I SA/Bd 46/24

I SA/Bd 46/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 599
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 22 listopada 2023 r. nr SKO-56-18/23 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Chełmży z dnia 2 października 2023 r., nr FK.3137.25.4.P.2023, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz K. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. Burmistrz M. C. oddalił zgłoszony przez K. C. (skarżąca) zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia
2023 r. nr [...].T.
W złożonym zażaleniu strona podkreśliła, że w tej samej sprawie egzekucyjnej zostało wystawione, po kilku latach od zdarzenia, kolejne upomnienie, do którego naliczono nienależne odsetki. Ponadto skarżąca wskazała, że nałożona na nią dodatkowa opłata za brak biletu parkingowego jest od samego początku niezasadna, ponieważ opłaty za parkowanie nie uiściła tylko z powodu awarii parkomatu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymało w mocy ww. postanowienie. Organ wskazał, że postanowieniem z [...] marca 2023 r. uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym stanowi art. 33 § 2 pkt 4 ustawy
z dnia 17 czerwca 1966 r. Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwana dalej: u.p.e.a.). W niniejszej sprawie natomiast strona podniosła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), który wiąże
z brakiem możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na upływ czasu oraz istnienie powagi rzeczy osądzonej w związku z wydanym rozstrzygnięciem. Zdaniem organu, uznanie zgłoszonego zarzutu (braku doręczenia upomnienia) za uzasadniony, nie czyni stanu powagi rzeczy osądzonej i braku możliwości dochodzenia przez wierzyciela opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w Strefie płatnego parkowania w C.. Organ wskazał, że strona nie kwestionuje faktu pozostawienia
w dniu [...] marca 2019 r. w Strefie płatnego parkowania w C. pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] (miejsce postoju R. Garncarski). Uważa natomiast, że z uwagi na fakt, iż na tej ulicy parkometr był nieczynny (co obrazuje znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna i nie jest kwestionowane przez organ) nie była zobowiązana szukać innego parkometru, aby uiścić opłatę za pozostawienie pojazdu w tej strefie. Organ rozpoznając wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku uznał go za niezasadny. Podkreślił, że strona była zobowiązana uiścić w dniu [...] marca 2019 r. opłatę za pozostawienia pojazdu w Strefie płatnego parkowania
w C. przy ul. [...], stosownie do treści § 2 w zw. z § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej C. z dnia [...] października 2017 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania i ustalenia stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych oraz sposobu pobierania opłat. Za nieuiszczenie tej opłaty, stosownie do treści § 3 ust. 1 uchwały, pobierana jest opłata dodatkowa w wysokości [...] zł. Sposób pobierania opłaty za parkowanie pojazdów określony został w załączniku nr [...] do uchwały (Regulamin strefy płatnego parkowania w C.). W § 3 ust. 1 Regulaminu wskazano, że opłatę za postój pojazdów uiszcza się poprzez: wykupienie biletu
w parkomacie, wykupienie biletu u upoważnionego do sprzedaży pracownika SPP, wykupienie abonamentu w biurze SPP, wykupienie wyznaczonego zastrzeżonego stanowiska postojowego, za pomocą telefonu komórkowego. Kierujący pojazdem samochodowym niezwłocznie, nie dłużej niż 10 min. po zaparkowaniu pojazdu w SPP, zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za przewidywany limit czasu parkowania. Jak wynika z treści pism składanych w toku postępowania, skarżąca wiedząc, że pozostawia pojazd w Stefie płatnego parkowania w C., świadomie nie uiściła opłaty zasłaniając się faktem nieczynnego parkometru przy ulicy, na której zaparkowała pojazd. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej, na nieczynnym parkometrze dla ułatwienia wskazane zostały (dla ułatwienia) najbliższe parkometry (przy ul. [...] i ul. [...]). Nieczynny parkometr przy ulicy [...], na której skarżąca pozostawiła pojazd w żaden sposób nie zwalniał z obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w Strefie płatnego parkowania. Nie zwalniał również z tego obowiązku fakt, że skarżąca nie jest mieszkanką C. (jak twierdzi - nie zna topografii M.). M. C. nie jest wielką aglomeracją (miasto o liczbie ludności ok. 15.000), a Strefa płatnego parkowania (w przeciwieństwie chociażby do T., którego jest mieszkanką) nie jest na tyle duża, aby odnalezienie najbliższego parkometru przekraczało zdolności dorosłego człowieka. Decydując się na pozostawienie - pomimo niedokonania opłaty za postój pojazdu - strona musiała liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z jej nieuiszczenia (koniecznością uiszczenia opłaty dodatkowej).
