu wag we wnęce (zagłębieniu). Organ nie ustalił jednak, czy wnęka ta posiadała wymiary wskazane przez producenta. W załączniku nr [...] do protokołu kontroli – "Opis stwierdzonych naruszeń" (k. 3 akt adm.) stwierdzono jedynie, że stanowisko pomiarowe jest wyposażone we wnękę "o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiaru wag przenośnych typu SAW 10C III (...)". Jednak ze stwierdzenia tego nie wynika, że wymiar wnęki wagowej mieści się w przedziale 39 mm +/- 4 mm (czyli od 35 do 43 mm). Sam natomiast fakt, że stanowisko pomiarowe legitymuje się protokołem pomiaru pochylenia terenu, nie jest w tym zakresie wystarczające. Odpowiednie pochylenie terenu (nieprzekraczające 2% - por. pkt 6.2 Instrukcji) jest tylko jednym z warunków prawidłowości pomiaru, nietożsamym z pomiarem głębokości wnęki na stanowisku ważenia.
Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że miał on możliwości zapoznania się z instrukcją obsługi użytych wag przenośnych, okazano mu świadectwa legalizacji i wzorcowania, a także protokół pomiarów pochylenia terenu sporządzony przez geodetę. Jednakże brak jest w tym protokole jakichkolwiek informacji dotyczących wymiaru zagłębienia dla wagi, w tym informacji, że okazano kierowcy dokument stwierdzający prawidłowość wymiaru wnęki wagowej, stosownie do wymagań producenta. W aktach sprawy nie ma w ogóle dokumentu potwierdzającego, że dokonano sprawdzenia wymiaru zagłębienia (wnęki) i jaki wymiar wnęki rzeczywiście stwierdzono na stanowisku, na którym doszło do zważenia przedmiotowego pojazdu.
W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza w powyższym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., stanowiących o obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez brak wyjaśnienia, czy wykorzystana podczas ważenia wnęka ze względu na rodzaj użytych wag jest zgodne z wymogami producenta określonymi w Instrukcji, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec niewyjaśnienia przez organ tej kwestii i tym samym zasadności wymierzenia skarżącemu powyższej kary, przedwczesne byłoby ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 189 § 2 k.p.a., z uwagi na to, że za tożsame zdarzenie i ustalenia dokonane przez organ, skarżącemu została już wymierzona kara pieniężna w kwocie [...]zł, na podstawie art. 140aa ust. 1 oraz art. 140ab ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach, rzeczywistej masie całkowitej i naciskach jednej lub wielu osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem przewozu ładunków innych niż ładunek niepodzielny.
Nie można podzielić zarzutu strony, że poczynione przez organ ustalenia są błędne, bowiem w zaskarżonej decyzji i w protokole z kontroli wskazano inne (różne) numery fabryczne wag - w decyzji 85 7543 i 85 7546, a w protokole w 85-7407 i 85-7223. Należy wskazać, że wszystkie ustalenia zawarte w protokole zostały dokonane w trakcie kontroli w dniu [...] października 2019 r. i dotyczą pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] i trzyosiowej naczepy marki [...], którym wykonywany był przejazd drogowy z ładunkiem dwóch kamieni w imieniu skarżącego. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że miał on możliwość sprawdzenia numerów fabrycznych urządzeń i przyrządów pomiarowych ze świadectwem legalizacji i świadectwem wzorcowania, i nie wniósł uwag. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, powołanie w zaskarżonej decyzji błędnych numerów fabrycznych wag użytych do ważenia spornego pojazdu, nie miało wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych, w oparciu o które zapadły decyzje obu instancji.
Sąd uznał również za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 35 § 3 k.p.a., poprzez załatwienie sprawy w terminie dłuższym aniżeli było to niezbędne do jej załatwienia oraz art. 36 k.p.a., poprzez brak poinformowania strony przez organ wydający zaskarżoną decyzję o niezałatwieniu sprawy w terminie wynikającym z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, niepoinformowania strony o przyczynach zwłoki oraz bez wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, jak również bez pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Wskazać należy, że stronom postępowania administracyjnego przysługują odpowiednie środki prawne w przypadku bezczynności organu lub w przypadku prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sposób przewlekły. Dopuszczenie się jednak bezczynności lub prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sposób przewlekły nie może stanowić skutecznego zarzutu skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę co do meritum, jeżeli uchybienia te nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W świetle bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podstawą uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji może stanowić naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej prawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez organ § 30 ust. 6 zarządzenia nr [...] G. D. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ze względu na to, że protokół kontroli nie odpowiada przyjętemu w tym zarządzeniu wzorowi. W ocenie Sądu, z punktu widzenia prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ w trakcie kontroli spornego pojazdu oraz prawidłowości procedury kontrolnej, nie jest istotny sam wzór protokołu kontroli, lecz to czy zastosowanie tego wzoru rzutowało na ustalenia w nim zawarte i miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Takiego wpływu skarżący nie wykazał.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł).
s.T.Wójcik s.L.Kleczkowski s.U.Wiśniewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI