I SA/BD 267/25

I SA/Bd 267/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 111 par. 3, art, 111 par. 2, art. 111 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2025 r. nr 0401-IEE1.7113.15.2025.3 w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowania egzekucyjne z majątku M. M. na podstawie tytułów wykonawczych. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. zajął należącą do skarżącej nieruchomość gruntową niezabudowaną, położoną w miejscowości O., gmina O., oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], dla której Sąd Rejonowy w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał stronę do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, należności objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w wezwaniu wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Pismo to zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") w dniu [...] kwietnia 2023 r.
Z uwagi na brak wpłaty przystąpiono do dalszych czynności związanych
z egzekucją z nieruchomości. Organ egzekucyjny obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. podał do publicznej wiadomości o przystąpieniu do opisu i oszacowania zajętej nieruchomości, które doręczono skarżącej w dniu [...] sierpnia 2023 r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2023 r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. protokołem [...] września 2023 r. określił wartość rynkową nieruchomości na kwotę [...]zł, zgodnie z operatem szacunkowym z dnia [...] września 2023 r. wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego. Protokół ten wraz z operatem szacunkowym skarżąca otrzymała w dniu [...] października 2023 r.
Obwieszczeniem z dnia [...] października 2024 r. organ egzekucyjny poinformował o sprzedaży w drodze licytacji publicznej ww. nieruchomości gruntowej, wyznaczając termin pierwszej licytacji na dzień [...] grudnia 2024 r.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uprawdopodobnione popełnienie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przestępstwa przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków, tj. czynu z art. 231 kodeksu karnego. Wniosła również o zniesienie wyznaczonej na dzień [...] grudnia 2024 r. pierwszej licytacji nieruchomości. Następnie, pismem z dnia [...] listopada 2024 r. skarżąca wezwała organ egzekucyjny do zajęcia stanowiska w sprawie, tj. do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, ewentualnie wyjaśnienia przyczyn braku zawieszenia.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż w ocenie organu, w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako: "u.p.e.a."), warunkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji odwołania licytacji nieruchomości.
W dniu [...] grudnia 2024 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przeprowadził pierwszą publiczną licytację przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Najwyższą cenę [...] zł zaoferowała D. C.. Skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji nie zostały zgłoszone. Z przebiegu licytacji sporządzono protokół. Obecny na licytacji pełnomocnik skarżącej wskazał do protokołu, że złożył do prokuratury zawiadomienie o nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Natomiast prowadzący licytację poborca skarbowy oznajmił, że organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu, aż postanowienie z dnia [...] listopada 2024 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanie się ostateczne.
W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. organ egzekucyjny wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta.
Na postanowienie z dnia [...] listopada 2024 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. skarżąca złożyła zażalenie. W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2024 r.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r. udzielił przybicia na rzecz D. C..
W wyniku wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że zaskarżone postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz D. C. doręczono uczestnikom postępowania, o których mowa w art. 111r § 1 u.p.e.a., tj. wierzycielom, dłużnikowi i nabywcy. Postanowienie to zawiera wszystkie elementy wymagane co do jego treści, określone w art. 111m § 5 u.p.e.a., tj. imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Z postanowienia wynika, że przybicia udzielono na rzecz D. C., która w toku pierwszej licytacji przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2024 r. zaoferowała najwyższą cenę nabycia w wysokości [...] zł za ww. nieruchomość gruntową.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że organ egzekucyjny nie ogłosił niezwłocznie po zamknięciu licytacji postanowienia o przybiciu, wstrzymując jego wydanie zgodnie z art. 111m § 3 u.p.e.a. Przed wydaniem postanowienia o przybiciu toczyło się bowiem postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że w sprawie nie zaistniały również przesłanki do odmowy przybicia, o których mowa w art. 111n § 1 u.p.e.a. Odmowa przybicia w tym przypadku ma miejsce wtedy, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ podkreślił, że takie okoliczności nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie.
Powyższe oznacza zatem, że organ egzekucyjny spełnił przesłanki do wydania postanowienia o udzieleniu przybicia i zostało ono wydane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 111m § 1-3 w związku z art. 56 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie
i w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego,
2) art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie
i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przejawiającego się w niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także naruszenie swobodnej oceny dowodów,
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji w mocy w sytuacji, gdy winno ono zostać zmienione poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego,
4) art. 32aa § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niewskazanie, że zachodzi wątpliwość co do możliwości prowadzenia dalszej egzekucji w świetle art. 24 i/lub art. 25 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec skarżącej postępowania egzekucyjne. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny zajął należącą do skarżącej nieruchomość gruntową niezabudowaną, położoną w miejscowości O., oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], dla której Sąd Rejonowy w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał M. M. do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, należności objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w wezwaniu wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Z uwagi na brak wpłaty przystąpiono do dalszych czynności związanych z egzekucją z nieruchomości. Organ egzekucyjny obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. podał do publicznej wiadomości o przystąpieniu do opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Następnie w protokole z dnia [...] września 2023 r. organ określił wartość rynkową nieruchomości na kwotę [...]zł, zgodnie z operatem szacunkowym z dnia [...] września 2023 r. wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego. Obwieszczeniem z dnia [...] października 2024 r. organ egzekucyjny poinformował o sprzedaży w drodze licytacji publicznej powyższej nieruchomości. W dniu [...] grudnia 2024 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przeprowadził pierwszą publiczną licytację nieruchomości. Najwyższą cenę [...] zł zaoferowała D. C.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. udzielił przybicia na rzecz D. C., które po wniesieniu przez stronę zażalenia, zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.
W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 111m § 1-3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia w przedmiocie udzielenia przybicia wobec konieczności zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 111m po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5).
W świetle powyższego organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie w sprawie przybicia niezwłocznie po zamknięciu licytacji, chyba że wniesione wcześniej skargi lub zażalenia nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte do chwili zamknięcia licytacji. Przedmiot tych skarg lub zażaleń nie jest istotny; mogą one dotyczyć czynności organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego, dokonanych zarówno w toku egzekucji z nieruchomości, jak i wcześniej (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1264/23).
W rozpatrywanej sprawie pismem z dnia [...] października 2024 r. skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uprawdopodobnione popełnienie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. przestępstwa przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków, tj. czynu z art. 231 kodeksu karnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta aż do czasu, gdy postanowienie z dnia [...] listopada 2024 r. stanie się ostateczne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r. utrzymał w mocy organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Jak to już wskazano, zgodnie z art. 111 § 3 u.p.e.a., wstrzymanie wydania postanowienia o przybiciu następuje do czasu ostatecznego rozstrzygnięte wniesionego zażalenia. Z przepisu tego wynika, że ostateczność aktu administracyjnego ustawodawca połączył z jego niezaskarżalnością w administracyjnym toku instancji. Postanowieniami ostatecznymi są więc takie rozstrzygnięcia, od których nie służy zażalenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia [...] października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 942/21).
W świetle powyższego ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2025 r. jest ostateczne. W momencie zatem wydawania przez Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wskazanego postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. nie było podstaw do dalszego wstrzymywania wydania postanowienia o przybiciu. Jednocześnie w skardze nie wskazano na jakieś inne środki zaskarżenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego, które nie zostały jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte.
W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ art. 111 § 1 - 3 u.p.e.a.
W skardze podniesiono także zarzut naruszenia art. 32aa § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niewskazanie, że zachodzi wątpliwość co do możliwości prowadzenia dalszej egzekucji w świetle art. 24 i art. 25 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Należy zauważyć, że w myśl art. 32aa § 1 pkt 2 u.p.e.a. wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o zdarzeniu powodującym zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego, natomiast przepisy art. 24 i art. 25 k.p.a. dotyczą wyłączenia pracownika oraz organu administracji publicznej od załatwienia sprawy. Poza jednak sformułowaniem tego zarzutu, w skardze w ogóle nie wyjaśniono na czym konkretnie naruszenie tych przepisów miałoby polegać, co uniemożliwia Sądowi odniesienie się tej kwestii.
Chybione są także zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Organ zgromadził wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Podniesiony przez skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Nadto, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.