Pełny tekst orzeczenia I SA/BD 196/23

I SA/Bd 196/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
par. 3 ust. 1 pkt 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 28 ust. 1-3 i 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 marca 2023 r. nr UP-183/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2022 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek, w którym K. S. (skarżący) zwrócił się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od września 2014 r. do kwietnia 2020 r. wraz
z powstałymi odsetkami. Prośbę uzasadnił bardzo trudną sytuacją finansową. Podniósł, że od kwietnia 2020 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nadmienił, że mieszka z partnerką – A. B., która jest osobą niepełnosprawną, oraz [...]-letnim synem, który również jest osobą niepełnosprawną i [...]-letnim pasierbem. Skarżący wskazał, że jego syn
z powodu problemów zdrowotnych (urodził się jako wcześniak z masą urodzeniową [...] gram) oraz partnerka skarżącego z powodu problemów onkologicznych, wymagają opieki, częstych wizyt u lekarza i rehabilitacji. Poinformował, że wraz z rodziną mieszka w starym domu, który wymaga licznych napraw (np. wymiany pokrycia dachowego, na które rodziny skarżącego nie stać) i istnieje duże prawdopodobieństwo, że w niedalekiej przyszłości będą musieli go opuścić. Skarżący wyjaśnił, że jego rodzina utrzymuje się ze świadczenia 500+, alimentów pasierba, zasiłków z GOPS oraz prac dorywczych, które skarżący podejmuje, kiedy tylko może. Skarżący podniósł, że płaci alimenty na córkę, która mieszka z matką w B., co negatywnie wpływa na sytuację finansową rodziny. Skarżący oświadczył, że udał się do ZUS w I., aby złożyć wniosek
o umorzenie należności, jednak dostał do wypełnienia bardzo dużo formularzy, których nie był w stanie uzupełnić, ponieważ wymagały one podania rozliczeń z Urzędem Skarbowym, gdzie jest dłużnikiem i nie może się z nim rozliczyć. Wyjaśnił, że starał się
o umorzenie należności w Urzędzie Skarbowym, którego nie uzyskał. Podkreślił, że prowadził działalność, ponieważ bał się powstania długu alimentacyjnego i miał nadzieję, że jego dochody wzrosną. Dodał, że cały utarg z kasy fiskalnej, który oddał do Urzędu Skarbowego wyniósł [...] zł, czyli średnio [...] zł brutto miesięcznie, co oznacza, że w trakcie prowadzenia działalności skarżący nie miał środków na opłacenie składek. Skarżący stwierdził, że wpadł w spiralę zadłużenia, z której nie jest w stanie wyjść. Wyliczył, że ZUS zajął jego konto bankowe oraz dokonał zabezpieczenia swoich wierzytelności na hipotece nieruchomości, której jest współwłaścicielem i to na kwotę przewyższającą wartość jego udziału. Skarżący poinformował, że jest współwłaścicielem mieszkania, ale w ramach zemsty za dokonane przez ZUS zabezpieczenie hipoteczne, przejął i wynajmuje je jego brat. Skarżący wyjaśnił, że brat nie dzieli się z nim dochodem z najmu i uniemożliwia wprowadzenie się do mieszkania. W przyszłości wraz z rodziną chciałby jednak zamieszkać w mieszkaniu, którego jest współwłaścicielem, ponieważ dom, w którym obecnie mieszka należy do siostry jego partnerki. Skarżący podkreślił, że nie posiada środków na jej spłatę i remont domu. Wskazał, że nawet gdyby znalazł dobrze płatną pracę, to dochodzenie należności w trybie egzekucyjnym obniży wynagrodzenie do najniższej krajowej i nie będzie go stać, aby dojechać do tej pracy. Podsumowując skarżący stwierdził, że należności w ZUS wykluczają go z życia społecznego, a ich umorzenie polepszy trudną sytuację i pozwoli na normalne wychowanie dzieci i zapewnienie im godnych warunków.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z [...] lutego 2023 r. odmówił skarżącemu umorzenia należności
z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że w sposób odpowiedni i całkowicie zgodny ze stanem faktycznym uzasadnił swoją trudną sytuację życiową i materialną. Poinformował, że ma niepełnosprawne dziecko i chorą na złośliwego raka partnerkę. Dodał, że oboje wymagają częstych wizyt lekarskich oraz regularnego leczenia i jest to przyczyną jego bezrobotności. W związku z tym skarżący stwierdził, że żaden pracodawca nie zaakceptuje trzech dni wolnego w tygodniu. Nie ma zatem możliwości spłaty zadłużenia nawet w ratach, bowiem rodzina skarżącego żyje poniżej minimum socjalnego i z trudem opłaca rachunki. Skarżący podniósł, że wymieniono w decyzji szereg artykułów prawnych swobodnie zinterpretowanych przez pracownika ZUS. Stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dysponuje odpowiednimi przepisami i narzędziami do umorzenia długu, tylko po prostu nie chce tego zrobić. Ponadto nie zgodził się ze stwierdzeniem, że skoro jego działalność jest tylko zawieszona, to oznacza, że zamierza do niej wrócić. Wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma obowiązku likwidacji działalności i może być ona zawieszona przez dowolny okres. Poinformował, że jego licencja taksówkarska wygasła, gdyż zmieniły się przepisy dotyczące oświadczenia o niekaralności. Skarżący stwierdził też, że nierozsądny byłby powrót do całkowicie nieopłacalnej działalności, żeby znów narobić sobie długów. Skarżący wniósł o konkretne i rzetelne podejście do rozpatrzenia niniejszej sprawy. Podkreślił, że jeśli nadal będzie udowadniana mu nieprawda, to nie zawaha się upublicznić swojej sytuacji.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał
w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2023 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu ww. składek. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności stwierdził, że w decyzji organu
I instancji prawidłowo uznano, że należności figurujące na koncie skarżącego jako płatnika składek są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu.
Organ podniósł, że jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł o umorzenie należności
z tytułu składek w ramach pomocy de minimis. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał zatem analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 743) oraz oceny przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 83 z 30 marca 2010 r.). Organ stwierdził, że mając na względzie zakres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej – działalność taksówek osobowych, a także fakt, że skarżący jest mikroprzedsiębiorcą udział skarżącego w rynku jest minimalny, a usługi świadczone są na rynku lokalnym. Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że ewentualnie udzielone skarżącemu wsparcie nie zakłóciłoby i nie zagroziłoby zakłóceniem konkurencji oraz nie wpłynęłoby na wymianę handlową wewnątrzwspólnotową. Z uwagi na to, że działalność gospodarcza jest zawieszona, to ewentualnie udzielona pomoc nie skutkowałaby przyciągnięciem inwestycji, a wpływ na konsumentów z sąsiednich państw członkowskich byłby jedynie marginalny. Ponadto udzielona ulga nie wzmocniłaby pozycji rynkowej skarżącego jako przedsiębiorcy w stosunku do konkurentów. W związku
z powyższym, mając na uwadze przedmiot działalności skarżącego oraz jej zasięg, organ uznał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zdaniem Zakładu, ewentualnie udzielone wsparcie nie stanowiłoby więc pomocy publicznej.
Dodatkowo organ zaznaczył, że udzielenie pomocy de minimis jest możliwe wówczas, gdy łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta nie przekroczyła równowartości 200 tys. euro w okresie 3 lat budżetowych, zaś w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w sektorze transportu drogowego towarów -100 tys. euro. Organ wskazał, że według złożonego oświadczenia i ustaleń organu
w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, skarżący nie korzystał
z pomocy de minimis w okresie 3 lat kalendarzowych i jednocześnie łączna wysokość pomocy nie przekroczyłaby ustalonego pułapu 200 tys. euro.
W związku z powyższym organ stwierdził, że ewentualne umorzenie należności z tytułu składek mogłoby stanowić pomoc de minimis.
Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności z tytułu składek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm., dalej jako u.s.u.s.), organ przytoczył przesłanki całkowitej nieściągalności wskazując, że stanowią one katalog zamknięty. Organ podał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono,
iż przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Zdaniem organu, nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s., ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy – Prawo upadłościowe. Organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., bowiem nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie według informacji widniejących w CEIDG, od [...] kwietnia 2020 r. jej zawieszenie. Działalność gospodarcza może więc w każdym momencie zostać przez skarżącego wznowiona i stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zakład uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67), wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł. W ocenie organu w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ podniósł, że nie zachodzi również przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Ponadto w związku z nieopłaceniem składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), Dyrektor ZUS Oddział w B. wszczął wobec skarżącego przymusowe dochodzenie, w ramach którego dokonano zajęcia wierzytelności z należących do niego rachunków bankowych, co nie doprowadziło do wyegzekwowania żadnych kwot. Organ zaznaczył, że brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o całkowitej ich nieściągalności, więc nie jest oczywiste, że w toku przymusowego dochodzenia należności nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zaległości zostały bowiem objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zakończone, więc nie można uznać ich za całkowicie nieściągalne. Postępowanie egzekucyjne nie zostało również ocenione przez organ egzekucyjny jako całkowicie nieskuteczne.
