I SA/Bd 11/24

I SA/Bd 11/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 15 par. 1, art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 27 października 2023 r. nr WINB-WOP.7723.22.2023.MB2 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bydgoszczy z dnia 4 września 2023 r. nr PINB.530.4.2014.MK/MM/1, 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy na rzecz A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., nakazał H. G., A. S., F. S., Z. G., E. G., H. B., M. S. i K. G. - współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego (szopy drewnianej - o wymiarach 3,01 m x 1,82m) położonego przy ul. [...]
w B. (dz. o nr ew. 90/1 obr. 17 bezpośrednio przy granicy z działką o nr ew. 91/3 obr. 17).
W dniu [...] maja 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., upomnieniem [...] wezwał ww. zobowiązanych, w tym A. S., do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. wraz z informacją, że w przypadku niewykonania ww. obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.
P. z dnia [...] sierpnia 2018 r. K. G. poinformowała PINB
o wykonaniu nałożonego obowiązku, co organ potwierdził w trakcie kontroli obiektu. Jednakże pismem z dnia [...] marca 2019 r. A. S. skierował do PINB wniosek o wyegzekwowanie wykonania obowiązku rozbiórki szopy drewnianej
w całości, ponieważ - jak wskazał - do rozbiórki pozostała drewniana ściana szopy usytuowana bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Następnie A. S. i F. S., pismem z dnia [...] marca 2023 r., ponownie zwrócili się do organu pierwszej instancji wnosząc m.in. o wyegzekwowanie całkowitej rozbiórki szopy drewnianej.
Podczas oględzin obiektu, przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji
w dniu [...] marca 2023 r. stwierdzono, że na granicy z nieruchomością położoną przy ul. [...] znajduje się fragment tylnej ściany budynku gospodarczego (szopy drewnianej), który podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB dla M. B. w dniu [...] sierpnia 2018 r. mylnie został uznany za fragment ogrodzenia pomiędzy działkami położonymi przy ul. [...] i ul. [...]; w tym zakresie protokół sporządzony w dniu [...] sierpnia 2018 r. został sprostowany.
Na skutek powyższych ustaleń PINB, upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., wezwał m.in. zobowiązanego A. S. do wykonania w całości obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. wraz z informacją, że w przypadku niewykonania ww. obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W treści upomnienia wskazano, że na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia (Dz.U. z 2021 r., poz. 67) doręczonego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479), dalej też jako: u.p.e.a., koszty upomnienia wynoszą [...] zł.
P. z dnia [...] kwietnia 2023 r. E. G. poinformował organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji o całkowitym wykonaniu ww. obowiązku.
W trakcie kontroli obiektu, tj. w dniu [...] kwietnia 2023 r., organ pierwszej instancji potwierdził, że obowiązek nałożony na zobowiązanych decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. został w całości wykonany. Jednakże z uwagi na nieuiszczenie przez A. S. kosztów upomnienia z dnia [...] kwietnia 2023 r., w wysokości [...] zł, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przesłał do właściwego Urzędu Skarbowego (organu egzekucyjnego) tytuł wykonawczy nr [...] stosowany
w egzekucji należności pieniężnych.
Następnie A. S. pismem z dnia [...] lipca 2023 r. złożył do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a także
o zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego. W odpowiedzi właściwy organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., zawiadomił A. S., o zakwalifikowaniu jego podania m.in. jako wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. B..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. oddalił wniesione zarzuty.
Rozpoznając złożone zażalenie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu zarzucanie przez zobowiązanego nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zarówno w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego (wystawienie tytułu wykonawczego), jak i w okresie późniejszym należność pieniężna wynikająca z kosztów upomnienia nie została uiszczona. Ponadto fakt ten nie stanowi kwestii spornej, a zatem zobowiązanie istnieje i jest wymagalne. Odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a.), organ podkreślił, że treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawa prawna tego obowiązku zostały wskazane prawidłowo i spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Również za bezzasadny organ uznał zarzut błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W trakcie prowadzonego postępowania stroną postępowania był m.in. zobowiązany. Występuje on także jako współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. Siedleckiej 50 i na tej podstawie był zobowiązany do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji PINB z dnia [...] listopada 2015 r.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Upomnienie z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostało skutecznie doręczone A. S. w dniu [...] kwietnia 2023 r., co potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdującym się w aktach sprawy.
