Orzeczenie · 1995-05-05

I SA 2052/94Zgoda na zrzeczenie użytkowania wieczystego bez decyzji administracyjnej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
1995-05-05
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościużytkowanie wieczystezrzeczenie sięzgoda organudecyzja administracyjnaprawo cywilneprawo administracyjneupadłość

Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości (...) Zakładów (...) "P." w Ł. na decyzję Wojewody (...) z dnia 17 listopada 1994 r., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 12 października 1994 r. Obie decyzje odmawiały wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez upadłe Zakłady "P." prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w O. Organy administracji uzasadniały odmowę tym, że nieruchomości były obciążone hipoteką znacznie przekraczającą ich wartość, a decyzja w sprawie zgody ma charakter uznaniowy. Syndyk w skardze argumentował, że obciążenia hipoteczne nie powinny stać na przeszkodzie zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że ani art. 2b ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ani art. 179 Kodeksu cywilnego, nie przewidują, aby zgoda organu administracji na zrzeczenie się użytkowania wieczystego następowała w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ instytucja użytkowania wieczystego jest stosunkiem cywilnoprawnym, a przepisy nie regulują tej kwestii w formie administracyjnoprawnej, Sąd uznał zaskarżone decyzje za wydane bez podstawy prawnej i dotknięte wadą nieważności, orzekając ich uchylenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że zgoda na zrzeczenie się użytkowania wieczystego nie wymaga formy decyzji administracyjnej, a jej odmowa w takiej formie jest wadliwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 90. XX wieku, choć zasada interpretacji przepisów pozostaje aktualna.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zgoda właściwego organu administracji na zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda właściwego organu administracji na zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nie następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepisy art. 2b ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 179 Kodeksu cywilnego, które regulują zrzeczenie się użytkowania wieczystego i wymóg zgody organu, nie określają formy tej zgody jako decyzji administracyjnej. Użytkowanie wieczyste jest stosunkiem cywilnoprawnym, a brak przepisów nakazujących formę decyzji administracyjnej oznacza, że takie rozstrzygnięcie jest wydane bez podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność decyzji Wojewody z dnia 17 listopada 1994 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 12 października 1994 r.

Przepisy (7)

Główne

u.z.g.g.w.n. art. 2b § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis ten stanowi, że Państwowa lub komunalna osoba prawna może zrzec się własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, a do zrzeczenia się tych praw stosuje się odpowiednio art. 179 Kodeksu cywilnego. Nie wynika z niego jednak, by zgoda organu następowała w drodze decyzji administracyjnej.

k.c. art. 179

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi, że do zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego wymagana jest zgoda właściwego organu. Nie określa jednak formy tej zgody.

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, co odnosi się do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie.

Kpa art. 156 § par. 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki nieważności decyzji, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Kpa art. 207 § par. 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje orzekanie sądu w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji.

Kpa art. 208

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

u.g.g.w.n. art. 26 § ust. 2

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przewiduje decyzję w sprawie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego i zarządzenia odebrania gruntów, ale nie dotyczy stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgoda na zrzeczenie się użytkowania wieczystego nie wymaga formy decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Obciążenie nieruchomości hipoteką uniemożliwia jej przejęcie przez Skarb Państwa. • Decyzja w sprawie zgody na zrzeczenie się użytkowania wieczystego ma charakter uznaniowy.

Godne uwagi sformułowania

zgoda właściwego organu administracji na zrzeczenie się użytkowania wieczystego nieruchomości nie następuje w drodze decyzji administracyjnej • instytucja użytkowania wieczystego gruntów jest stosunkiem cywilnoprawnym, który tylko wyjątkowo - w sposób ściśle prawem przewidziany - może być regulowany w drodze administracyjnoprawnej i w formie decyzji administracyjnej

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zgoda na zrzeczenie się użytkowania wieczystego nie wymaga formy decyzji administracyjnej, a jej odmowa w takiej formie jest wadliwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 90. XX wieku, choć zasada interpretacji przepisów pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą formy zgody na zrzeczenie się użytkowania wieczystego, co jest ważne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

“Czy zgoda na zrzeczenie się użytkowania wieczystego musi być decyzją administracyjną? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst