I SA/BD 515/04

I SA/Bd 515/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Teresa Liwacz
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Zdzisław Pietrasik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 27 poz 269
par.7 ust.2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art.37 ust.2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.214
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 29 października 2002r. B. B. działając w imieniu własnym i M. B. na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki Rover 75 rok produkcji 2001.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji oraz oględzin samochodu zakwestionowano wartość transakcyjną towaru i w dniu [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w T. wydał decyzję nr [...] uznającą wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej roku produkcji oraz wartości celnej pojazdu. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...].
W wyniku złożonej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2003r. sygn. akt SA/Bd 1962/03 uchylił decyzję organu drugiej instancji. W wykonaniu wyroku Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. c, art. 83 § 1 i 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedno Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 2 ust.2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 4, art. 36 ust. 2 - ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), § 2 ust. 3, § 7 ust. 2- rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 27, poz. 269 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszenia celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.) art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623) organ pierwszej instancji uznał zgłoszenie celne z dnia 29 października 2002r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej roku produkcji samochodu oraz określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż stosownie do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do zakwestionowania w oparciu o art.23 § 7 ustawy Kodeks celny wartości transakcyjnej pojazdu. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego uzyskano jednak dowody potwierdzające, iż sprowadzony samochód został wyprodukowany w 2000r. a nie 2001 r. jak zadeklarowała strona w zgłoszeniu celnym. Dowodami tymi były:
pismo P. S.A. z dnia 31 października 2002r. - importera samochodów MG Rover, ocena techniczna nr [...] z dnia [...].
Konsekwencją zmiany roku produkcji samochodu była zmiana stawki podatku akcyzowego stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. z 13,6% na , 25,6%. Wobec czego w prawidłowej wysokości określono kwotę podatku akcyzowego i kwotę podatku od towarów i usług.
W odwołaniu od decyzji strona działając przez pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. i wydanie decyzji wymiarowych przy pominięciu § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono oparcie rozstrzygnięcia na § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego który jest sprzeczny z art. 10,11, 12 - Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Ponadto w ocenie strony wspomniany przepis jest sprzeczny z udzieloną w art. 37 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym delegacją co do zakresu spraw mogących być uregulowanych w rozporządzeniu.
W uzasadnieniu podniesiono, iż konstrukcja § 7 ust. 2 rozporządzenia narusza wyrażoną w art. 10, 11, 12 układu zasadę nie wprowadzania we wzajemnych obrotach między Polską a państwami UE żadnych dodatkowych opłat fiskalnych - a wprowadzenie tzw. Kroczącej akcyzy uzależnionej od wieku pojazdu ma taki właśnie ograniczający obrót charakter.
Natomiast odnosząc się do zakresu upoważnienia wskazano, iż zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług "Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia :1) obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1 oraz określać warunki ich stosowania" przy czym zgodnie z ust. 3 wspomnianego artykułu :"stawki akcyzy mogą by (..) 2) obniżane w różnym stopniu dla poszczególnych wyrobów akcyzowych".
W ocenie strony z powyższego jednoznacznie wynika, że Minister dostał jedynie uprawnienie do różnicowania stawek w zależności od rodzaju wyrobu nie dostał natomiast uprawnienia do różnicowania stawek w obrębie danego wyrobu a tym bardziej przez uzależnienie stawki od wieku pojazdu. Tak przyjęta konstrukcja powoduje, że najwyżej opodatkowane są samochody kilkuletnie co zdaniem strony narusza zasadę swobodnego obrotu i wprowadzone zostało jedynie dla ochrony rynku lokalnego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem wskazanego w odwołaniu aktu prawnego. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2004r. sygn. akt I SA/Sd 50/04 podkreślono, iż organy celne jako organy administracji -, publicznej nie mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia nawet w przypadku, gdy jest on wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd natomiast związany jest wyłącznie Konstytucją i ustawami i to Sąd jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu podustawowego w konkretnej sprawie, jeżeli w jego ocenie został on wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono oparcie rozstrzygnięcia na § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego który jest sprzeczny z art. 10,11, 12 - Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Ponadto w ocenie strony wspomniany przepis jest sprzeczny z udzieloną w mi. 37 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym delegacją co do zakresu spraw mogących być uregulowanych w rozporządzeniu.
W uzasadnieniu skarżący zgodzili się ze stroną przeciwną, iż organ celny nie ma możliwości pominięcia obowiązującego przepisu prawnego oraz, że nie ma on możliwości badania zgodności przepisów z umowami międzynarodowymi. Dlatego też jedynym, w ocenie strony, sposobem podważenia legalności przepisów na których oparto decyzję jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.