W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podała, że nie zgadza się z nałożeniem opłaty dodatkowej, gdyż parkomat był nieczynny i źle oznakowany. Wskazała, że [...] marca 2019 r. zaparkowała pojazd blisko szpitala, bowiem miała zaplanowaną na konkretną godzinę wizytę w Szpitalu w C.. Miejsce postojowe znajdowało się dość blisko szpitala, jednak Parkomat był nieczynny. Parkomat był w całości oklejony folią stretch,
a na nim widniała jedynie kartka, z lakoniczym napisem. Na kartce widniała prośba
o uiszczenie opłaty w innych parkomatach na innych ulicach C. – R. B. lub R.. Podniosła, że nie było na kartce podanego żadnego kontaktu: nie było numeru telefonu, nie było żadnego adresu [...], żadnego linku do aplikacji. Nie było żadnej informacji w jakie dni i w jakich godzinach czynna jest strefa płatnego parkowania, jakie są możliwości uiszczenia opłaty (bilon/karta/aplikacja?) ani jakie są obowiązujące
w tamtym czasie wysokości opłaty za postój. W tej sytuacji uznała, że nie będzie "błądzić" po obcym sobie mieście (nie jest mieszkańcem C.) w poszukiwaniu innego parkomatu i poszła na wyznaczoną wizytę lekarską. Podniosła, że dojście do jakiegokolwiek innego parkomatu w C., bez konkretnych wskazówek, a następnie powrót do auta - z pewnością spowodowałby, że na wizytę nie dotarłaby w wyznaczonym czasie. Organ nie wyjaśnił, skąd miała powziąć wiedzę na temat godzin funkcjonowania strefy płatnego parkowania, wysokości opłat, w tym wysokości opłaty dodatkowej. Dodała, że nie rozumie skąd organ wywodzi, że musiała się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z nieopłacenia opłaty za postój pojazdu. Na koniec podniosła, że obecnie znaki rozpoczynające Strefę płatnego parkowania w C. noszą ślady wielokrotnego przerabiania, stąd wniosła o przedłożenie przez UM C. dowodów potwierdzających prawidłowość oznakowania zarówno całej strefy PP jak i miejsca postojowego, na którym znajdował się tamtego dnia jej pojazd. P. miejsce,
w którym skarżąca zaparkowała samochód znajduje się najbliżej szpitala, pod którym do dzisiaj strefa płatna nie obowiązuje i nie ma pewności, czy 4 lata temu miejsce to
w ogóle podlegało pod SPP w C..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy
z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz.1634 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając sprawę w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności jej art. 33 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt
II FSK 1469/10 – opubl. jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 13 września 2022 r. skarżąca obok zarzutu niedoręczenia upomnienia, zakwestionowała nałożenie na nią w ogóle obowiązku uiszczenia opłaty. Skarżąca zatem w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego zgłosiła także zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu tego przepisu oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku
z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
Nie budzi wątpliwości, że problematyka opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania regulowana jest ustawą z dnia 21 marca
1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.; dalej też: u.d.p.).
W art. 13 ust. 1 u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Ustawodawca w art. 13b ust. 2 u.d.p. wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek tej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3 u.d.p.).
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p.). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7
i art. 13f ust. 3 u.d.p.).
Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego,
z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Zauważyć należy, że dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja
w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji, ustawodawca bowiem nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że użycie przez ustawodawcę sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1180/21).
Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd, że obowiązek uiszczenia opłaty - zarówno za postój w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej - jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa, co powoduje, że dla powstania tego
obowiązku nie jest wymagane rozstrzygnięcie w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 9 maja 2019 r., I GSK 41/19; z 18 listopada
2020 r., I GSK 495/18;z 29 czerwca 2020 r., I GSK 2116/19; z 14 grudnia 2017 r.,
II GSK 4350/16; z 9 marca 2017 r., II GSK 1683/15, z 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2152/11; z 27 marca 2019 r., I GSK 1042/18 a także z 19 stycznia 2021 r., I GSK 558/20).
Zatem w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia założenie racjonalności prawodawcy, wykładnia logiczna i celowościowa, przy czym istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie.
W takiej sytuacji, prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu, w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 12 października 2017 r. sygn. akt III SA/Po 419/17, wyrok WSA w Szczecinie z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 138/15; wyrok WSA w Krakowie z 10 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 288/23).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podać należy, że od początku kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego
i wniesienia w związku z tym zarzutu, skarżąca wskazywała, że w dniu [...] marca 2019 r. nie mogła zakupić biletu parkingowego, bowiem parkomat był nieczynny, był oklejony
i zawierał tyko informację z prośbą o dokonanie opłaty w parkomacie na ulicy [...] i na ulicy [...]. Organ natomiast podnosi, że nie było przeszkód, aby opłata została dokonana w innym parkomacie.
Podać należy, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Rada Miejska C. ustaliła strefę płatnego parkowania oraz wprowadziła i ustaliła stawki opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania oraz sposobu pobierania opłat (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 20 października
2017 r. poz. 3997). W § 2 ust. 1 tej uchwały ustalono stawki opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały: "Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w SPP pobiera się opłatę dodatkową
w wysokości [...] zł." Stosownie do § 5 tej uchwały: opłaty pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w wyznaczonych miejscach, w dni robocze od poniedziałku do piątku w godz. od 9.00 do 17.00, z wyłączeniem sobót oraz dni ustawowo wolnych od pracy.
W myśl § 6 ww. uchwały zasady funkcjonowania SPP, w tym sposób pobierania opłat za parkowanie i sposób nakładania opłat dodatkowych określa Regulamin strefy płatnego parkowania, stanowiący załącznik nr [...] do niniejszej uchwały.
W Regulaminie strefy płatnego parkowania w C. stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały (§ 3) ustalono, że:
1. Opłaty za czas postoju uiszcza się poprzez:
1) wykupienie biletu w parkomacie;
2) wykupienie biletu u upoważnionego do sprzedaży biletów pracownika SPP;
3) wykupienie abonamentu w biurze SPP;
4) wykupienie wyznaczonego zastrzeżonego stanowiska postojowego (koperty)
w biurze SPP;
5) za pomocą telefonu komórkowego.
Nie budzi wątpliwości, że ww. uchwała stanowi prawo miejscowe, zostało ono opublikowane, a zatem powinno być znane także skarżącej i nie może ona usprawiedliwiać jej nieprzestrzegania nieznajomością tego prawa. Podnoszenie, że skarżąca nie jest mieszkańcem C. i w związku z tym niejako wobec niej powinna być stosowana "większa" tolerancja nieprzestrzegania prawa niż wobec mieszkańców tego M., jest całkowicie chybione. Wszyscy wobec prawa są równi, w tym także
w zakresie obowiązków wynikających z prawa miejscowego. Skarżąca nie może zatem uwolnić się od odpowiedzialności z tego tytułu, że była osobą przyjezdną. Taka argumentacja jest nietrafna i nielogiczna. Osoba, która udaje się poza miejsce swojego zamieszkania, musi liczyć się z obowiązkami przestrzegania także prawa miejscowego obowiązującego na terenie innej gminy niż zamieszkuje i nie może powoływać się na okoliczność, że nie zna danego M.. Skarżąca podnosi, że organ nie wyjaśnił, skąd miała powziąć wiedzę na temat godzin funkcjonowania strefy płatnego parkowania, wysokości opłat, w tym wysokości opłaty dodatkowej. Odnosząc się do tego należy stwierdzić, że te dane powinny być jej znane z uchwały, która została opublikowana.