Jednocześnie, gdy prowadzone przez ZUS przymusowe dochodzenie należności okaże się bezskuteczne, istnieje możliwość skierowania dalszych tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem prowadzenia egzekucji ze składników majątkowych, do których Dyrektor Oddziału ZUS nie ma uprawnień. Dodatkowo posiadana przez skarżącego nieruchomość może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, co skutkuje możliwością uznania jej za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia. Organ podał, że skarżący jest współwłaścicielem ˝ części gruntów ornych
o powierzchni [...] ha, położonych w miejscowości S., dla których Sąd Rejonowy w I. prowadzi KW nr [...]. Na przedmiotowej nieruchomości celem zabezpieczenia należności z tytułu składek, ZUS dokonał wpisu do hipoteki na łączną kwotę [...]zł.
Organ podkreślił, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Nieściągalność należności z tytułu składek związana jest bowiem z całkowitą, aktualną
i przyszłą niemożnością skutecznego ich dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania.
W związku z powyższym ZUS podniósł, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
Wskazując na przesłanki umorzenia należności z tytułu składek wymienione
w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca
2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365, dalej też jako: rozporządzenie), organ zauważył, że zgromadzone dowody w sprawie nie wskazują na to, aby zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było ono wynikiem nieopłacania przez skarżącego w ustawowym terminie płatności składek
w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej strony, organ wskazał, że skarżący nie powoływał się na problemy związane ze stanem swojego zdrowia. W toku prowadzonego postępowania nie przedłożył również żadnych dokumentów medycznych potwierdzających np. fakt konieczności stałego leczenia czy zaświadczeń orzekających o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do zarobkowania. Skarżący nie legitymuje się również orzeczoną niezdolnością do pracy ani orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego dotyczącej niemożności uzyskiwania dochodu, ze względu na konieczność opieki nad partnerką
i synem, organ zauważył, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zrezygnował z pracy z uwagi na konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny.
Zdaniem organu również bardzo ograniczone możliwości płatnicze skarżącego, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się bowiem do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną i wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny.
Podsumowując ZUS stwierdził, że skarżący nie udowodnił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych. Nadto biorąc pod uwagę, że skarżącemu pozostało jeszcze około [...] lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, można przypuszczać, że będzie on jeszcze na przestrzeni kilkunastu lat aktywny zawodowo, zatem będzie osiągał dochody, które pozwolą na stopniową, ale sukcesywną spłatę całości zadłużenia.
W skardze do tut. Sądu, skarżący podniósł, że mimo rzetelnego przedstawienia sytuacji materialnej jego rodziny, Inne całkowicie bagatelizuje przedstawione fakty, traktując je jako niezaistniałe. Decyzja ma charakter tendencyjny i zaspokaja jedynie interes ZUS. Wnosząc o umorzenie długu skarżący przedstawił do ZUS wszelkie informacje o jego sytuacji materialnej, która wyklucza możliwość spłaty zadłużenia zarówno teraz jak i w dalekiej przyszłości. Skarżący podkreślił, że mimo, iż windykacja zadłużenia trwa już kilka lat, ZUS uchyla się od umorzenia powołując się na zbyt pochopne podejmowanie decyzji. Jednocześnie "wyśmiewając" jego sytuację zachęca go do podjęcia pracy. Skarżący zaznaczył, że jego bezrobotność jest spowodowana jedynie sytuacją rodzinną i koniecznością leczenia. Zamierza w niedługim czasie podjąć zatrudnienie, gdyż ma nadzieję, że leczenie onkologiczne jego partnerki dobiega końca. Skarżący podniósł, że jego zatrudnienie nie zmieni jednak sytuacji dotyczącej spłaty zadłużenia, bowiem ma wykształcenie zawodowe i nie dysponuje środkami finansowymi na dalszą naukę. Co za tym idzie jego pensja będzie wynosiła tyle, ile najniższa krajowa, która nawet nie podlega windykacji. Jeżeli uda mu się wypracować nadgodziny lub premie, to będą to kwoty [...]-[...] złotych miesięcznie, a więc rzeczą oczywistą jest, że nigdy nie uda mu się tego zadłużenia spłacić, ponieważ odsetki od tego długu będą rosły szybciej niż dług będzie spłacany.
