I SA/Bd 147/20

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2020r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., po przeprowadzeniu

w dniu [...] listopada 2019 r. drugiej licytacji nieruchomości należącej do J. K., stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku wielorodzinnym przy

ul. [...] w B., postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta - A. K..

W dniu [...] listopada 2019 r. M. M. (skarżący) złożył do organu egzekucyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie

w całości oraz ponowne przeprowadzenie wszystkich czynności związanych z zajęciem i sprzedażą nieruchomości, w celu umożliwienia mu udziału w czynnościach

jako uczestnikowi, z zachowaniem przysługujących środków prawnych w celu zabezpieczenia roszczeń związanych z lokalem mieszkalnym będącym przedmiotem licytacji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący ponownie wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2019 r. o udzieleniu przybicia, w którym zawarł tożsame argumenty do tych wskazanych w zażaleniu wniesionym w dniu [...] listopada 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność obu zażaleń.

W uzasadnieniu organ podniósł, że będące przedmiotem zaskarżenia postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2019 r. o udzieleniu przybicia, ogłoszone zostało przez kierownika komórki egzekucyjnej w dniu [...] listopada 2019 r. osobom obecnym podczas drugiej licytacji nieruchomości, a następnie w dniu [...] listopada 2019 r. - sporządzone w formie pisemnej i doręczone uczestnikom postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał treść art. 111r § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") i stwierdził, że skarżący nie zalicza się do kręgu adresatów przedmiotowego postanowienia o przybiciu, a co za tym idzie nie może wnieść na nie zażalenia. W ocenie organu odwoławczego fakt, że skarżący występował w charakterze publiczności podczas licytacji przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019r. i zostało mu ogłoszone ustnie postanowienie o przybiciu, nie oznacza, że uzyskał on legitymację do kwestionowania tego postanowienia w drodze zażalenia. Żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje bowiem prawa do złożenia zażalenia na ustne ogłoszenie takiego postanowienia. Wobec powyższego, w ocenie organu, zażalenia w tym zakresie należało uznać za niedopuszczalne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 110b u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że legitymację do bycia uczestnikiem postępowania skarżący wywodzi z pkt 3 powołanego przepisu, wskazując, iż jest osobą, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości, wynikające z umowy najmu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, zawartych z J. K.. Organ podał, że jak wynika z akt sprawy, powołane dokumenty wpłynęły do organu egzekucyjnego w dniu [...] grudnia 2017. Przedłożona umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości z dnia [...] grudnia 2016 r., zawarta po zajęciu nieruchomości, nie została ujawniona w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Podobnie, roszczenia wynikające

z umowy najmu mieszkania zawartej w dniu [...] sierpnia 2015 r., jak wynika z treści księgi wieczystej, nie zostały zabezpieczone na nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji administracyjnej. Ponadto, umowa najmu nie została zgłoszona do protokołu opisu i oszacowania sporządzonego w dniu [...] czerwca 2017 r. Zdaniem organu, oznacza to, że skarżącego nie można zaliczyć do osób, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości, tj. uczestnika postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w rozumieniu art. 110b pkt 3 u.p.e.a.

W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art. 110b u.p.e.a., poprzez nieuznanie go jako uczestnika postępowania, któremu przysługują prawa rzeczowe związane z lokalem mieszkalnym będącym przedmiotem egzekucji, wynikające z umowy najmu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży zawartych z J. K., zgłoszonych do organu egzekucyjnego przez rozpoczęciem pierwszej licytacji nieruchomości. Podniósł, że umowy z J. K. organ egzekucyjny uznał za zawarte z datą niepewną, podczas gdy wcześniej nigdy ich nie kwestionował. Ponadto dodał, że obecnie toczą się postępowania o wpis praw do księgi wieczystej nieruchomości na jego wniosek. Zdaniem skarżącego, organ egzekucyjny nie dochował należytej staranności i mimo posiadanych dokumentów dotyczących jego roszczeń

i praw, które zostały przedłożone przez J. K. w dniu [...] grudnia 2017 r., nie zaliczył go do uczestników postępowania w rozumieniu art. 110b u.p.e.a., przez co skarżący nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu. Skarżący nie zgodził się

z argumentacją, że nie posiada legitymacji do złożenia zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., po przeprowadzeniu licytacji lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w B. przy ul. [...] należącego do J. K., udzielił przybicia na rzecz A. K., który zaoferował najwyższą cenę. Po rozpatrzeniu wniesionych przez M. M. zażaleń, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. stwierdził ich niedopuszczalność. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwołał się do treści art. 111r § 1 oraz art. 110b pkt 3 u.p.e.a. i wskazał, że skarżącego nie można uznać za uczestnika postępowania. W skardze do tut. Sądu skarżący podniósł, że stanowisko jakoby nie był uczestnikiem postępowania jest nietrafione. Podniósł, że jego prawa rzeczowe związane z lokalem mieszkalnym będącym przedmiotem egzekucji wynikają

z umowy najmu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży zawartej z J. K..

Wskazać należy, że w myśl art. 111m § 1 u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Art. 111r u.p.e.a. stanowi, że postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem,

a postanowienie o odmowie przybicia - wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 110b u.p.e.a. uczestnikami postępowania egzekucyjnego z nieruchomości są: 1) zobowiązany; 2) wierzyciele egzekwujący; 3) osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości; 4) organ, który zawarł umowę

o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste.

Wymienione przepisy wyznaczają krąg osób zainteresowanych, z których udziałem powinno toczyć się postępowanie w przedmiocie udzielonego przybicia. Podkreślenia wymaga, że postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego

z dnia [...] listopada 2019 r. o przybiciu zostało doręczone: A. K., wierzycielom – P. B. oraz Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w B., a także Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości

w B. przy ul. [...], oraz J. K..

Zdaniem Sądu, z udziałem wskazanych podmiotów powinno toczyć się także postępowanie przed organem drugiej instancji wskutek wniesionego zażalenia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 131 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a., o wniesieniu zażalenia organ administracji publicznej, który wydał postanowienie jest zobowiązany zawiadomić strony. Wniesienia zatem zażalenia nakładało na organ pierwszej instancji obowiązek powiadomienie o tym fakcie wszystkie podmioty legitymowane w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem wydanym przez ten organ. Z akt sprawy nie wynika, aby wskazane wyżej podmioty zostały zawiadomienie o fakcie wniesienia zażalenia. Pomioty te nie brały także udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. zostało doręczone jedynie skarżącemu oraz Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w B.. Pozostałe osoby i jednostki zostały przez organ odwoławczy pominięte, mimo że miały prawo brać udział

w postępowaniu zażaleniowym i pomimo, że – zgodnie z art. 109 w zw. z art. 126 k.p.a. - powinno im być także doręczone postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. Takie zachowanie pozbawiło zainteresowane podmioty udziału w postępowaniu bez ich winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a. Z uwagi na charakter naruszenia prawa przez organ, przedwczesne byłoby odnoszenie się co do zasadności zarzutów sformułowanych w skardze.

Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i zapewni wszystkim podmiotom udział w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach sądowych nie rozstrzygnięto, ponieważ skarżący przed zamknięciem rozprawy nie zgłosił wniosku o ich przyznanie (art. 210 § 1 p.p.s.a.).

s.L.Kleczkowski s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.T.Wójcik