Organ wyjaśnił, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy twierdzenie zobowiązanego zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r., że po otrzymaniu pierwszego upomnienia dokonał całkowitego rozebrania drewnianej szopy. Jak wynika bowiem
z pouczenia zawartego w upomnieniu o dobrowolnym wykonaniu obowiązku, należy niezwłocznie zawiadomić wierzyciela w celu zapobieżenia wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czego zobowiązany nie uczynił. Co więcej, w kolejnych pismach zobowiązany wskazywał, że obowiązek ten nie został w całości wykonany.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji zarzucając: istotne naruszenie przepisów postępowania i dowodowych, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 75, art. 86 § 1, art. 15, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 6, art. 10, art. 8, art. 11 k.p.a. i art. 7, art. 2 Konstytucji RP, art. 41 Karty praw podstawowych UE, istotne naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 u.p.e.a., art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez jego zastosowanie i art. 34 2 pkt 2 u.p.e.a. - poprzez jego niezastosowanie. Zdaniem skarżącego, powyższe narusza istotnie obowiązujące standardy prowadzenia postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy obciążający nienależnymi kwotami finansowymi "poprzez Trzeci i Pierwszy Urząd Skarbowy
w B. organów egzekucyjnych dla PINB dla M. B.". Ponadto błędem jest dwukrotne wystawienie upomnienia - art. 15 § 1, w tej samej sprawie - decyzji rozbiórkowej PINB dla M. B. wszczętego na wniosek A. S. i po wyroku WSA w Bydgoszczy na bezczynność i na niewykonanie wyroku WSA w Bydgoszczy przez PINB dla M. B..
W ocenie skarżącego ustalenie niewykonania decyzji rozbiórkowej przez A. S. i F. S. oparte zostało na domniemaniu przy braku obiektywnych możliwości weryfikacji czy uzyskania wnioskowanych dowodów z dokumentu
i przesłuchania A. S. w charakterze strony, gdyż pozostały bardzo istotne okoliczności sprawy niewyjaśnione przez organy. Takie okoliczności nie mogą pogarszać pozycji procesowej strony. W konsekwencji niedostateczny stopień rozpoznania kwestii okresu, daty w której zostały obowiązki rozbiórki szopy drewnianej wykonane przez skarżących w 2018 r. i pominięcie dowodów z akt karnych Prokuratury i P. oraz Sądu powodujące braki udokumentowania takich okoliczności w aktach administracyjnych i występująca niespójność ustaleń, stanowią o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 75, art. 107 § 3 k.p.a., co powoduje, że prowadzą do konieczności usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub
w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. B. z [...] września 2023 r. o oddaleniu zarzutów zobowiązanego A. S. wniesionych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2023 r. wystawionego przez wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. B.. Spór sprowadza się do zagadnienia zasadności wystawienia ww. tytułu wykonawczego, w którym w części "D" pkt 2 jako rodzaj należności pieniężnej podano: "Nieuiszczone koszty upomnienia", a w części "D1" pkt 1 wskazano wysokość należności pieniężnej – [...] zł. Zdaniem organu zachodzą podstawy do egzekwowania obowiązku zapłaty kosztów upomnienia. W ocenie natomiast skarżącego dochodzenie wskazanej należności jest niezgodne z prawem.
Podać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33
§ 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Podkreślić należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy
i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zarzuty
w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów
w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że [...] czerwca 2023 r. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. wystawił tytuł wykonawczy dotyczący zapłaty przez A. S. kosztów upomnienia. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj.: nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, błąd co do zobowiązanego oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
W kontekście ww. zarzutów należy ocenić, czy istniały podstawy do wystawienia tytuły wykonawczego z dnia [...] czerwca 2023 r., dotyczącego kosztów upomnienia dnia [...] kwietnia 2023 r. [...]
Podać należy, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 15 § 2 u.p.e.a. koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych.