W uzasadnieniu podniesiono, iż konstrukcja § 7 ust. 2 rozporządzenia narusza wyrażoną w mi. 10, 11, 12 Układu Europejskiego zasadę nie wprowadzania we wzajemnych obrotach między Polska a państwami UE żadnych dodatkowych opłat fiskalnych - a wprowadzenie tzw. kroczącej akcyzy uzależnionej od wieku pojazdu ma taki właśnie ograniczający obrót charakter. Natomiast odnosząc się do zakresu upoważnienia wskazano, iż zgodnie z mi. 37 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług "Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia :1) obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1 oraz określać warunki ich stosowania" przy czym zgodnie z ust. 3 wspomnianego artykułu:" stawki akcyzy mogą by (..) 2) obniżane w różnym stopniu dla poszczególnych
wyrobów akcyzowych".
W ocenie skarżących z powyższego jednoznacznie wynika, że Minister dostał jedynie uprawnienie do różnicowania stawek w zależności od rodzaju wyrobu nie dostał natomiast uprawnienia do różnicowania stawek w obrębie danego wyrobu a tym bardziej przez uzależnienie stawki od wieku pojazdu. Tak przyjęta konstrukcja powoduje, że najwyżej opodatkowane są samochody kilkuletnie co zdaniem strony narusza zasadę swobodnego, obrotu i wprowadzone zostało jedynie dla ochrony rynku lokalnego.
W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Oceniając legalność przedmiotowej decyzji Sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest sporny. Organy celne uznały zgłoszenie celne z dnia 29 października 2002r. za nieprawidłowe w części dotyczącej roku produkcji samochodu Rover 75 albowiem materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania potwierdził, iż samochód został wyprodukowany w roku 2000 a nie 2001 jak zadeklarował skarżący. Wynikiem powyższych ustaleń była zmiana stawki podatku akcyzowego a w konsekwencji zmiana podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług.
Stawka podatku akcyzowego w wysokości 25,6% obliczona została zgodnie z przepisem § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. D. Nr 27, poz. 269 ze zm.). Analiza podstawy prawnej wyżej wymienionego rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że podstawą uregulowania zawartego w § 7 ust. 2 był przepis, art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) na podstawie którego Minister właściwy do spraw finansów publicznych może w drodze rozporządzenia:
- obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1,
- ustalić minimalną stawkę podatku akcyzowego dla papierosów,
- zwalniać niektóre wyroby od akcyzy.
Stosownie zaś do ust. 3 art. 37 w zakresie określonym w ust. 2 w zależności od rodzaju wyrobów akcyzowych stawki mogą być (...) obniżane w różnym stopniu dla poszczególnych wyrobów akcyzowych.
Przywołana wyżej podstawa prawna przyznała Ministrowi Finansów uprawnienie do określenia stawek niższych niż określone w ustawie z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, oraz warunków ich stosowania, bądź też zwolnienia od akcyzy niektórych wyrobów oraz ustalenia warunków stosowania tych zwolnień. Konsekwencją tego zapisu jest to, ze Minister Finansów nie ustala stawek akcyzy a tylko obniża obowiązujące stawki. W myśl bowiem art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (por. komentarz do art. 37 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r, o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, [w:] R. Lewandowski, M. Stolfa, W. Maruchin (red. nauk.), V A T Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2003.).
Zgodnie z treścią ust. 1 art. 37 cyt. ustawy stawka akcyzy w stosunku do ceny sprzedaży u podatników dokonujących czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynosi dla samochodów osobowych 40 %. Wyliczona przez urząd celny w oparciu o wzór zawarty w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego stawka podatku dla sprowadzonego samochodu Rover 75 wyniosła 25,6% była więc niższa od stawki wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
Skarżący kwestionują kompetencje Ministra Finansów do różnicowania stawek w obrębie jednego wyrobu z uwagi .na treść art. 37 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy. Z gramatycznego brzmienia powołanego przepisu wynika, że w zakresie określonym w ust. 2 w zależności od rodzaju wyrobów akcyzowych stawki akcyzy mogą być obniżane w różnym stopniu dla poszczególnych wyrobów akcyzowych. Użyte przez ustawodawcę określenie "obniżane w różnym stopniu" jest pojęciem bardzo szerokim nie ograniczającym (przy zachowaniu warunków określonych w art.37 ust. 2 i ust. 3 pkt. 1 ustawy) sposobu ani metody określenia faktycznej wysokości stawek podatku akcyzowego dla wyrobów objętych tym podatkiem. Z analizy treści wskazanych wyżej przepisów nie wynika zatem zakaz ustalenia stawek w sumie niższych niż określone w ustawie ale zróżnicowanych dla określonego wyrobu. W ocenie Sądu przy tak sformułowanej podstawie prawnej, Minister Finansów był uprawniony do ustalenia różnych stawek podatku akcyzowego uzależnionych od roku produkcji samochodu osobowego.
Natomiast fakt, iż Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994r. Nr 11 poz. 38 ze zm.) utracił moc z dniem 30 kwietnia 2004r. w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej ( z dniem 01 maja 2004r.) oraz fakt, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w T, wydana została w dniu [...] czyni zbędnym odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 10, 11, 12 wymienionego Układu.
Z tych względów Sąd nie stwierdzając naruszenia prawa na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.