Niemniej jednak należy podnieść, że organ obowiązany jest w pierwszej kolejności ustosunkować się - w ramach odpowiedzi na zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty spornej opłaty - że faktycznie skarżąca pozostawiła w dniu [...] marca 2019 r. pojazd
o nr rejestracyjnych [...] marka [...] w Strefie płatnego parkowania. W tym kontekście bowiem skarżąca podnosi, że obecnie znaki rozpoczynające Strefę płatnego parkowania w C. noszą ślady wielokrotnego przerabiania, stąd wniosła
o przedłożenie dowodów potwierdzających prawidłowość oznakowania zarówno całej strefy PP jak i miejsca postojowego, na którym znajdował się tamtego dnia jej pojazd. Podkreśliła, że ponieważ miejsce, w którym zaparkowała samochód znajduje się najbliżej szpitala, pod którym do dzisiaj strefa płatna nie obowiązuje, nie ma pewności, czy 4 lata temu miejsce to w ogóle podlegało pod SPP w C..
Zdaniem Sądu, na wstępie organ obowiązany jest zatem odnieść się do tego zarzutu. Nie może budzić wątpliwości okoliczność czy pojazd pozostawiono w Strefie płatnego parkowania, czy poza nią, bez względu na skutki prawne jednego lub drugiego zachowania skarżącej.
Ponadto należy ustalić, czy rzeczywiście nie było przeszkód, aby skarżąca
w odpowiednim czasie skorzystała z innego parkomatu. Sąd zauważa, że zgodnie
z § 5 Regulaminu strefy płatnego parkowania w C. stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały: "Kierujący pojazdem samochodowym niezwłocznie, nie dłużej niż 10 min., po zaparkowaniu w SPP zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za przewidywany czas parkowania."
Ustalenia zatem wymaga, czy faktycznie odległość do najbliższego parkomatu była na tyle nieznacząca, że skarżąca w ciągu 10 minut miała obiektywnie możliwość dojścia do niego, dokonania opłaty i powrotu do miejsca pozostawienia pojazdu w celu wypełnienia obowiązku z § 8 uchwały, na podstawie którego "Bilety parkingowe oraz abonamenty powinny być umieszczone za przednią szybą pojazdu, w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości co do ich ważności, tak aby opłacenie postoju oraz jego czas były w pełni czytelne dla kontrolerów SPP." Sam bowiem normodawca przewidział w ww. uchwale czas, który powinien być konieczny do wypełnienia obowiązku dokonania opłaty za parkowanie pojazdu (10 minut).
Niewątpliwie należy też mieć na uwadze, że wobec oklejenia parkomatu, informacje na nim były niewyczerpujące, co do możliwości uiszczenia opłaty za czas postoju, a przynajmniej w zakresie skontaktowania się w tej sprawie. Z kolei proces wniesienia opłaty poprzez aplikację, gdy czynność wykonywana jest po raz pierwszy, składa się z: pobrania aplikacji, instalacji, ustawienia parametrów aplikacji oraz przelania odpowiedniej kwoty wraz z autoryzacją z banku na konto operatora aplikacji i proces ten także wymaga czasu, tym bardziej w sytuacji, gdy na parkomacie nie ma żadnych informacji w tym zakresie.
Korzystający z parkowania w strefie płatnego parkowania ma prawo oczekiwać, że w przypadku nieczynnego parkomatu, będzie na nim umieszczona stosowna informacja umożliwiająca skorzystanie z innego parkomatu lub z innej formy uiszczenia opłaty za czas postoju. Nie chodzi zatem o samą znajomość form uiszczenia opłaty (co – wbrew skardze - powinno być znane skarżącej, skoro uchwała została opublikowana, w tym możliwość zapłaty za pomocą telefonu komórkowego), lecz o sposób zrealizowania/skorzystania z danej formy zapłaty, skoro najbliższy parkomat był nieczynny. Pełna informacja wraz z numerem telefonu, pod którym można się skontaktować i uzyskać informację, powinna być podana na nieczynnym parkomacie lub w innym miejscu w tej konkretnej strefie parkowania.