Przyczyną, dla której zobowiązany jest obciążany kosztami doręczonego upomnienia, jest zatem niewykonanie w terminie nałożonego decyzją obowiązku
i związana z tym konieczność (pisemne upomnienie stanowi warunek konieczny wszczęcia egzekucji) wezwania zobowiązanego do wykonania tego obowiązku – co następuje w drodze pisemnego upomnienia. Brak wykonania w terminie obowiązku przez zobowiązanego powoduje konieczność wezwania na piśmie zobowiązanego do wykonania obowiązku, co generuje koszty po stronie wierzyciela i uzasadnia (ratio legis) obciążenie tymi kosztami (określonymi w sposób ryczałtowy w ww. rozporządzeniu) zobowiązanego.
W przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze, że decyzją z dnia [...].11.2015 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. nakazał H. G., A. S., F. S., Z. G., E. G., H. B., M. S. i K. G. - współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego (szopy drewnianej - o wymiarach 3,01 m x 1,82m) położonego przy ul. [...]
w B. (dz. o nr ew. 90/1 obr. 17 bezpośrednio przy granicy z działką o nr ew. 91/3 obr. 17). Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., upomnieniem z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], wezwał ww. zobowiązanych, w tym A. S., do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] wraz z informacją, że w przypadku niewykonania ww. obowiązku we wskazanym
w upomnieniu terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W treści upomnienia podano, że koszty upomnienia wynoszą [...] zł i obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Ponadto wskazano, że koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucji. Upomnienie to zostało doręczone skarżącemu [...] maja 2018 r. (teczka III akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Początkowo stwierdzono, że obowiązek został wykonany w całości, po czym ustalenie to zostało skorygowane i ustalono, że nie został wykonany w całości lecz
w części. Na skutek tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., znak: [...] wezwał m.in. zobowiązanego A. S. do wykonania w całości obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], wraz z informacją, iż w przypadku niewykonania ww. obowiązku we wskazanym
w upomnieniu terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W treści upomnienia wskazano, że na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i P. Regionalnej z dnia [...] stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia (Dz. U. z 2021 r. poz. 67) doręczonego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty upomnienia wynoszą [...] zł. Podano także nr konta, na który należało wskazaną kwotę wpłacić wraz z terminem zapłaty. Pouczono, że o dobrowolnym wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie zawiadomić wierzyciela
w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Nie budzi zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie koszty upomnienia wymienione w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] dotyczą drugiego upomnienia, tj. z [...] kwietnia 2023 r. nr [...]. W tym tytule wykonawczym w części "D" pkt 5 wskazano bowiem jako datę wydania orzeczenia – "2023-04-03".
W związku z tym należy stwierdzić, że organ po wydaniu pierwszego upomnienia z dnia [...] maja 2018 r. wystawił i skierował m.in. do skarżącego drugie upomnienie. Zdaniem Sądu dopuszczalne jest obciążanie zobowiązanego kosztami wyłącznie jednego upomnienia, a nie kolejnego.
W tym miejscu warto powołać poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych
i doktryny wskazujące na jednokrotność stosowania instytucji upomnienia. W podanym kontekście podnoszony jest brak powtarzalności upomnienia. Zauważa się np., iż "W orzecznictwie NSA ugruntował się pogląd, że upomnienie tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem przymusowego prawnego wyegzekwowania, "niezależnie od tego, ile razy w danej sprawie wystawiane będą tytuły wykonawcze i wszczynane postępowanie egzekucyjne". Powoduje to, że upomnienie "przesyła się nie przed każdorazowym
w tym samym przedmiocie wystawieniem tytułu wykonawczego, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela, który zobligowany jest do systematycznej kontroli zapłaty zobowiązań pieniężnych, a kiedy należność nie zostanie zapłacona w terminie - do wysłania upomnienia". Wykonany obowiązek przesłania upomnienia dotyczy administracyjnej egzekucji danego przedmiotu
w stosunku do danego podmiotu, nie zaś poszczególnych czynności wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym podmiotowo-przedmiotowym obszarze, również po jego umorzeniu (zob. wyr. NSA z 8.7.2009 r., II FSK 618/08. Legalis; tak samo wyr. NSA z 8.7.2009 r., II FSK 315/08, Legalis). Zdaniem NSA: "upomnienie zawiera wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego już się przed tym rozstrzygnięciem dokonało, a więc w sytuacji ponawiania czynności powtórnego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tej samej sprawie nie istnieje obowiązek powtórnego przesyłania przez wierzyciela upomnienia". Z powyższego wynika, że "przy kolejnym wystawianiu tytułu wykonawczego w danej sprawie, wierzyciel, na podstawie art. 27 § 3, nie załącza do niego dowodu (przed pierwszym tytułem wykonanego) doręczenia upomnienia, wskazując tylko na (odzwierciedlone w ewidencji upomnień) uprzednie spełnienie tego obowiązku zgodnie z art. 15 § 1" [zob. wyr. NSA z 8.7.2009 r., II FSK 618/08, Legalis; zob. też D.R. Kijowski, w: D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu, s. 266-267; odmiennie zob. P. Ostojski, Instytucja, s. 75]. Wielokrotne wysyłanie upomnienia zobowiązanemu po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego mogłoby utrudnić osiągnięcie głównego celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest wykonanie określonego obowiązku. Trudno znaleźć dla niego podstawę w art. 15, który formułuje obowiązek jednokrotnego przesłania upomnienia zobowiązanemu przez wierzyciela" (zob. Roman Hauser, Marek Wierzbicki, Postępowanie egzekucyjne w administracji – komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2012, str. 125).
