I SA/Bd 330/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki P. I. C. [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2022 r. i luty 2023 r. Spółka, w wyniku kontroli celno-skarbowej, skorygowała swoje deklaracje VAT, przyznając, że zaniżenie zobowiązania podatkowego wynikało z błędu w systemie księgowym, który nie uwzględnił ulgi na "złe długi". Organy podatkowe uznały, że mimo braku intencji oszustwa, spółka ponosi odpowiedzialność, a dodatkowe zobowiązanie w wysokości 7,5% kwoty zaniżenia jest uzasadnione, biorąc pod uwagę m.in. dużą kwotę zaniżenia i długi okres od momentu powstania nieprawidłowości do jej skorygowania. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym powołując się na wyrok TSUE C-935/19, który miał na celu rozróżnienie błędów nieumyślnych od oszustw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że znowelizowany art. 112b ustawy o VAT, obowiązujący od czerwca 2023 r., uwzględnia wytyczne TSUE i pozwala na miarkowanie sankcji. Sąd uznał, że nałożone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 7,5% było adekwatne do charakteru i wagi uchybienia, a błędy systemu księgowego nie zwalniają podatnika z odpowiedzialności. Sąd podkreślił również, że spółka nie dochowała należytej staranności, nie weryfikując prawidłowości księgowania dowodów źródłowych mimo wiedzy o problemach z systemem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 112b ustawy o VAT w kontekście błędów systemowych i odpowiedzialności podatnika za brak należytej staranności.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 112b ustawy o VAT (od 06.06.2023 r.) i specyficznych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, ustalone na podstawie art. 112b ust. 2a ustawy o VAT, może być nałożone, gdy zaniżenie zobowiązania podatkowego wynika z błędu systemu księgowego, a nie z oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dodatkowe zobowiązanie podatkowe może być ustalone nawet w przypadku, gdy zaniżenie wynika z błędu systemu księgowego, o ile podatnik nie dochował należytej staranności. Znowelizowany art. 112b ustawy o VAT uwzględnia wytyczne TSUE i pozwala na miarkowanie sankcji, ale nie zwalnia z odpowiedzialności podatnika, który nie zweryfikował prawidłowości rozliczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że znowelizowany art. 112b ustawy o VAT, wprowadzony po wyroku TSUE C-935/19, pozwala na ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku braku należytej staranności, nawet jeśli nie doszło do oszustwa. Błędy systemu księgowego nie zwalniają podatnika z odpowiedzialności, a sankcja może być miarkowana.
Czy zastosowanie art. 112b ust. 2a ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, jest zgodne z zasadą proporcjonalności i neutralności VAT, gdy sankcja jest nakładana za błąd nieumyślny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie art. 112b ust. 2a ustawy o VAT jest zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ przepis ten pozwala na miarkowanie wysokości sankcji (do 30%, a w tym przypadku ustalono 7,5%) i uwzględnia okoliczności powstania nieprawidłowości oraz działania podjęte przez podatnika. Sankcja nie jest automatyczna i jest adekwatna do wagi uchybienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wymierzona sankcja w wysokości 7,5% jest adekwatna do charakteru i wagi uchybienia, nie narusza zasady proporcjonalności, a organy prawidłowo zastosowały przepisy uwzględniające wytyczne TSUE, które pozwalają na miarkowanie sankcji w zależności od okoliczności sprawy.
Czy naruszono zasadę in dubio pro tributario poprzez ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego, mimo że wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario nie została naruszona, ponieważ organy podatkowe są zobowiązane do działania na podstawie obowiązującego prawa, a przepis art. 112b ustawy o VAT jednoznacznie nakazuje ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w określonych sytuacjach, nie pozostawiając tu miejsca na uznaniowość.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organy podatkowe nie mogą stosować przepisów na zasadzie uznaniowości, a art. 112b ustawy o VAT nakazuje ustalenie dodatkowego zobowiązania, co oznacza brak możliwości stosowania zasady in dubio pro tributario w sposób prowadzący do odstąpienia od nałożenia sankcji.
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości do 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 112b § ust. 2b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wskazuje okoliczności, które organ bierze pod uwagę przy ustalaniu dodatkowego zobowiązania podatkowego, takie jak okoliczności powstania nieprawidłowości, rodzaj i stopień naruszenia, rodzaj, stopień i częstotliwość stwierdzanych dotychczas nieprawidłowości, kwotę stwierdzonych nieprawidłowości oraz działania podjęte przez podatnika po stwierdzeniu nieprawidłowości.
u.p.t.u. art. 89b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy korekty podatku naliczonego w związku z zastosowaniem "ulgi na złe długi".
u.k.a.s. art. 62 § ust. 4c
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy zakończenia kontroli celno-skarbowej po doręczeniu zawiadomienia o uznaniu korekt deklaracji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znowelizowany art. 112b ustawy o VAT uwzględnia wytyczne TSUE i pozwala na miarkowanie sankcji. • Błędy systemu księgowego nie zwalniają podatnika z odpowiedzialności podatkowej. • Nałożona sankcja w wysokości 7,5% jest adekwatna do wagi uchybienia i nie narusza zasady proporcjonalności. • Spółka nie dochowała należytej staranności, nie weryfikując prawidłowości księgowania dowodów źródłowych.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 112b ust. 2a ustawy o VAT jest niezgodne z wyrokiem TSUE C-935/19, ponieważ zaniżenie nie było wynikiem oszustwa. • Naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i zasady prawdy obiektywnej.
Godne uwagi sformułowania
błędy popełnione przez system księgowy nie zwalniają podatnika z odpowiedzialności podatkowej, a mogą być jedynie podstawą do roszczeń regresowych wobec licencjodawcy • przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym także w zakresie wyboru narzędzi używanych do dokonywania rozliczeń finansowych • Sankcją wynikającą z tego przepisu mogą być objęci podatnicy, którzy nie dochowują należytej staranności.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
członek
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112b ustawy o VAT w kontekście błędów systemowych i odpowiedzialności podatnika za brak należytej staranności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 112b ustawy o VAT (od 06.06.2023 r.) i specyficznych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu błędów w systemach księgowych i ich wpływu na odpowiedzialność podatkową, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak sądy interpretują przepisy dotyczące sankcji VAT w takich przypadkach.
“Błąd w systemie księgowym kosztował firmę dodatkowe 7,5% VAT. Czy można było tego uniknąć?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.