I SA/BD 411/25

I SA/Bd 411/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 87
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2025r. sprawy ze skargi ze skargi R. Sp. z o. o. sp. k. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2025 r. nr 0401-IOA.4802.21.2025 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2025 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na R. Sp. z o.o. sp. k. w G. (dalej też: skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na:
niewyposażenie kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy w dokumenty,
o których mowa w art. 87 ustawy z [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 z późn. zm.) - dalej również u.t.d., tj. w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypis z licencji,
wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".
Rozpoznając wniesione odwołanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. decyzją z dnia [...] maja 2025 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że z akt sprawy wynika, iż [...] października 2023 r. o godz. 2.30 przy bramkach na autostradzie A1 w miejscowości N. M. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. poddali kontroli pojazd silnikowy wraz z naczepą kierowany przez P. T.. Na podstawie potwierdzenia wystawienia karty przekazania odpadów
w systemie BDO nr [...] ustalono, że przedmiotem transportu były odpady w postaci opakowań z papieru i tektury o kodzie 15 01 01,
w ilości 264 kg. Zespołem pojazdów wykonywano przewóz odpadu na trasie B. - B. Bór. W wyniku analizy przedstawionych do kontroli dokumentów stwierdzono niezgodność danych podmiotu dokonującego przedmiotowego przewozu.
Z danych zawartych w karcie przekazania odpadów w systemie BDO nr [...] wynika, że transportującym odpady była R. Sp.
z o.o. Sp. k., zaś z wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] wynika, że przewóz drogowy wykonywany był przez R. S. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. R. S.. Powyższe nieścisłości zostały wyjaśnione przez R. S., który wskazał, że w dniu [...] października 2023 r. przewóz dokonywany był przez spółkę R. Sp. z o.o. Sp. k., w oparciu o umowę współpracy dla firmy JMP. W celu potwierdzenia powyższych informacji, R. S. nadesłał kopię listu przewozowego nr [...]. W trakcie działań kontrolnych ujawniono również brak oznakowania środka transportu wymaganego przy transporcie odpadów tablicą z napisem "ODPADY" lub literą "A" określoną w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów - tablica nie została rozłożona na czas transportu odpadów. Przebieg i wyniki kontroli zawarte zostały w protokole kontroli drogowej. Kierowca realizujący przewóz odpadów nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli drogowej, po podpisaniu otrzymał jeden egzemplarz protokołu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nałożona kara pieniężna jest konsekwencją wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY", co w niniejszej sprawie bezspornie wystąpiło i czego skarżąca nie kwestionuje wskazując, że brak założenia tablicy jest wynikiem zwykłego błędu i roztargnienia kierowcy. Tym samym wskazana w odwołaniu argumentacja, że pojazd posiadał oznakowanie, a jedyną nieprawidłowością było niezałożenie tabliczki przez kierowcę, nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie u.t.d., gdyż bez względu na fakt posiadania tablicy "ODPADY", pojazd nie był nią oznakowany, jak tego wymagają przepisy prawa.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organ pierwszej instancji przepisu art. 92c u.t.d. organ zauważył, że podmiot zajmujący się przewozem drogowym nie odpowiada na zasadzie winy, ale za fakt naruszenia prawa nawet, jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Regulacja prawna zawarta w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma wyjątkowy charakter i znajduje zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy okoliczności sprawy i dowody wyraźnie wskazują, że przedsiębiorca nie miał jakiegokolwiek wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może być interpretowany w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie podmiotu wykonującego przewóz drogowy z obowiązków określonych prawem, nawet w przypadku jego niedbalstwa. Zatem okolicznościami,
o których mowa w ww. przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Okoliczności objęte hipotezą przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które mają uwalniać go od odpowiedzialności za stwierdzone wykroczenia kierowcy pojazdu.
Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania skarżąca miała możliwość przedstawienia dowodów wskazujących, iż nie miała wpływu na powstałe naruszenia,
a naruszenie związane z niewyposażeniem kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. oraz wykonywaniem przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY", nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, czego jednak nie uczynił. Skarżąca wskazała jedynie, że pomimo przekazania kierowcy informacji o konieczności posiadania tabliczki, ten nie dopełnił należycie nałożonych na niego obowiązków i nie założył tablicy wymaganej przy tego typu przewozach. Zdaniem skarżącej, brak założenia tablicy "ODPADY" jest wynikiem zwykłego błędu i roztargnienia kierowcy. Organ zauważył, że kierowca podczas kontroli na takie szczególne okoliczności nie wskazywał. Brak wiedzy przedsiębiorcy o tym, że kierowca nie umieścił na pojeździe tablicy "ODPADY", czy błąd i roztargnienie kierowcy, nie daje – w ocenie organu – podstaw do przyjęcia braku wpływu na powstanie naruszenia, czy też okoliczności, których nie mógł przewidzieć. To na przedsiębiorcy spoczywa bowiem obowiązek takiej organizacji pracy i jej nadzorowania, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Tym samym skarżąca, jako profesjonalista świadcząca usługi przewozu rzeczy, powinna należycie zadbać o to, aby kierowcy nie tylko posiadali tablicę "ODPADY", ale przede wszystkim umieszczali tablicę na pojeździe i aby oznakowanie środka transportu odpadów było czytelne
i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne, co jest wymagane rozporządzeniem w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
W złożonej skardze skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nieumorzenie postępowania, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 189f k.p.a., a także art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział I\/a), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy u.t.d., odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować.
Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości.
Zdaniem Skarżącej w żaden sposób nie można uznać jej za działającą w sposób nielegalny, który powinien spotkać się z reakcją ze strony Państwa. Skarżąca podkreśliła, że działa całkowicie legalnie, a stwierdzone nieprawidłowości wynikały
z przyczyn od niej niezależnych. Pojazd został wyposażony w tabliczkę "ODPADY",
a kierowca został poinformowany o wykorzystaniu tablicy w zależności od transportowanego towaru. Nie sposób jednak przyjąć, że skarżąca wykonywała przewóz bez całkowitego braku oznaczenia pojazdu.
Skarżąca wskazała, że w ustawie o transporcie drogowym zawarte zostały okoliczności wyłączające odpowiedzialność, których zajście powinno spowodować umorzenie wszczętego postępowania, a jeżeli nie zostało ono wszczęte, to jego niewszczynanie. Ustawa nie zawiera natomiast przepisów pozwalających na odstępowanie od kary, tj. jednoczesne stwierdzenie naruszenia, odpowiedzialności za nie, ale zaniechanie ukarania z uwagi np. na znikomą wagę naruszenia. Z tego względu uzasadnione jest, aby w sprawie znalazły zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące kar pieniężnych,
w szczególności te pozwalające na odstępowanie od nakładania kar, bowiem u.t.d. nie zawiera regulacji w tym zakresie. To natomiast powoduje, że na gruncie niniejszej sprawy organy powinny rozpatrzyć możliwość zastosowania art. 189f k.p.a.
W ocenie skarżącej w niniejszym postępowaniu powinno zostać rozważone zastosowanie art. 189f k.p.a. w szczególności z punktu widzenia przedmiotu ochrony stwierdzonego naruszenia, bowiem tyko wtedy możliwa jest prawidłowa ocena tego, czy waga naruszenia prawa jest znikoma. Makulatura będąca przedmiotem przewozu
w przedmiotowej sprawie stanowi cenny odpad, który może zostać poddany recyklingowi i tym samym ponownemu wykorzystaniu. Poprzez przetwarzanie makulatury ograniczona zostaje produkcja dwutlenku węgla, zużyte zostaje o wiele mniej energii. Makulatura nie stanowi odpadu niebezpiecznego, co znajduje potwierdzenie w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006, którego załącznik nr III zawiera tzw. "zielony" wykaz odpadów, a więc odpadów innych niż niebezpieczne, do których zalicza się także właśnie m.in. makulaturę. Nie ma zatem żadnego ryzyka niekontrolowanego rozprzestrzeniania się tego typu odpadów czy jakiegokolwiek innego ryzyka związanego z ich transportem. Tym samym nie pojawia się również zagrożenie degradacji środowiska.
W związku z powyższym, w opinii skarżącej Spółki, waga naruszenia prawa jest znikoma zarówno z przedmiotowego jak i podmiotowego punktu widzenia. Stwierdzone naruszenie nie spowodowało bowiem żadnych negatywnych skutków i miało charakter incydentalny. Naruszenie nie zostało również zawinione przez stronę, bowiem nie miała ona wpływu na stwierdzone naruszenie, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności niemożliwych do przewidzenia. Mając na uwadze również to, że Spółka zaprzestała naruszenia, to organ powinien odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej
i poprzestać na pouczeniu zgodnie z przepisem art. 189f k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu
z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny według wskazanych wyżej kryteriów Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej
z obrotu prawnego. Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] marca 2025 r., nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za:
- niewyposażenie kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy w dokumenty,
o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypis z licencji,
- wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Stosownie natomiast do art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty [...]zł. Karę pieniężną nakłada,
w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 93 ust. 1 u.t.d.). Zgodnie zaś
z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do u.t.d.
Pozycja [...] załącznika nr [...] do u.t.d. określa wysokość kary pieniężnej, tj. [...] zł, za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument. Natomiast pozycja [...] załącznika nr [...] do u.t.d. określa wysokość kary pieniężnej grożącej podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy, tj. [...] zł, z tytułu wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje zasady transportu odpadów stanowiąc, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności
w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie
z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.
Na podstawie art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. Z kolei art. 24 ust. 7 tej ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw środowiska
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowania środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi. Zatem art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach zawiera delegację do wydania rozporządzenia
w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Według § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady. Z kolei w ust. 2 tego przepisu wskazano, że dokumentem,
o którym mowa w ust. 1 jest:
1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
2) faktura sprzedaży odpadów;
3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa
w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.);
5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.
W niniejszej sprawie, skarżąca była zobowiązana do posiadania dokumentu, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Jak wynika z przepisu § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia, środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze.zm.), oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
Zgodnie z ust. 3 tego paragrafu: oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu
z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Na podstawie natomiast
§ 9 ust. 4 ww. rozporządzenia: oznakowanie środków transportu odpadów, powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że poddany kontroli środek transportu, którym wykonywano przewóz drogowy odpadów, nie został oznakowany zgodnie
z przepisami rozporządzenia, jak również fakt, że transport odpadów wykonywany był bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów. Okoliczności te dokumentuje protokół kontroli i załączona do niego dokumentacja zdjęciowa. Skarżąca okoliczności tych nie kwestionuje.
Z akt sprawy wynika, że [...] października 2023 r. o godz. 2.30 przy bramkach na autostradzie A1 w miejscowości N. M. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. poddali kontroli pojazd silnikowy marki DAF wraz z naczepą marki SCHMITZ CARGOBULL, kierowany przez P. T.. Na podstawie potwierdzenia wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO nr [...] ustalono, że przedmiotem transportu były odpady w postaci opakowań z papieru i tektury
o kodzie 15 01 01, w ilości 264 kg. Zespołem pojazdów wykonywano przewóz odpadu na trasie B. - B. Bór. W wyniku analizy przedstawionych do kontroli dokumentów stwierdzono niezgodność danych podmiotu dokonującego przedmiotowego przewozu. Z danych zawartych w karcie przekazania odpadów
w systemie BDO nr [...] wynikało, że transportującym odpady była R. Sp. z o.o. Sp. k., zaś z wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] wynikało, że przewóz drogowy wykonywany był przez R. S. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. R. S.. Powyższe nieścisłości zostały wyjaśnione przez R. S., który wskazał, że [...] października 2023 r. przewóz dokonywany był przez spółkę R. Sp. z o.o. Sp. k.,
w oparciu o umowę współpracy dla firmy JMP (sieć sklepów Biedronka). W celu potwierdzenia powyższych informacji R. S. nadesłał kopię listu przewozowego nr [...].
W trakcie działań kontrolnych ujawniono również brak oznakowania środka transportu wymaganego przy transporcie odpadów tablicą z napisem "ODPADY" lub literą "A" określoną w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów - tablica nie została rozłożona na czas transportu odpadów. Przebieg i wyniki kontroli zawarte zostały w protokole kontroli drogowej nr [...]. Kierowca realizujący przewóz odpadów nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli drogowej, po podpisaniu otrzymał jeden egzemplarz protokołu.
Zdaniem Sądu, w związku z powyższym zasadnie Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. decyzją z [...] marca 2025 r., nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, z uwagi na: 1) niewyposażenie kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy w dokumenty,
o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypis z licencji, 2) wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".
Zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzenia, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a ponadto należało uwzględnić przepisy art. 189d i art. 189f k.p.a.
Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy
w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (por. wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06).
Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte
w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Jak zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżąca jest podmiotem profesjonalnie wykonującym przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Dla zwolnienia
z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Nie stanowi podstawy do uwolnienia się od odpowiedzialności argumentacja skarżącej zawarta w skardze, że kierowca został wyposażony przez przewoźnika we wszystkie dokumenty, które pozwoliły na wykonanie przewozu odpadów zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w dniu kontroli pojazd był wyposażony
w wymaganą przepisami prawa tablicę "ODPADY", a kierowca został poinformowany przez przewoźnika o wykorzystaniu tablicy w zależności od transportowanego towaru. Pomimo przekazania kierowcy informacji o konieczności posiadania tabliczki, ten nie dopełnił należycie nałożonych na niego obowiązków i nie rozłożył tabliczki wymaganej przy tego typu przewozach. Zdaniem strony skarżącej brak jej założenia jest wynikiem zwykłego błędu i roztargnienia kierowcy.
Odnosząc się do tego stanowiska, podkreślenia wymaga, że podmiot wykonujący transport odpadów winien dysponować dokumentami, o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. wypisem z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisem z licencji. To przewoźnik miał obowiązek zadbania o to, aby kierowca realizujący przewóz był wyposażony w stosowny dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., tj. w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypis z licencji oraz tablicę z napisem "ODPADY", która powinna być widoczna, stosownie do ww. przepisów prawa. Podkreślić należy, że to przewoźnik jest odpowiedzialny za wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinowały osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem
i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego (por. m.in. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 46/22, z 13 stycznia 2015 r., II GSK 2098/13). Ponadto, to przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności
o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć, co wielokrotnie wyjaśniano
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Rację należy przyznać Dyrektorowi, że zaniedbania, błędy czy roztargnienie kierowcy, nie mogą zwalniać przewoźnika, jak tego oczekuje Skarżąca, z odpowiedzialności.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżąca nie wykazała bowiem okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że przytaczany obszernie przez skarżącą wyrok WSA w Opolu z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 6/22, zapadł w odmiennym stanie faktycznym. Na uwzględnienie nie zasługuje także argumentacja w zakresie powoływania orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego kar pieniężnych nakładanych na gruncie ustawy SENT. Przede wszystkim dlatego, że wyroki te dotyczą stosowania innej ustawy i odnoszą się do ograniczenia zasady winy obiektywnej poprzez zastosowanie zasady proporcjonalności przy interpretacji pojęcia interesu społecznego. W orzeczeniach tych przyjmuje się, że w interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem,
a dopuszczające się jedynie nieistotnych czy też oczywistych omyłek, błędów
w zgłoszeniu SENT, czy uchybień formalnych. W przypadku ustawy o transporcie drogowym o ograniczeniu winy obiektywnej stanowi właśnie art. 92c ust. 1.