Sąd w tut. składzie podziela wyżej przywołane poglądy co do jednokrotności upomnienia. Wprawdzie zostały one wyrażone w zakresie obowiązku zapłaty należności i po uprzednim już umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jednakże dotyczą one jednokrotności doręczania upomnienia. Zatem mogą być odpowiednio przyjęte na grunt przedmiotowej sprawy.
W związku z tym podnieść należy, że skoro sporny tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] został wystawiony w przedmiocie kosztów kolejnego – drugiego upomnienia, tj. z dnia [...] kwietnia 2023 r. i to upomnienie zostało wskazane w tym tytule wykonawczym, to brak jest podstaw do żądania zapłaty przez skarżącego kosztów tego kolejnego upomnienia. Jeżeli obowiązuje "jednokrotność przypominania" w formie upomnienia o wykonaniu obowiązku, to skutkiem jest także jednokrotność ponoszenia kosztów upomnienia. Okoliczność, że organ decyduje się na kolejne wystawienie i doręczenie upomnienia, pomimo braku
w tym zakresie obowiązku doręczenia upomnień wielokrotnie przed wszczęciem egzekucji, nie oznacza istnienia obowiązku ponoszenia przez zobowiązanego kosztów tych kolejnych upomnień. Jednokrotność upomnienia nakłada obowiązek zapłaty kosztów tego upomnienia także jednokrotnie. Oznacza to, że zobowiązany ponosi koszty upomnienia raz, a nie wielokrotnie. W związku z tym, że upomnienie, z tytułu którego kosztami obciążono skarżącego jest kolejnym, to nie istniał obowiązek poniesienia przez zobowiązanego kosztów tego późniejszego upomnienia.
Tym samym o ile samo sporządzenie i przesłanie jednego pisemnego upomnienia jest uzasadnione, to zasadne jest obciążenie zobowiązanego kosztami tego pierwszego upomnienia, a obowiązek ten powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Okoliczność, że organ uznał, iż na moment doręczenia kolejnego upomnienia obowiązek nie został wykonany, nie oznacza powstania obowiązku zapłaty kosztów kolejnego upomnienia. Sąd obecnie nie przesądza zagadnienia czy i w jakiej dacie został wykonany w całości obowiązek rozbiórki. Ocenia kwestię braku podstaw do obciążenia skarżącego kosztami powtórnego upomnienia.
W związku z tym za uprawniony należy uznać zarzut nieistnienia obowiązku, tj. obowiązku zapłaty kosztów upomnienia z dnia [...] kwietnia 2023 r. [...]. Doszło zatem do naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że zarzut ten jest niezasadny. Naruszono także art. 15 § 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że na zobowiązanym ciąży obowiązek uiszczenia kosztów kolejnego upomnienia, a treść tytułu wykonawczego nakazuje przyjąć, że organ dochodzi kosztów konkretnie drugiego upomnienia. Ponadto w ocenie Sądu, organy obu instancji
z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. dokonały nieprawidłowej oceny zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku. Powyższe już uzasadniało uwzględnienie skargi. W związku z tym nie zachodziła konieczność badania dalszych podnoszonych zarzutów skargi dotyczących daty wykonania rozbiórki.
W tej sytuacji uznając, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wyżej opisanym, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi (pkt 2 sentencji wyroku).