Skarżący zarzucił, że ZUS powołuje się na szeroko rozumiany interes społeczny, a jego rodzinie grozi obecnie bezdomność. Wskazał, że mieszka z rodziną w starym domu,
w którym niedługo rozpadnie się dach. Na remont dachu potrzebne są znaczne środki finansowe, aby nadal można było w nim mieszkać. Skarżący stwierdził, że z zadłużeniem w ZUS nie uzyska nawet kredytu na remont. Zdaniem skarżącego, ZUS nie dopatrzył się nieprawdziwości składanych przez niego informacji, a jednak w sposób okrutny bagatelizuje dramatyczną sytuację życiową skarżącego i jego rodziny.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
I. Na wstępie należy podać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na rozprawie zdalnej.
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie ustalenia i wnioski organu są błędne.
II. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności odmówienia skarżącemu umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy. Dla oceny niniejszej sprawy znaczenie ma zmiana art. 24 ust. 4 u.s.u.s., która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2012 r. Od tego dnia przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne,
z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.
Mając na uwadze powyższą regulację, organ w decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. podnosi, że ze względu na przesłankę z art. 24b u.s.u.s. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W tym kontekście podaje, że sukcesywnie od [...] maja 2017 r. zaległości skarżącego były obejmowane postępowaniem egzekucyjnym, co skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, który trwa nadal. Powyższe ustalenie zostało potwierdzone w zaskarżonej decyzji i nie zostało podważane przez skarżącego.
III. Przechodząc do dalszej oceny zaskarżonej decyzji podać należy, że
z przepisów art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wynika, iż należności z tytułu składek mogą być przez ZUS umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność zachodzi
w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a zatem gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,
z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Z przywołanych przepisów prawa wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać
z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
W przypadku stwierdzenia braku przesłanek w sprawie umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty.
W niniejszej sprawie, organ analizując stan faktyczny nie stwierdził ww. ustawowych przesłanek przemawiających za możliwością umorzenia należności ZUS, ostatecznie konkludując, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., a stanowisko to tut. Sąd ocenia jako uprawnione w świetle materiału dowodowego. Organ bowiem ustalił, że brak dowodów, z których wynikałoby, iż sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe
z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie ma żadnych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności wymienione w tych przepisach prawa. Z przyczyn oczywistych w sprawie nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Zobowiązanie skarżącego przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że przesłanka
z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie zachodzi. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, zatem nie występują okoliczności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Jednocześnie nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., bowiem komornik sądowy ani naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdzili braku majątku. Nie można też przesądzić przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 tej ustawy, ponieważ jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie zostało ono zakończone. Brak zatem podstaw, aby twierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Byłoby to przedwczesne.
Z podanych względów tut. Sąd uznaje za prawidłową ocenę organu, co do niewystąpienia w sprawie całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
Wobec tego kwestią, która pozostaje do rozważenia jest przewidziana w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. możliwość umorzenia w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisów tych wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zdaniem tut. Sądu w sprawie prawidłowa jest ocena organu, co do niewystąpienia przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, a przedstawiona argumentacja w decyzji z powołaniem się na okoliczności i dowody, zasługuje na akceptację. W tym kontekście zasadnie organ podnosi, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia, lecz było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej nie można obciążać Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z powołaniem się na tę przesłankę.
Uprawnione są też wywody organu w zakresie braku przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Wprawdzie skarżący powołuje się na zły stan zdrowia partnerki oraz dziecka, jednakże zasadnie organ wskazuje na dokumentację, która nie potwierdza istnienia tej przesłanki, aczkolwiek nie można bagatelizować stanu zdrowia członków rodziny. I tak Sąd zauważa, że ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] lipca 2021 r. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w I. wynika, że A. B. ma przyznany do [...] lipca 2023 r. umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie ze wskazaniami orzeczenia może ona podjąć pracę "w warunkach chronionych".