W związku z powyższym, obecnie Sąd nie przesądza, czy skarżąca miała obiektywne możliwości uiszczenia opłaty w czasie wskazanym w uchwale np. poprzez skorzystanie z innego parkomatu. Stwierdza wyłącznie, że kwestia ta wymaga badania. Jeżeli bowiem okazałoby się, że najbliższy parkomat był na tyle odległy, że wiązałoby się to z przemierzaniem odległości powyżej 10 minut (czas wskazany w uchwale), to trudno czynić zarzut nieuiszczenia opłaty, przy jednoczesnym braku stosownej informacji na oklejonym parkomacie.
Zdaniem Sądu, oczekiwanie, że kierujący pojazdem uiści opłatę niezwłocznie
z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 10 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego, jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy M. zapewni prawidłowe funkcjonowanie systemu, infrastruktury technicznej przewidzianej do obsługi strefy płatnego parkowania, w tym przede wszystkim umożliwiającej kierującym możliwość zakupu biletu w sprawnie działającym parkomacie. Nie można bowiem obciążać kierujących negatywnymi konsekwencjami wynikającymi
z nieuiszczenia przez nich opłaty za parkowanie (w tym w czasie określonym w § 5 ww. uchwały Rady Miejskiej C.) w sytuacji, gdy nie będą oni mogli zakupić biletu parkingowego w parkomacie, z przyczyn od nich całkowicie niezależnych, a leżących po stronie podmiotu zarządzającego systemem poboru opłat parkingowych w strefie lub innych podmiotów. Wskazany maksymalny czas jaki przewidziano w treści uchwały dla kierujących pojazdem na uiszczenie przedmiotowej płatności, jest na tyle krótki, iż każdorazowo w przypadku podniesienia przez zobowiązanego w ramach zarzutu egzekucyjnego z art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. okoliczności nieprawidłowego funkcjonowania sytemu pobierania opłat w strefie płatnego parkowania, obowiązkiem organu egzekucyjnego (wierzyciela) jest poczynienie odpowiednich ustaleń dowodowych w celu zweryfikowania jego zasadności. Obowiązkiem zarządzającego systemem pobierania opłat w strefie płatnego parkowania jest bowiem zapewnienie jego sprawnego
i niezakłóconego funkcjonowania.
W realiach niniejszej sprawy, skoro nie jest sporna kwestia nieczynnego (oklejonego) parkomatu, najbliższego od miejsca zaparkowania pojazdu skarżącej, organ powinien ustalić, w jakiej odległości od miejsca zaparkowania przedmiotowego pojazdu znajdował się inny sprawny parkometr. Powyższe ustalenia są niezbędne, aby móc stwierdzić, że skarżąca obiektywnie posiadała możliwość dość łatwego i terminowego wniesienia opłaty za pomocą innego parkomatu.
Niezweryfikowanie przez organy wskazywanych okoliczności, które mogły mieć wpływ na zrealizowanie przez skarżącą obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie
i to w wymaganym czasie, stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwanej dalej k.p.a.), mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,
z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie może być przy tym uznane za zgodna z prawem decyzja (lub tak jak w niniejszej sprawie postanowienie) wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1241/20). Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji lub postanowienia.
W związku z tym wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, obligowały Sąd do jego wyeliminowania
z porządku prawnego wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2023 r. Z. co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko Sądu powinien zweryfikować i odnieść się do twierdzeń skarżącej o braku możliwości uiszczenia opłaty za parkowanie w wymaganym przepisami ww. uchwały Rady M. C. terminie z uwagi na nieczynny oklejony parkomat oraz na wstępie wyjaśnić, czy pojazd faktycznie był zaparkowany w strefie płatnego parkowania, czy przy szpitalu poza tą strefą. Obecnie Sąd nie przesądza, czy skarżąca była zobowiązana do zapłaty spornej należności, bowiem byłoby to na tym etapie przedwczesne.
Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania, Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu – jak w pkt 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200
i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł.