I SA/Bd 293/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kleczkowski Tomasz Wójcik Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ochrona zdrowia Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 133 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi A. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 12 marca 2024 r. nr SKO-80-16/24 w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. - działający z upoważnienia Prezydenta M. T. - po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r., decyzją z dnia [...] września 2022 r. odmówił A. S. (skarżący, strona) potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, uzasadniając ten fakt przekroczeniem przez jego rodzinę kryterium dochodowego uprawniającego do powyższego uprawnienia. Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] września 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, działający z upoważnienia Prezydenta M. T. - Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., decyzją z dnia [...] marca 2023 r. ponownie odmówił A. S. potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, powtórnie uzasadniając ten fakt przekroczeniem przez jego rodzinę kryterium dochodowego uprawniającego do powyższego uprawnienia. W złożonym odwołaniu skarżący wskazał m.in., że organ pomocy społecznej, będąc zobowiązany decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., ponownie nie przestrzegając procedur prawnych, wydał decyzję z naruszeniem wskazań organu odwoławczego. Skarżący podał, że organ pierwszej instancji nie przystąpił do procedowania według wskazań Samorządowego Kolegium Odwoławczego, lecz w pierwszej kolejności do przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Wnoszący odwołanie wyjaśnił, że stara się przywrócić porządek prawny - proceduralny, co nie powiodło się z przyczyn leżących po stronie urzędu - Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., co było także powodem, że odmówił udziału w takiej bezprawnej procedurze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 344/23 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. stwierdzając zaistnienie uchybień procesowych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, zarządzeniem z dnia [...] maja 2023 r. do rozpatrzenia sprawy A. S., Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wyznaczył 3-osobowy skład orzekający Kolegium. Z posiedzenia niejawnego Kolegium w dniu [...] maja 2023 r. sporządzono protokół, który został podpisany jedynie przez dwóch z trojga członków wyznaczonego składu orzekającego. Tym samym Sąd uznał, że niepodpisanie tego protokołu przez jednego z członków składu orzekającego wzbudzało wątpliwość co do zachowania reguł orzeczniczych przez organ odwoławczy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2024 r. utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ podał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy [...] sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146; dalej też: "ustawa o świadczeniach"). Organ wskazał, że Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. wnioskiem z dnia [...] lipca 2022 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, nieubezpieczonemu - A. S., przyjętemu w trybie nagłym w dniu [...] lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T., w którym przebywał do dnia [...] lipca 2022 r. Tym samym Prezydent M. T., na mocy art. 54 ust 4 ustawy o świadczeniach, był uprawniony do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, wszczętej na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej - Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T.. Organ podniósł, że jak wynika z dokumentacji znajdującej się w dyspozycji MOPR, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką A. S.. Wnoszący odwołanie nie osiąga dochodów i pozostaje na utrzymaniu matki. Dochód rodziny uzyskany w listopadzie 2022 r. stanowiły otrzymywane przez A. S.: emerytura ([...] zł), dodatek pielęgnacyjny ([...] zł), świadczenie uzupełniające ([...] zł), dodatek mieszkaniowy ([...] zł) oraz pomoc finansowa od siostry ([...] zł). Dochód rodziny wyniósł zatem [...] zł, tj. [...] zł na osobę w rodzinie i przekroczył obowiązujące kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynoszące 600 zł na osobę w rodzinie - czego nie kwestionuje skarżący. Zatem w ocenie Kolegium, organ pomocy społecznej w świetle poczynionych ustaleń, w sposób prawidłowy uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka określona w art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach, wyłączająca możliwość potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Odnosząc się do zarzutów przywołanych przez skarżącego w odwołaniu, dotyczących nieopublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej MOPR zarówno dokumentu powołującego Dyrektora na to stanowisko, jak też zakresu udzielonych dla tego stanowiska pełnomocnictw, organ wyjaśnił, że wnioskowane przez skarżącego informacje dotyczące: dokumentu powołującego urzędnika na stanowisko, jak też zakresu udzielonych dla jego stanowiska pełnomocnictw, nie należą do informacji publicznych obowiązkowo publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej. Stąd też w ocenie organu odwoławczego, w sposób prawidłowy organ pierwszej instancji poinformował skarżącego pismem z dnia [...] lutego 2023 r., że żądana informacja może zostać udostępniona na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. W sprawie rozpatrzenia skargi z dnia [...] października 2022 r. na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym, skarga złożona w czasie toczącego się postępowania jest rozpatrywana zgodnie z przepisami kodeksowymi właściwymi dla administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. Oznacza to obowiązek organu prowadzącego postępowanie administracyjne do nadania danej czynności charakteru procesowego, określonego przepisami w Kodeksie postępowania administracyjnego, mimo nadania jej przez stronę postaci skargi. Jak wynika natomiast z akt przekazanej sprawy, organ pomocy społecznej w toku ponownego rozpoznania sprawy spełnił żądanie strony będące podstawą do wniesienia skargi, bowiem wydał uwierzytelnioną kopię żądanego dokumentu - wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r. W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący podał, że podtrzymuje wcześniejsze zarzuty, jakie przedstawił w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2023 r. Zdaniem skarżącego, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. działa w trybie art. 231 § 1 kodeksu karnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. z dnia 24marca 2023 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2023 r. odmawiającą prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że zasadniczą w niniejszej sprawie kwestią było ustalenie spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Kolegium stwierdziło, że skarżący nie spełnił przesłanki dotyczącej dochodu na osobę w rodzinie. Organ podał, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Dochód rodziny stanowiły otrzymywane przez A. S.: emerytura ([...] zł), dodatek pielęgnacyjny ([...] zł), świadczenie uzupełniające ([...] zł), dodatek mieszkaniowy (397,99 zł) oraz pomoc finansowa od siostry ([...] zł). Dochód rodziny wyniósł zatem [...] zł, tj. [...] zł na osobę w rodzinie, tymczasem kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, uprawniające do uzyskania prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynosi [...] zł na osobę (stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, z późn. zm.), spełniające kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych. Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo (art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. W myśl art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach, decyzję, o której mowa w art. 54 ust. 1, wydaje się po: 1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumentów potwierdzających: a) posiadanie obywatelstwa polskiego lub b) posiadanie statusu uchodźcy, lub c) objęcie ochroną uzupełniającą, lub d) posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; 2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; 3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2. Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują jakie przesłanki muszą być przez skarżącego spełnione, aby mógł on otrzymać decyzję przyznającą mu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Treść przywołanego art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach nie pozostawia wątpliwości, że organy przy podejmowaniu decyzji w trybie tej ustawy mają obowiązek ustalić, czy strona spełnia warunki w przepisie tym określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego, bowiem decyzja ta ma charakter tzw. decyzji związanej, a norma wynikająca z treści art. 54 ustawy o świadczeniach ma charakter bezwzględnie obowiązujący (por. wyroki: NSA z 26 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 1494/19; WSA w Gliwicach z 24 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 411/19). Ponadto w związku z art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach, organ, przed wydaniem decyzji, obowiązany jest ustalić, czy świadczeniobiorca spełnia kryterium dochodowe uprawniające go do świadczeń opieki zdrowotnej, kierując się treścią art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, kryterium dochodowym na osobę w rodzinie jest dochód na osobę w rodzinie nieprzekraczający 600 zł. Art. 8 ust. 3 wskazuje, które przychody należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie, tj. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei art. 8 ust. 4 tej ustawy określa jakich przychodów nie dolicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3, np. 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, 2) zasiłku celowego, 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, 4) wartości świadczenia w naturze, 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Analiza procesu decyzyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego - w ocenie Sądu - wskazuje, że naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza bowiem, że w przedłożonych Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych brak jest całego materiału dowodowego. Sąd dostrzegł braki i w związku z tym zarządzeniem z dnia [...] września 2024 r. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do uzupełnienia akt administracyjnych, w tym w szczególności o następujące dokumenty: 1) kopię wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wraz z dokumentem (adnotacją) potwierdzającym wpływ tego wniosku do organu pierwszej instancji. Sąd zauważa, że organ pierwszej instancji w decyzji z [...] marca 2023 r. na str. 1 wskazuje datę wpływu -13 lipca 2022 r., natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jako datę wpływu wskazuje – [...] lipca 2022 r.; 2) kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] września 2022 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, na który to dokument organ odwoławczy powołał się w zaskarżonej decyzji na str. 1; 3) kopie pism/wezwań kierowanych do skarżącego A. S. w celu przeprowadzenia z jego udziałem rodzinnego wywiadu środowiskowego, wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie tych pism/wezwań skarżącemu. W odpowiedzi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...] września 2024 r. poinformowało, że "wszystkie akta sprawy, o które wnioskuje Wojewódzki Sąd Administracyjny we wspomnianym wezwaniu, stanowią akta organu I instancji i zostały przekazane łącznie z odpowiedzią na skargę w dniu [...] kwietnia 2024 r." Jednocześnie przekazano kopię decyzji z dnia [...] listopada 2024 r. [...]. Sąd zauważa, że przekazane akta administracyjne nadal są niekompletne wręcz wybiórcze. W szczególności brak jest wskazanego wyżej wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r., a zatem dokumentu stanowiącego podstawę do wszczęcia postępowania i ustalenia daty wpływu wniosku do organu. Jest to istotne choćby dla ustalenia miesiąca, za który należy ustalić dochód. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi bowiem o dochodzie "z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony (...).". Jeżeli zatem wniosek został złożony w lipcu 2022 r., to – co do zasady - miesiącem za który powinien być ustalany dochód był czerwiec 2022 r. Organ pierwszej instancji do wyliczenia dochodu przyjął m.in. dodatek mieszkaniowy wynikający z decyzji Prezydenta M. T. z dnia [...] sierpnia 2022 r. przyznany na okres od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r., a zatem z okresu po złożeniu wniosku (k. 13 akt administracyjnych organu I instancji). Z kolei organ odwoławczy na s. 5 zaskarżonej decyzji powołuje się na dochód rodziny "uzyskany w listopadzie 2022 r." W związku z tym dla oceny decyzji konieczne jest sprawdzenie daty wpływu wniosku do organu, co powinno wynikać z akt administracyjnych, jednakże brak wniosku oraz adnotacji o dacie wpływu lub koperty ze stosownymi adnotacjami powoduje, że Sąd nie może skontrolować daty wpływu wniosku i w konsekwencji argumentacji organów co do miesiąca, który przyjął dla ustalenia dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto istotna jest też okoliczność dotycząca braku kopii pism/wezwań kierowanych do skarżącego A. S. w celu przeprowadzenia z jego udziałem rodzinnego wywiadu środowiskowego, wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie tych pism/wezwań skarżącemu. Sąd dostrzega, że w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] marca 2023 r. (k. 8), w którym odmawia uczestniczenia w wywiadzie, jednak dla oceny skutku tej odmowy konieczne jest zawarcie w aktach administracyjnych uprzedniego wezwania/pisma do niego skierowanego, poznania jego treści i potwierdzenia odbioru, ustalenia dat odbioru. Sąd zauważa, że istotna jest też okoliczność w jakiej dacie doręczono skarżącemu wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r., wobec okoliczności, że na s. 7 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy polemizując ze stanowiskiem strony w odwołaniu podał: "Jak wynika natomiast z akt przekazanej sprawy organ pomocy społecznej w toku ponownego rozpoznania sprawy spełnił żądanie strony będące podstawą do wniesienia skargi bowiem wydał uwierzytelnioną kopię żądanego dokumentu - wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r. znak: [...].". Sąd tego stwierdzenia także nie może zweryfikować. Podkreślić należy, że kwestia związana z doręczeniem wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r., była podstawą uchylenia poprzedniej decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2022 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Dla oceny czy decyzja z dnia [...] listopada 2022 r. została wykonana przez organ pierwszej instancji, konieczny jest wgląd w dokumenty dotyczące doręczenia wniosku Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. z dnia [...] lipca 2022 r. Sąd w składzie niniejszym wskazuje, że jest obowiązany dokonywać kontroli sądowoadministracyjnej – legalności zaskarżonego tu postanowienia, w oparciu o akta sprawy – które legły u podstaw wydania przedmiotu zaskarżenia i w oparciu, o które sformułowano uzasadnienia decyzji. Mając to na uwadze i analizując akta administracyjne niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że wobec niekompletności akt administracyjnych, Sąd nie jest w stanie ustalić nawet daty złożenia wniosku, ustalić miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku, dowodów doręczenia wezwania do udziału w wywiadzie środowiskowym. Akta zatem mają charakter wybiórczy. Takie braki w aktach administracyjnych powodują, że zaskarżona decyzja w zasadzie nie poddaje się kontroli sądowej. W konsekwencji należy stwierdzić, że brak kompletnych akt administracyjnych organu pierwszej instancji powoduje, że sprawa wymyka się spod kontroli sądu. Wszak w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., II FSK 1162/07) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., VI SA/Wa 2099/05). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., I OSK 1548/06). W konsekwencji należy przyjąć, że również przy ponownej weryfikacji na skutek złożenia odwołania, organ wydając kwestionowaną decyzję, powinien dysponować także ww. dokumentacją. W takiej sytuacji, Sąd pozbawiony został możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podjętego w toku prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania (w tym także w kontekście powołanych przez Stronę zarzutów) i zobowiązany był do wyeliminowania tej decyzji z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Należy w tym miejscu podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala sądowi orzekającemu na dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym na podstawie domysłów bądź przypuszczeń. Ustaleń tych dokonują określone organy, przy czym dokonane ustalenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym przez te organy materiale dowodowym. Wskazać w tym miejscu należy, że sąd administracyjny w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracji publicznej, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Wypada również w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji uwzględni stanowisko przedstawione wyżej, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W pełni natomiast na akceptację zasługuje stanowisko SKO w zakresie zarzutów dotyczących nieopublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej MOPR zarówno dokumentu powołującego Dyrektora na to stanowisko, jak też zakresu udzielonych dla tego stanowiska pełnomocnictw. Prawidłowo organ wyjaśnił, że zasady powszechnego udostępniania informacji publicznej w urzędowym publikatorze teleinformatycznym - Biuletynie Informacji Publicznej określają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Zgodnie z art. 6 tej ustawy: 1. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: 1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o: a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, b) projektowaniu aktów normatywnych, c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań; 2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują; 3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, h) (uchylona); 4) danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, – treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych; 5) majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych 1 , d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych. 2. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Na podstawie art. 8 ww. ustawy: - tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny - Biuletyn Informacji Publicznej - w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej, zwany dalej "Biuletynem Informacji Publicznej" (ust. 1); - informacje publiczne są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 (ust. 2); - podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie, lit. c i d i pkt 5. Podmioty, o których mowa w zdaniu pierwszym, mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne (ust. 3). Zatem rację ma organ, że z przywołanych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika jednoznacznie, że wnioskowane przez skarżącego informacje dotyczące: dokumentu powołującego urzędnika na stanowisko, jak też zakresu udzielonych dla jego stanowiska pełnomocnictw, nie należą do informacji publicznych obowiązkowo publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej. W związku z tym, zasadnie podniesiono, że żądana informacja może zostać udzielona na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tego przepisu: 1. Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. 2. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. W związku z tym wywody skarżącego o konieczności uprzedniego usunięcia naruszenia prawa w tym zakresie, są całkowicie chybione i sprzeczne z przywołanymi przepisami prawa. Jednocześnie tut. Sąd zauważa, że skarżący jest obowiązany do skrupulatnego i terminowego stosowania się do wezwań organu, w tym do udziału w wywiadzie środowiskowym. W związku z tym przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do pozostałych wniosków i zarzutów skargi. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: [...]
Pełny tekst orzeczenia
I SA/BD 293/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.