Z uzasadnienia wynika, że wymaga: zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające jej funkcjonowanie; korzystania
z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Z uzasadnienia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że osoba mająca naruszoną sprawność organizmu zdolna jest "do wykonywania zatrudnienia na stanowisku przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagająca w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby." Rację ma zatem organ, że nie jest to taki stan, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Z kolei wobec syna ([...]) skarżącego także wydano ([...] kwietnia 2021 r.) orzeczenie o zaliczeniu go – przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania – do osób niepełnosprawnych. Zgodnie z treścią orzeczenia, syn wymaga: konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie; korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że stwierdzono naruszenie zapewnienia dziecku stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka
w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Ponadto skarżący przedstawił opinię z [...] października 2021 r. nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka – J. S. i kartę informacyjną leczenia szpitalnego z [...] lipca 2018 r. oraz dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia A. B., tj. karty informacyjne leczenia szpitalnego z [...] czerwca 2021 r., [...] lipca 2021 r., [...] lutego 2022 r., [...] marca 2022 r. i [...] listopada 2022 r., opinię komisji lekarskiej z [...] listopada 2022 r. oraz wynik badania histopatologicznego z [...] lipca 2022 r. Skarżący podkreśla, że nie może uzyskiwać dochodu ze względu na konieczność opieki nad partnerką i synem, którzy wymagają częstych wizyt lekarskich oraz regularnego leczenia. Podał, że partnerka ma problemy onkologiczne, natomiast syn – urodzony jako wcześniak – ma liczne problemy zdrowotne.
W ocenie Sądu rację ma organ, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie występuje, pomimo ww. niepełnosprawności i chorób. Partnerka może wykonywać pracę w warunkach chronionych, natomiast pobyt w szpitalu jest powtarzający się, jednak na przestrzeni kilkunastu miesięcy i nie ma charakteru długotrwałego. Z kolei niepełnosprawność [...]letniego syna także nie wyklucza zatrudnienia skarżącego, skoro jak sam przyznaje wykonuje ją dorywczo.
Podkreślić należy, że dla zrealizowania się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie wystarczy stwierdzenie choroby, lecz musi to być przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu. Choroba zatem musiałaby być przewlekła i to tego rodzaju, że uniemożliwiałaby uzyskiwanie dochodu. Natomiast skarżący pracuje dorywczo. Ponadto z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że partnerka skarżącego może wykonywać pracę
"w warunkach chronionych". Tut. Sąd nie może pominąć tego dokumentu urzędowego
i wywodzić inne ustalenia, które będą z nim sprzeczne. Dokument ten zaprzecza tezie, że partnerka nie może wykonywać żadnej pracy. Zdaniem tut. Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie uznał za udokumentowane problemy zdrowotne partnerki skarżącego i dziecka, tego nie zbagatelizował, co tut. Sąd także dostrzega, jednakże są to okoliczności niestanowiące podstawę do ustalenia wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Podkreślić należy, że dla oceny tej przesłanki nie są istotne subiektywne odczucia, lecz dowody (dokumenty), w tym niewątpliwie orzeczenia wystawione przez powołane do tego instytucje. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że istnieją podstawy do podważenia orzeczenia
w zakresie stwierdzenia możliwości wykonywania pracy w warunkach chronionych
i ustalenia, że niezdolność partnerki ma charakter całkowity, a tym samym wykluczającym jakąkolwiek pracę czy opiekę nad synem, który ma także orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. W konsekwencji wskazana przesłanka umorzenia należności nie występuje, a ocena ZUS w tym zakresie jest trafna.
IV. Sąd za błędną natomiast uznał ocenę organu co do braku przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, tj. czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Istotna bowiem jest okoliczność ustalenia rzeczywistego, aktualnego stanu majątkowego i finansowego skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z decyzji wynika, że odmowa umorzenia dotyczy należności wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne – [...] i na Fundusz Pracy – [...] zł. Łącznie zatem kształtuje się to w wysokości [...] zł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną – A. B., [...]-letnim synem – J. S. i [...]-letnim pasierbem – M. B.. Partnerka pobiera świadczenie 500+ w kwocie [...]zł, otrzymuje alimenty w kwocie [...]zł płacone na syna M. B. i pobiera zasiłki okresowe z GOPS. Organ ustalił także, że A. B. od [...] sierpnia 2021 r. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako świadczeniobiorca, za którego jednostka organizacyjna pomocy społecznej (GOPS w I.) ma obowiązek opłacać składki. Wykazane z tego tytułu podstawy wymiaru składek w 2022 r. wynosiły po [...] zł, a w 1/2023 i 2/2023 – po [...] zł. Z kolei skarżący wskazał, że uzyskuje dochód z tytułu podejmowanych prac dorywczych w kwocie [...]zł – [...] zł miesięcznie, a otrzymywane w ten sposób środki finansowe stanowią jedyne źródło utrzymania.