Zdaniem Sądu brak jest w sprawie także podstaw do miarkowania nałożonej kary oraz do odstąpienia od jej wymierzenia. Wysokość sankcji określona została w sposób "sztywny", a więc niepoddający się czynnościom wymiaru kary unormowanych w art. 189d k.p.a. Dlatego nie sposób czynić organom zarzutu w zakresie przyjętej wysokości kary. Brak jest także podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z systematyki wewnętrznej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis usytuowany został w jej Dziale IVA – "Administracyjne kary pieniężne". Zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu.
W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji – i abstrahując od art. 189a § 3 k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze niż wymienione powyżej – jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVA, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Oznacza to, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVA lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVA nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a K.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2024).
Takim przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, jest art. 92c u.t.d. Z tego przepisu wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1,
a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVA k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2
w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że
w sytuacji zaistnienia naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc
w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w związku
z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVA k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVA lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki NSA: z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 191/23, z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 717/21 i II GSK 248/21). Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony. Bez znaczenia przy tym są wywody skargi wskazujące na odrębności instytucji umorzenia postępowania od odstąpienia od wymierzenia kary.
Odnosząc się zaś do powołanej przez Stronę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 Sąd zwraca uwagę, że została ona podjęta na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy a przepisem art. 189f k.p.a., a więc w istocie jej zasadnicze tezy nie mogły stanowić wzorca normatywnego w niniejszej sprawie.
Do decyzji wydawanych na podstawie art. 92a u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie znajduje zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVA k.p.a.
w tym zakresie nie stosuje się. Jest to linia orzecznicza, którą Sąd w niniejszej sprawie podziela.
Odrębnie wskazać należy na szersze zagadnienie, dotyczące stosowania przepisów działu IVA k.p.a. na kanwie różnych ustaw prawa materialnego. Część ze wskazanych wyroków w skardze dotyczyła bowiem innych ustaw prawa materialnego.
I tak powołane wyroki NSA z 16 września 2022 r., sygn. akt II OSK 141/20 i II OSK 142/20 dotyczą kary nakładanej na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Wyroki NSA z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 774/20 i II GSK 775/20 dotyczą kary nakładanej na podstawie ustawy o wyrobach budowlanych. Z kolei wyrok NSA
z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21 - kary nakładanej na podstawie ustawy o odpadach, a wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2023, sygn. akt
I SA/Bk 217/23 - kary nakładanej na podstawie ustawy o grach hazardowych. Jest to jednak nieistotne zagadnienie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wskazane jedynie marginalnie z uwagi na powołane w skardze wyroki.
Zdaniem tut. Sądu, zatem organy prawidłowo przywołały i zinterpretowały przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy był zupełny, a wnioski wyciągnięte na jego podstawie logiczne
i zgodne z doświadczeniem życiowym. Skarżąca Spółka nie skonstruowała na tym tle zarzutów.
Podsumowując, w ocenie Sądu, organy obu instancji wykazały naruszenie przez skarżącą przepisów u.t.d., które uzasadniało nałożenie kary. Jej wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów u.t.d. i załącznika nr [...] do u.t.d. Organy wyjaśniły także dlaczego wskazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia,
a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności.
Sąd zauważa, że organ odwoławczy na s. 1 podał nazwę strony: R. Sp. z o.o. zamiast R. Sp. z o.o. Sp.k., jednakże ta omyłka nie ma wpływu na wynik sprawy. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji i analiza akt sprawy administracyjnej potwierdzają, że rozstrzygano w sprawie R. Sp. z o.o. Sp.k. Decyzję doręczono Pełnomocnikowi R. Sp. z o.o. Sp.k., który konsekwentnie, podobnie jak organ
I instancji, wskazywali jako stronę R. Sp. z o.o. Sp.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.