W tym stanie sprawy organ uznał, że aktualny łączny dochód w gospodarstwie domowym, nawet z uwzględnieniem świadczenia "500+", które nie podlega wliczeniu do dochodu rodziny, kształtuje się na poziomie niższym od minimum socjalnego ustalonego [...] grudnia 2022 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych
w III kwartale 2022 r. dla czteroosobowego gospodarstwa pracowniczego ([...] zł). Organ przyznał, że dochody rodziny wystarczają jednak na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, które zostały określone w następujący sposób:
- opłaty eksploatacyjne w kwocie od [...] zł do [...] zł,
- koszty związane z leczeniem w kwocie od [...] zł do [...] zł,
- alimenty na córkę Skarżącego poprzedniego związku w kwocie [...]zł.
W ocenie tut. Sądu, organ stawia wnioski co do braku przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, które pozostają w sprzeczności z powyższymi danymi. Sam organ przyznaje, że dochód w gospodarstwie domowym skarżącego i jego rodziny kształtuje się poziomie poniżej minimum socjalnego. Partnerka skarżącego korzysta
z pomocy społecznej i pobiera zasiłki. Należy zatem uznać, że GOPS w I. objął pomocą społeczną osobę, która do tej pomocy się kwalifikuje i jest uprawniona. Skoro środki finansowe są tak niskie, że kształtują się poniżej poziomu minimum socjalnego, a powołana do udzielania pomocy społecznej instytucja (tj. GOPS) przyznaje taką pomoc, to niezrozumiałe jest twierdzenie o niewykazaniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Ponadto zauważyć należy, że skarżący wskazuje, iż obecnie nie może podjąć pracy w pełnym wymiarze, bowiem niepełnosprawna partnerka jak
i niepełnosprawny syn wymagają pomocy, w tym w częstych wizytach lekarskich. Nie można wykluczyć sytuacji, w której niepełnosprawna matka lecząca się onkologicznie wymaga pomocy, tym bardziej gdy pod opieką jest jeszcze dwoje nieletnich dzieci w tym jedno dziecko także niepełnosprawne. Nie można tej sytuacji postrzegać na równi ze stanem, w którym matka także nie pracuje zawodowo, jednakże nie jest obarczona żadnym stopniem niepełnosprawności oraz stopniem niepełnosprawności nie jest dotknięte żadne z nieletnich dzieci. Stany faktyczne są odmienne w różnych sprawach
i nie można ich zrównywać. Należy starać się ustalić konkretną dla wnioskodawcy sytuację, także rodzinną, zdrowotną i związane z tym skutki finansowe. Sąd ma też na uwadze decyzje podejmowane przez GOPS w I., któremu sytuacja materialna i zdrowotna rodziny skarżącego niewątpliwie jest dobrze znana. Nie można akceptować stanu, w którym jeden organ uznaje, że pomoc społeczna jest konieczna i ją przyznaje matce, z kolei drugi organ uznaje, że sytuacja majątkowa, zdrowotna i rodzinna członków pozostających w tym samym gospodarstwie domowym nie ma charakteru wyjątkowego na tle innych osób (rodzin). Powyżej przytoczone dane zaprzeczają twierdzeniom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że skarżący nie udowodnił, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności
z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych.
Nie znajduje oparcia w materiale dowodowym ustalenie, a nawet pozostaje
w sprzeczności z niektórymi fragmentami uzasadnienia decyzji, że sytuacja finansowa rodziny skarżącego w kontekście przedstawionych wydatków jest również na tyle stabilna, że regulowane są bieżące zobowiązania związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Okoliczność, że rodzina reguluje zobowiązania wobec dostawców prądu, wody itp., nie oznacza, że sytuacja finansowa jest dobra
i stabilna. Trudno też podważać tłumaczenia skarżącego, że prowadził działalność, ponieważ bał się powstania długu alimentacyjnego i miał nadzieję, że dochody wzrosną. Jak wyjaśnił cały "utarg z kasy fiskalnej, który oddał do Urzędu Skarbowego wyniósł [...] zł, czyli średnio [...] zł brutto miesięcznie", co ma dowodzić, że w trakcie prowadzenia działalności nie miał środków na opłacenie składek i świadczy
o regulowaniu – wprawdzie innych – jednak także zobowiązań publicznoprawnych. Skarżący wyjaśnił, że wpadł w spiralę zadłużenia, z której nie jest w stanie wyjść. Wyliczył, że ZUS zajął konto bankowe oraz dokonał zabezpieczenia swoich wierzytelności na hipotece nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem, jednak na kwotę przewyższającą wartość jego udziału.
Skarżący przyznaje, że jest współwłaścicielem mieszkania, ale w związku z dokonanym przez ZUS zabezpieczeniem hipotecznym, faktycznie przejął i wynajmuje je brat, który nie dzieli się dochodem z najmu i uniemożliwia wprowadzenie się do mieszkania. Skarżący jednak w przyszłości wraz z rodziną zamierza zamieszkać w mieszkaniu, którego jest współwłaścicielem, ponieważ dom, w którym obecnie mieszkają należy do siostry partnerki i nie mają środków na jej spłatę oraz remont domu (dachu). Na rozprawie podał, że nie podejmuje przeciwko bratu czynności prawnych w celu odzyskania mieszkania z powodu braku środków finansowych.
W tym kontekście niezrozumiałe są sugestie organu o ewentualnej możliwości uregulowania przez skarżącego zaległości w systemie ratalnym i wskazywanie, że atutem spłaty zadłużenia w systemie ratalnym jest nie tylko nienaliczanie odsetek za zwłokę od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi, ale również ograniczenie negatywnych konsekwencji wynikających z przymusowego dochodzenia zadłużenia w trybie egzekucji. Skoro GOPS w I. kwalifikuje rodzinę do skorzystania z pomocy społecznej, to niewątpliwie sytuacja finansowa jest oceniana jako bardzo trudna. Z kolei ZUS nie podaje w czym upatruje nadwyżki, która mogłaby być przeznaczona na ewentualne raty i w jakiej wysokości. Sąd zauważa, że każdy wniosek o ulgę musi podlegać indywidualnej ocenie, a nie być przywołaniem ogólnych – wprawdzie słusznych – tez, lecz nieprzystających do danej sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, tut. Sąd stwierdza, że została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Organ zatem przyjmie podane stanowisko Sądu, co do wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i ponownie oceni sprawę, tym razem w ramach uznania administracyjnego. Należy zatem mieć na uwadze, że decyzja w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne będzie miała charakter uznaniowy, nie przesądzając obecnie czy pozytywny, czy negatywny.
W przypadku bowiem wystąpienia nawet przesłanki umorzenia składek, Zakład nie ma obowiązku ich umorzenia, jednakże obowiązany jest dokonać oceny sprawy w kontekście zasady swobodnej, a nie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ obowiązany jest ocenić sprawę w ramach uznania administracyjnego, a tut. Sąd nie przesądza obecnie tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Skarżący ma prawo złożyć organowi nowe dowody i wyjaśnienia. Organ zapewni mu czynny udział
w postępowaniu i wyznaczy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym i do wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.).
Ponadto dla oceny wystąpienia tej przesłanki nie ma znaczenia, że skarżący naruszył kilka lat temu przepisy prawa poprzez nieuiszczenie składek. Zawsze bowiem powstanie zaległości z tytułu składek jest skutkiem niewywiązywania się w terminie z obowiązków ich opłacenia. Są to zdarzenia czasowo odległe, natomiast rozstrzygnięcie niniejszej sprawy – w kontekście wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – wymaga uwzględnienia stanu majątkowego rodziny na dzień złożenia wniosku lub wydania decyzji (jeżeli zaszły zmiany między datą złożenia wniosku a wydaniem decyzji).
Reasumując, Sąd obecnie przesądza o istnieniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, a nie o umorzeniu zaległości z tytuł składek. Sąd stwierdza, że materiał dowodowy wymaga ponownej oceny w ramach uznania administracyjnego.
Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma uprawnienia do umorzenia zaległych składek, jak również nie może nakazać Organowi udzielenia ulgi. Odmowa udzielenia ulgi nie może jednak mieć charakteru dowolnego, lecz musi mieścić się w granicach swobodnej oceny dowodów.
V. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a.